Bạn đọc Vũ Tiến Quyết, thôn Trung, xã Phú Hải, huyện Hải Hà, địa chỉ mail: quyetvuhh@yahoo.com.vn có hỏi: “Tôi được chẩn đoán bị tăng huyết áp cách đây 1 năm. Bác sĩ kê cho tôi uống thuốc hàng ngày. Đến nay, huyết áp của tôi đã ổn định ở mức 80/125mmHg. Vậy tôi có thể dừng thuốc được không? Nếu uống thuốc lâu dài có ảnh hưởng gì cho sức khoẻ không?”. Phóng viên Báo Quảng Ninh đã trao đổi với bác sĩ Nguyễn Thị Thoa, Trưởng Khoa Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa tỉnh để tư vấn giúp bạn.
- Thưa bác sĩ, bệnh nhân tăng huyết áp có thể ngừng sử dụng thuốc khi huyết áp ổn định không?
+ Tăng huyết áp là bệnh lý thường gặp nhất trong các bệnh lý tim mạch. Bệnh diễn biến thầm lặng, ít có các biểu hiện lâm sàng nên nó được coi là “kẻ giết người thầm lặng”, chính vì vậy người bệnh hay chủ quan. Tăng huyết áp thường gây ra các biến chứng rất nặng nề cho người bệnh, như có thể gây đột tử: Nhồi máu cơ tim cấp, xuất huyết não, phình tách động mạch chủ, cơn hen tim, phù phổi cấp. Hoặc bệnh để lại những di chứng hết sức nặng nề, như: Di chứng liệt nửa người, suy tim mạn tính, bệnh tim thiếu máu cục bộ, suy thận mạn tính... Việc điều trị tăng huyết áp nhằm phòng ngừa lâu dài các biến chứng của bệnh và khi đã xảy ra các biến chứng thì điều trị tích cực chống tái phát, hạn chế tối đa tiến triển của bệnh.
Điều trị tăng huyết áp là một điều trị liên tục và lâu dài. Chỉ có tuân thủ chế độ điều trị thích hợp mới giảm được các tai biến do tăng huyết áp gây ra. Có một thực tế hiện nay, nhiều trường hợp thấy khoẻ mạnh, huyết áp đo bình thường thì bỏ không uống thuốc hoặc uống nhưng không đều đặn. Điều này dẫn đến việc không có tác dụng dự phòng được các biến chứng của tăng huyết áp, nhất là khi hết thời gian thuốc tác dụng.
Việc người bệnh uống thuốc và huyết áp ổn định ở mức bình thường cho thấy thuốc sử dụng đang phát huy hiệu quả điều trị. Vì vậy, dù huyết áp đã về mức bình thường, bạn vẫn phải duy trì uống thuốc huyết áp đều đặn, có như vậy mới phòng ngừa lâu dài các biến chứng của bệnh.
- Nếu sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp lâu dài có ảnh hưởng tới sức khoẻ không, thưa bác sĩ?
+ Hiện nay, có 5 nhóm thuốc chính được sử dụng rộng rãi trong điều trị bệnh tăng huyết áp. Tuỳ theo tình trạng của người bệnh mà bác sĩ kê loại thuốc khác nhau. Cũng giống như tất cả các loại thuốc khác, thuốc điều trị tăng huyết áp cũng có thể gây ra tác dụng phụ. Cụ thể với nhóm thuốc lợi tiểu (thiazide, hydroclorothiazid, indapamid, furosemid, sprironolacton, amilorid, triamteren) có thể gây: Hạ huyết áp thể đứng hoặc rối loạn điện giải (hạ kali máu), gây liệt dương (nam giới).
Nếu thuộc nhóm thuốc chẹn bê-ta (atenolol, propranolol, metoprolol, bisoprolol, carvedilol...) thường có tác dụng phụ: Gây rối loạn nhịp chậm, co thắt phế quản… Bởi vậy, trường hợp bị hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, rối loạn nhịp chậm... không được sử dụng thuốc nhóm này.
Với nhóm ức chế men chuyển (coversyl, captopril, enalapril, imidapril, lisinopril, perindopril, ramipril...) có tác dụng phụ, như: Suy thận, nhức đầu, mệt mỏi, sụt cân, choáng váng, rối loạn men gan, rối loạn vị giác, đau cơ, khớp hoặc có thể gây liệt dương (nam giới), gây quái thai ở phụ nữ có thai, hạ huyết áp thể đứng, buồn nôn, nhức đầu, choáng váng, đặc biệt là ho khan dai dẳng...
Nhóm chẹn kênh canxi (nifedipin, verapamil, diltiazem, amlodipin, felodipin, lacipin...) có thể xảy ra tác dụng phụ, như: Phù ngoại vi, tăng nhịp tim, nhức đầu, mệt mỏi, choáng váng...
Nếu thuộc nhóm thuốc giãn mạch (hydralazine, monoxidil...) có thể có tác dụng phụ: Gây nhịp tim nhanh, đánh trống ngực, hồi hộp, đỏ bừng mặt, giữ nước, sung huyết mũi, đau ngực, tim đập nhanh... Sử dụng lâu ngày có thể gây tổn hại mô liên kết gây nên bệnh lupus.
Nhóm thuốc tác động vào hệ thần kinh trung ương (clonidine...), có thể gây: Khô miệng, buồn ngủ, giữ nước, nhịp tim chậm, nhức đầu, choáng váng, buồn nôn, nôn. Do đó, cần lưu ý, không dùng cho người nhịp tim chậm.
Tác dụng phụ của thuốc điều trị bệnh tăng huyết áp không giống nhau ở mỗi người. Với một loại thuốc điều trị tăng huyết áp cụ thể có thể tác dụng phụ với người này, nhưng lại không gây tác dụng phụ với người kia... Và nếu loại thuốc thích hợp với thể trạng của người bệnh thì người bệnh sử dụng thường xuyên, lâu dài mà không ảnh hưởng gì tới sức khoẻ. Chính vì vậy, khi điều trị tăng huyết áp, người bệnh cần đi khám để được bác sĩ điều trị kê đơn, hướng dẫn sử dụng thuốc. Trong quá trình dùng thuốc, nếu thấy có bất kỳ một phản ứng phụ nào, người bệnh cần thông báo cho bác sĩ để được tư vấn. Người bệnh không được tự ý ngưng dùng thuốc và nên đi khám bệnh định kỳ để bác sĩ điều chỉnh thuốc cho phù hợp.
- Xin cảm ơn bác sĩ!
Thu Nguyệt (thực hiện)
