Bạn đọc Mai Thị Thắm (phố Hoàng Văn Thụ, thị trấn Đầm Hà, huyện Đầm Hà) có địa chỉ mail: thamdh2007@gmail.com hỏi: “Dạo này mẹ tôi hay bị đau thắt ngực, người vã mồ hôi; đi khám, bác sĩ bảo có nguy cơ nhồi máu cơ tim. Qua Báo Quảng Ninh, nhờ chuyên gia tư vấn giúp tôi bệnh này có nguy hiểm không và cách phòng bệnh ra sao”. Phóng viên Báo Quảng Ninh trao đổi cùng bác sĩ Nguyễn Thị Thoa, Trưởng Khoa Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa tỉnh để tư vấn giúp bạn.
- Xin bác sĩ cho biết nguyên nhân gây bệnh nhồi máu cơ tim hiện nay?
+ Nhồi máu cơ tim là bệnh lý nguy hiểm đe doạ tính mạng do tắc nghẽn đột ngột động mạch vành (là động mạch cung cấp máu cho tim). Động mạch vành bị tắc khiến vùng cơ tim không được cung cấp máu nuôi dưỡng dẫn đến hoại tử, gây triệu chứng đau ngực dữ dội. Khi cơ tim bị hoại tử sẽ không còn cung cấp đủ máu nuôi cơ thể; điều này tạo ra mất ổn định về điện học. Tim không duy trì nhịp co bóp đều đặn gây loạn nhịp trong những giờ đầu, trường hợp nặng có thể bị rung thất, ngừng tim và dẫn đến tử vong. Một số bệnh nhân nếu may mắn thoát chết thường phải đối mặt với bệnh vẫn còn tiến triển hoặc biến chứng suy tim... Bởi vậy, cần sớm nhận biết các nguy cơ gây nhồi máu cơ tim (tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn chuyển hoá lipid, hút thuốc lá, thừa cân béo phì…) để đi khám, điều trị hỗ trợ kịp thời.
- Vậy triệu chứng như bạn đọc nêu có phải là dấu hiệu của nhồi máu cơ tim?
+ Biểu hiện rõ nhất của nhồi máu cơ tim là đau ngực trái dữ dội, kéo dài 15-30 phút. Có khi đau đi kèm vã mồ hôi, khó thở, mệt nhiều. Khi vận động mạnh, cơn đau càng gia tăng. Đau có thể lan ra cánh tay, cẳng tay, đến ngón út, áp út bàn tay trái, hoặc có thể lan sau lưng, hàm dưới trái. Tuy nhiên, một số trường hợp chỉ biểu hiện bằng khó thở nhẹ hay mệt khi vận động; đôi khi lại biểu hiện của các triệu trứng về tiêu hoá, như: Đầy chướng hoặc đau vùng thượng vị, buồn nôn hoặc nôn mà không có đau ngực; do vậy có thể bệnh nhồi máu cơ tim sẽ bị bỏ sót.
Trường hợp của mẹ bạn, tốt nhất bạn nên đưa mẹ đến khoa tim mạch của các bệnh viện ngay để được khám, làm xét nghiệm chẩn đoán tình trạng bệnh một cách chính xác nhất, từ đó mới có phương án điều trị hiệu quả. Tại bệnh viện, bệnh nhân nhồi máu cơ tim sẽ được theo dõi ECG và thực hiện xét nghiệm máu (các macker sinh học cơ tim) tìm tổn thương cơ tim. Sau khi đã có chẩn đoán rõ ràng để loại trừ bệnh lý khác, nếu chẩn đoán đúng nhồi máu cơ tim, bệnh nhân tiếp tục được làm các xét nghiệm khác, như: Xét nghiệm chức năng gan, thận, mỡ máu, đường máu, chụp Xquang tim phổi để đánh giá các tổn thương đi kèm, siêu âm tim để đánh giá chức năng vận động và co bóp của quả tim.
- Bệnh có điều trị được không, thưa bác sĩ?
+ Khi bị nhồi máu cơ tim, bệnh nhân sẽ được bác sĩ theo dõi thường xuyên, cho thở ôxi, sử dụng thuốc dãn mạch vành (Nitroglycerin, Risordane), thuốc chống đông máu và chống ngưng tập tiểu cầu kép, thuốc ổn định tim, ức chế bêta (metoprolol, atenolol...), kiểm soát các yếu tố nguy cơ và xem xét dùng thuốc làm tan cục máu đông trong mạch vành (streptokinase, alteplase, rPA..). Nếu đau nhiều, bác sĩ sẽ dùng morphin tiêm tĩnh mạch để giảm đau.
Để xác định chẩn đoán chính xác vị trí tổn thương của động mạch vành, bác sĩ sẽ cho làm một số kỹ thuật chẩn đoán chuyên sâu, như: Chụp động mạch vành (chụp cắt lớp đa dãy hoặc chụp qua da). Những biện pháp này giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị hiệu quả.
Cách điều trị tốt nhất hiện nay cho chứng nhồi máu cơ tim là can thiệp mạch vành. Thủ thuật can thiệp này có hiệu quả nhất trong vòng 12 giờ đầu tiên kể từ khi xuất hiện cơn đau ngực điển hình.
Người bệnh cần tuân thủ lời dặn của bác sĩ về chế độ ăn, vận động thể lực thường xuyên với mức độ cho phép, dùng thuốc đều đặn và thời gian tái khám. Cần cảnh giác với những cơn đau ngực và các dấu hiệu khác vì sau nhồi máu cơ tim không có nghĩa là bệnh đã hết hẳn mà phải điều trị tiếp tục vì tổn thương mạch vành có thể xảy ra ở những nhánh động mạch khác một khi nguy cơ của nó không khắc phục (huyết áp cao, tiểu đường, tăng mỡ trong máu...).
- Xin cám ơn bác sĩ!
Thu Nguyệt (thực hiện)
