Nhiều hành vi tưởng như bình thường của cha mẹ có thể tác động đến tâm lý, sự tự tin và quá trình phát triển của trẻ theo thời gian.
Cha mẹ là những người gần gũi và có ảnh hưởng lớn đến quá trình trưởng thành của con. Bên cạnh tình yêu thương và sự chăm sóc, cách cư xử hằng ngày của cha mẹ cũng góp phần hình thành suy nghĩ, cảm xúc và tính cách của trẻ. Tuy nhiên, có những thói quen tưởng chừng bình thường lại có thể gây ảnh hưởng không tốt nếu kéo dài trong thời gian dài.
Bao bọc con quá mức
Nhiều cha mẹ luôn muốn con tránh xa mọi khó khăn nên thường đứng ra giải quyết mọi việc thay con. Dù xuất phát từ tình yêu thương, việc bao bọc quá mức có thể khiến trẻ ít có cơ hội rèn luyện tính tự lập và học cách xử lý vấn đề.
Khi lớn lên trong môi trường luôn có cha mẹ sắp xếp mọi việc, trẻ dễ phụ thuộc vào người khác và thiếu tự tin khi phải tự mình đối mặt với thử thách.
Thường xuyên so sánh con với người khác
So sánh con với anh chị em, bạn bè hoặc những đứa trẻ khác là điều không hiếm gặp ở nhiều gia đình. Tuy nhiên, điều này có thể khiến trẻ cảm thấy mình thua kém và không được ghi nhận.
Những lời so sánh lặp đi lặp lại dễ làm trẻ mất tự tin, mặc cảm và cảm thấy áp lực. Về lâu dài, trẻ có thể mất hứng thú trong học tập và các hoạt động thường ngày.
Chỉ trích hoặc chế giễu con
Một số cha mẹ vô tình chê bai ngoại hình, cân nặng, kết quả học tập hoặc tính cách của con. Dù chỉ là lời nói đùa, những nhận xét này vẫn có thể làm trẻ tổn thương.
Việc thường xuyên bị chỉ trích có thể khiến trẻ thu mình, thiếu tự tin và có cái nhìn tiêu cực về bản thân. Những tổn thương này đôi khi kéo dài đến khi trưởng thành.
Khen ngợi không đúng lúc
Lời khen có thể giúp trẻ có thêm động lực và sự tự tin. Tuy nhiên, nếu cha mẹ luôn bênh vực hoặc khen ngợi con ngay cả khi con làm sai, trẻ có thể khó nhận ra lỗi của mình.
Khi luôn cho rằng bản thân đúng, trẻ sẽ gặp khó khăn trong việc sửa sai và học hỏi từ những trải nghiệm trong cuộc sống.
Thường xuyên la mắng
La hét hay quát mắng có thể khiến trẻ nghe lời ngay lúc đó, nhưng về lâu dài lại dễ tạo khoảng cách giữa cha mẹ và con cái.
Trẻ lớn lên trong môi trường thường xuyên căng thẳng có thể trở nên nhút nhát, sợ hãi hoặc nóng nảy hơn. Nhiều em cũng ngại chia sẻ suy nghĩ và cảm xúc vì sợ bị trách mắng. Thay vì lớn tiếng, cha mẹ nên nhẹ nhàng giải thích cho con hiểu điều đúng, điều sai và hướng dẫn con cách sửa lỗi.
Không có người làm cha mẹ nào hoàn hảo. Tuy nhiên, việc nhận ra và điều chỉnh những thói quen chưa phù hợp sẽ giúp xây dựng môi trường gia đình tích cực hơn, tạo điều kiện để trẻ phát triển khỏe mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần.
