Bạn đọc Nguyễn Thanh Hảo, phố Hoàng Hoa Thám, thị trấn Quảng Hà (huyện Hải Hà), hỏi: “Con gái tôi được 4 tháng tuổi. Dạo này cháu hay ra mồ hôi, quấy khóc vào đêm, tóc rụng nhiều. Đi khám bác sĩ bảo cháu bị còi xương. Qua Báo Quảng Ninh, nhờ chuyên gia tư vấn giúp tôi về bệnh này, tôi xin cảm ơn!”.
Phóng viên Báo Quảng Ninh đã trao đổi cùng bác sĩ Nguyễn Thị Ân, Trưởng Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa tỉnh để tư vấn giúp bạn.
- Xin bác sĩ cho biết nguyên nhân gây bệnh còi xương và ảnh hưởng của bệnh này?
+ Còi xương là do thiếu hoặc rối loạn chuyển hoá vitaminD trong cơ thể trẻ gây nên làm ảnh hưởng đến quá trình hấp thu và chuyển hoá can xi, phospho, thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. Nguyên nhân bị còi xương thường là do thiếu ánh sáng mặt trời làm hạn chế hấp thụ vitamin D của trẻ; trẻ thiếu cân, sinh non, suy dinh dưỡng; trẻ không được bú sữa mẹ; trẻ có hội chứng kém hấp thu.
Tuy không gây tử vong, nhưng còi xương ảnh hưởng lớn đến sự phát triển thể chất và hệ vận động của trẻ em, làm trẻ chậm biết đi. Còi xương làm xương của trẻ bị cong, dễ gãy khi có chấn thương. Trẻ bị còi xương thường dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn như viêm phổi, tiêu chảy cấp, suy dinh dưỡng. Nghiêm trọng hơn, bệnh còi xương còn để lại những hậu quả lâu dài, như: Biến dạng lồng ngực, gù, vẹo cột sống, chân vòng kiềng, hẹp khung chậu… ảnh hưởng tới thẩm mỹ và quá trình sinh đẻ sau này đối với bé gái vì khung chậu bị biến dạng. Trong trường hợp còi xương cấp tính: Trẻ có thể bị co giật do hạ can xi máu.
- Làm thế nào để nhận biết trẻ bị còi xương, thưa bác sĩ?
+ Trẻ bị còi xương thường có biểu hiện: Hay đổ mồ hôi, hay bị giật mình khi ngủ, kém ăn, hay quấy khóc, gầy yếu, chậm lớn... Ở một số trẻ, đầu có vẻ to so với thân mình; trẻ bị rụng tóc nhiều, rụng tóc theo hình vành khăn; thóp rộng, bờ thóp mềm, thóp lâu kín, có các bướu đỉnh, bướu trán (trán dô), đầu bẹp cá trê... Nếu ở trẻ dưới 2 tuổi bị còi xương, răng chậm mọc, dễ bị sún răng. Biểu hiện muộn của bệnh còi xương thường có triệu chứng: Xương sống bị vẹo; cong xương tay; chân vòng kiềng; chậm biết lẫy, ngồi, đi…
Bệnh còi xương có thể gặp ở cả những đứa trẻ rất bụ bẫm, do nhu cầu về canxi, phospho cao hơn trẻ bình thường.
Để chẩn đoán chính xác trẻ bị còi xương hay không cần đưa trẻ đến cơ sở y tế làm các xét nghiệm.
- Xin bác sĩ cho biết cụ thể cách điều trị và phòng bệnh còi xương ở trẻ?
+ Khi trẻ bị bệnh còi xương cấp tính, nhất định phải đưa trẻ đến các cơ sở y tế để điều trị.
Nếu thấy trẻ có các biểu hiện của còi xương cấp (ngủ không ngon giấc, khóc đêm, tóc rụng hình vành khăn…) cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được điều trị kịp thời bằng vitamin D. Liều tấn công phải tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ. Bên cạnh đó, cần cho trẻ ăn các thực phẩm giàu canxi như: Vừng đen, rau ngót, rau đay, rau muống, cua, tép khô, ốc, tôm, cá mè, lòng đỏ trứng, hến, sữa, chế phẩm từ sữa, các loại hạt họ đậu, thuỷ hải sản, các loại gan động vật… và thực phẩm giàu vitamin D, như: Dầu gan cá, cá hồi, cá thu, lươn, lòng đỏ trứng. Nơi ở của trẻ phải có đủ ánh sáng.
Để phòng còi xương cho con, ngay từ khi mang thai, người mẹ nên thường xuyên đi dạo ngoài trời để tiếp nhận vitamin D. Trong chế độ ăn nên ăn các loại thực phẩm có nhiều canxi và vitamin D như cá, cua, trứng, gan, sữa…
Trẻ sau khi sinh cần được bú ngay, bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu. Trẻ luôn được sống trong môi trường trong sạch, thoáng mát, có nhiều ánh sáng. Ngay từ tháng đầu sau đẻ, cần cho trẻ tắm nắng hàng ngày 15-20 phút lúc buổi sáng (trước 9 giờ). Có thể tắm toàn thân hoặc tắm lộ từng bộ phận của trẻ, nhưng khi tắm nắng phải che bộ phận sinh dục, mắt của trẻ; cho trẻ đội mũ mỏng trên đầu. Sau tắm cần cho trẻ bú ngay để bù lượng nước mất đi. Lưu ý phải tắm nắng trực tiếp (không đứng sau lớp kính cửa sổ vì sẽ không còn tác dụng).
Đối với trẻ sinh vào mùa đông hoặc nơi ở của gia đình chật chội, thiếu ánh sáng, cha mẹ nên cho trẻ uống vitamin D dự phòng với liều dùng 400 đơn vị/ngày (khoảng 2 giọt) trong 1 năm đầu sau sinh để phòng còi xương. Trẻ sinh non, nhẹ cân, sinh đôi… nhất thiết phải uống vitamin D.
Trẻ trên 6 tháng, ngoài bú sữa mẹ, cần cho trẻ ăn dặm. Khi trẻ ăn bổ sung nên cho trẻ ăn đủ chất, thường xuyên cho trẻ ăn chế độ ăn đủ vitamin D, canxi. Thực phẩm có nhiều canxi và vitamin.
- Xin cảm ơn bác sĩ!
Thu Nguyệt (Thực hiện)
