Người dân xã Thanh Lân, huyện Cô Tô đều nói về CCB Mai Công Đàm như người khai lập ra xóm Đạo, thuộc thôn 1. Ông là người luôn đi đầu trong các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội hay xây dựng đời sống mới khu dân cư thôn 1 và xã Thanh Lân.
Năm 1993, từ quê nhà Nam Định, ông Mai Công Đàm tình nguyện đi xây dựng kinh tế mới ở thôn 1, xã Thanh Lân. Ông Đàm kể: “Hồi ấy, nơi đây là bãi hoang chỉ là những cồn cát, cỏ lác xen lẫn với sú vẹt. Trước khi tôi đến lập nghiệp, nơi này cũng đã từng có người đến ở nhưng sau lại bỏ đi vì không biết làm ăn gì ở đây”. Ông Đàm từng phục vụ quân ngũ từ năm 1981 đến 1985. Bản lĩnh của người lính đã giúp ông luôn dám đương đầu với khó khăn. Thời ấy cuộc sống nơi đây thiếu thốn đủ thứ, không điện, thiếu nước, đất nhiễm mặn không trồng cấy được… Vợ chồng ông lập nghiệp với nghề buôn cá, sau lại đi nuôi ngao.
Do biết làm ăn, nên họ cũng đã tích được chút vốn, ông Đàm tính chuyện mở rộng khu dân cư, bởi thời điểm ấy chỉ có mình gia đình ông sống ở khu vực này. Ông lên báo cáo UBND huyện và được chấp thuận, vậy là ông về vùng quê Nam Định kêu gọi bà con cùng quê ra Thanh Lân làm ăn sinh sống hình thành ra khu xóm ngày nay. Trước khi chương trình xây dựng nông thôn mới được đưa vào huyện Cô Tô và xã Thanh Lân, xóm Đạo chưa có đường bê tông. Ông Đàm đã cùng cán bộ huyện, xã vận động bà con cùng tham gia xây dựng nông thôn mới. Con đường xóm Đạo dài 200m cần bê tông hóa, nhưng nhà nước chỉ đầu tư cát, đá, sỏi, xi măng, trong khi xóm Đạo chỉ có 7 hộ dân, kinh tế cũng không dư dật, vậy là ông Đàm đứng ra chịu trách nhiệm làm 50% phần đường, phần còn lại là trách nhiệm của 6 hộ khác cùng xóm.
Có đường mới rồi, đường lại tối tăm, trong khi xóm Đạo người dân sống chủ yếu bằng nghề đi biển, nhất là trong những năm gần đây, người dân phát triển nghề chế biến sứa vào thời gian từ tháng 2 tới tháng 4 hằng năm, nên xóm rất cần có các con đường sáng để bà con đi làm vào ban đêm. Thời gian này cũng là dịp Hội CCB xã hưởng ứng phong trào “Điện thắp sáng thôn quê” do Hội CCB tỉnh phát động. Ông Đàm lại một lần nữa đại diện cho các CCB xã vận động người dân trong xóm cùng vào cuộc. Vậy là xóm Đạo đã hoàn thành con đường điện dài 600m với 14 bóng đèn thắp sáng đường quê, công trình này CCB Mai Công Đàm cũng gương mẫu ủng hộ 70% chi phí để hoàn thành. Trước đó, để có nơi tiện cho việc bốc xếp hàng hóa từ trên bờ xuống tàu, thuyền và ngược lại, khu dân cư xóm Đạo rất cần có bờ kè (có chức năng gần giống bến cảng). Tuy xây kè là công việc chung để thuận tiện việc làm ăn của bà con, nhưng ông Đàm đã tự bỏ tiền ra xây kè chung cho cả xóm.
Gia đình ông Đàm hiện có 3 xưởng chế biến sứa, khoảng 1.000m2/xưởng. Đây là một trong những điểm chế biến sứa lớn ở Cô Tô tạo việc làm cho 120 - 200 lao động (70% là người Cô Tô) vào mùa vụ với mức thu nhập từ 8 – 12 triệu đồng/người/tháng. Hằng năm cơ sở chế biến sứa của ông Đàm lại đón nhiều đoàn khách đến tham quan và trải nhiệm về quy trình sản xuất sứa, đem lại thu nhập không nhỏ cho du lịch Cô Tô.
Tuy công việc làm ăn trên đảo đã thuận lợi không còn khó khăn như trước đây, nhưng có thời kỳ nhiều người dân xã Thanh Lân vẫn không yên tâm bám đảo mà muốn trở về đất liền. Do trên địa bàn xã có 152 hộ theo đạo Thiên Chúa, từ năm 2015 trở về trước trên đảo không có nhà thờ. Nhiều người nhiều năm đến Thanh Lân bám đảo, nay bố mẹ ở quê đã già yếu, họ có nguyện vọng muốn đưa bố mẹ ở quê ra đảo để được phụng dưỡng, thế nhưng bố mẹ họ nhất quyết không ra, lại còn khuyên con cháu nên về quê sinh sống vì trên đảo không có nhà thờ. Năm 2015, xã đảo Thanh Lân khởi công xây dựng nhà thờ, CCB Mai Công Đàm lại đứng ra vận động chủ các xưởng chế biến sứa trên địa bàn và các nhà hảo tâm đóng góp toàn bộ số tiền mua gạch xây. Nay xã đảo đã có nhà thờ, người dân theo đạo Thiên Chúa đã yên tâm bám đảo và cũng từ đó không còn hộ dân nào rời đảo về đất liền sinh sống nữa.
Ngày nay, đời sống của người dân xã đảo Thanh Lân đã tốt hơn rất nhiều, trong đó có phần đóng góp không nhỏ của CCB Mai Công Đàm.
Công Thành