Là phân khúc có nhu cầu lớn, nhưng làm thế nào để nhà ở xã hội, nhà ở công nhân phát triển, vẫn đang là bài toán mà cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp loay hoay tìm lời giải.
Thời gian qua tỉnh đã quan tâm, ban hành rất nhiều văn bản, kế hoạch, quyết định liên quan đến việc xây dựng nhà ở cho công nhân, sinh viên, người có thu nhập thấp ở khu vực đô thị... chỉ đạo các địa phương, trong quá trình lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng vùng, địa phương phải bố trí quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội cho người có thu nhập thấp; đối với các dự án phát triển nhà ở thương mại, khu đô thị mới, kinh doanh hạ tầng phải dành quỹ đất 20% để xây dựng nhà ở xã hội... Tuy vậy kết quả thực hiện còn hạn chế.
Theo Chương trình phát triển nhà ở trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, dự báo nhu cầu nhà ở xã hội cho người có thu nhập thấp tại khu vực đô thị đến năm 2020 khoảng 58.476m2 sàn; 974 căn, đáp ứng khoảng 4.000 chỗ ở. Tuy nhiên, trên địa bàn tỉnh mới có 1 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai tại Kim Sơn (TX Đông Triều) do Công ty CP Gốm màu Hoàng Hà làm chủ đầu tư, với diện tích sử dụng đất dự án 94.274m2; gồm 589 căn nhà ở liền kề và nhà ở chung cư. Đến thời điểm này, đã xây dựng xong một phần hạ tầng kỹ thuật và 50 căn hộ liền kề. Ngoài ra, còn có 1 dự án nhà ở xã hội tại phường Hà Khánh (TP Hạ Long) của Công ty CP Đầu tư xây dựng và Thương mại Tân Thành, đã được chấp thuận chủ trương đầu tư.
Tại các khu công nghiệp (KCN), vấn đề nhà ở cho công nhân càng trở nên cấp thiết. Hiện trên địa bàn tỉnh có 5 KCN (Cái Lân, Việt Hưng, Đông Mai, Hải Yên, Cảng biển Hải Hà) triển khai xây dựng cơ sở hạ tầng với khoảng 18.200 lao động đang làm việc. Tuy nhiên, mới có Công ty TNHH Texhong Ngân Long đã xây dựng xong và đưa vào sử dụng 4 khối nhà ở tập thể 5 tầng (khoảng 696 căn hộ), đáp ứng chỗ ở cho khoảng 5.000 công nhân. Trong khi đó, dự báo đến năm 2020, trên địa bàn tỉnh sẽ có khoảng 145.000 công nhân làm việc tại các KCN, trong đó trên 48.000 công nhân có nhu cầu về nhà ở.
Anh Lê Đình Quân (KCN Cái Lân), cho biết: Vợ, chồng tôi làm công nhân ở đây đã gần 3 năm, thu nhập cả hai cộng lại từ 8-10 triệu đồng/tháng, chỉ đủ trang trải sinh hoạt và nuôi con nhỏ. Căn phòng rộng chưa đầy 15m2 là nơi sinh hoạt của 4 người. Về mùa đông còn đỡ, mùa hè căn phòng rất nóng bức. Tôi mong sao Nhà nước có chính sách cho người lao động được mua nhà ở với giá ưu đãi, hoặc trả góp trong nhiều năm.
Ngành Than được coi là điểm sáng trong việc xây nhà ở cho công nhân lao động. Hằng năm các đơn vị trong ngành dành hàng nghìn tỷ đồng đầu tư xây dựng nhà ở và cải thiện điều kiện, môi trường làm việc cho công nhân. Hiện trên địa bàn tỉnh có khoảng 140.000 cán bộ, công nhân ngành Than; trong đó công nhân mỏ chiếm 80% (khoảng 110.000 công nhân, hầu hết là người ngoài tỉnh). Nhu cầu nhà ở cho công nhân ngành Than là rất lớn, tuy nhiên các đơn vị trong ngành mới đáp ứng được trên 60% nhu cầu, số còn lại phải tự túc chỗ ở.
UBND tỉnh đã quy hoạch 11 địa điểm dự kiến đầu tư xây dựng nhà ở xã hội trên địa bàn TP Hạ Long giai đoạn 2016-2020 và điều chỉnh 3/11 địa điểm ra khỏi danh mục phát triển nhà ở trên địa bàn TP Hạ Long: Dự án nhà ở xã hội tại lô NO - Khu biệt thự đồi Thủy Sản; Dự án nhà ở xã hội tại lô GI - Khu đô thị Lán Bè - Cột 8, phường Hồng Hà; Dự án nhà ở xã hội Công ty Duyên Hải - Quân khu 3 tại phường Cao Xanh. Hiện một số đơn vị đã và đang nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư, triển khai dự án tại các quỹ đất quy hoạch trên.
Từ thực thế trên cho thấy, nhu cầu nhà ở xã hội cho người có thu nhập thấp tại các đô thị, KCN trên địa bàn tỉnh khá lớn, nhưng chưa đáp ứng được bao nhiêu. Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, đồng chí Nguyễn Mạnh Tuấn, Phó giám đốc Sở Xây dựng, cho biết: Hiện vốn ngân sách cho đầu tư phát triển nhà ở xã hội, nhà ở sinh viên còn hạn chế, do tỉnh dành tập trung cho các dự án động lực, trọng điểm. Thu hút các doanh nghiệp đầu tư trong lĩnh vực này cũng gặp nhiều khó khăn, do những rào cản về thủ tục hành chính, nguồn vốn, lợi nhuận thấp, không đủ khuyến khích doanh nghiệp. Các chủ đầu tư hạ tầng KCN, doanh nghiệp thứ cấp trong KCN phần lớn có quy mô nhỏ, năng lực còn hạn chế, nên chưa thực sự quan tâm đến nhu cầu nhà ở của công nhân, lao động. Để thực hiện chiến lược và chương trình phát triển nhà ở xã hội mà chỉ dựa vào các doanh nghiệp, chắc chắn không thể đáp ứng được nhu cầu của các nhóm đối tượng.
Thu Trang
