Với chủ đề: “Xét nghiệm HIV sớm - Hướng tới mục tiêu 90-90-90 vào năm 2020” và mục tiêu cao hơn là kết thúc đại dịch AIDS tại Việt Nam, Quảng Ninh đã và đang nỗ lực trong công tác phòng, chống, đẩy lùi đại dịch HIV/AIDS.
Mục tiêu 90-90-90 có ý nghĩa là: Đến năm 2020, sẽ có 90% số người nhiễm HIV biết được tình trạng nhiễm của bản thân; 90% số người chẩn đoán nhiễm HIV được điều trị ARV và 90% số người được điều trị ARV kiểm soát được tải lượng vi rút ở mức thấp để sống khỏe mạnh và làm giảm nguy cơ lây truyền HIV cho người khác. 90-90-90 là dấu mốc quan trọng nhất, có tính chiến lược trong phòng, chống HIV/AIDS, đẩy lùi đại dịch này vào năm 2030. Trong suốt thời gian qua, Quảng Ninh đã thực hiện tốt công tác lãnh đạo, chỉ đạo phòng, chống HIV/ AIDS, đặc biệt là trong việc hiện thực hóa mục tiêu 90-90-90.
Cùng với việc triển khai thực hiện nhiều nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nước về phòng, chống HIV/AIDS, Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã ban hành các văn bản chỉ đạo và kế hoạch triển khai thực hiện chiến lược của tỉnh về phòng, chống HIV/AIDS. Theo đó, công tác tuyên truyền là yếu tố được triển khai tích cực. Từ năm 2011, toàn tỉnh đã tiến hành tuyên truyền trực tiếp cho gần 4 triệu lượt người. Riêng trong 9 tháng năm 2017, toàn tỉnh đã thực hiện được 11.413 cuộc truyền thông thay đổi hành vi cho 552.363 lượt người. Công tác tuyên truyền phòng, chống HIV/AIDS ngày càng được chú trọng hướng tới các thôn, bản vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, lồng ghép vào hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở.
Nhờ công tác tuyên truyền, nhận thức của cộng đồng về HIV/AIDS ngày một cải thiện và nâng cao, thái độ kỳ thị với người bệnh giảm rõ rệt. Chương trình điều trị thuốc kháng vi rút (ARV) cho những người nhiễm HIV được quản lý trên địa bàn tỉnh những năm qua đã đạt trên 85%; tỷ lệ trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV được điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con đạt 99%; tỷ lệ nhiễm HIV trong 5 nhóm đối tượng giám sát trọng điểm, gồm: Tiêm chích ma túy, mại dâm, bệnh nhân hoa liễu, phụ nữ mang thai, khám tuyển nghĩa vụ quân sự đều có xu hướng giảm, góp phần làm hạn chế sự bùng phát của đại dịch HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh.
Không chỉ hưởng ứng đúng chủ đề của Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS năm nay, hệ thống xét nghiệm để phòng, chống HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh đã không ngừng được kiện toàn, đầu tư, tăng về số lượng, chất lượng trong suốt thời gian qua. Hiện nay, toàn tỉnh có 4 máy đếm tế bào CD4 phục vụ xét nghiệm, chẩn đoán cho bệnh nhân AIDS; có 12 phòng khám ngoại trú đang cấp thuốc ARV cho hơn 4.800 bệnh nhân AIDS, trong đó có 134 trẻ em và 148 bệnh nhân đang được điều trị ARV trong trại giam. Tỉnh cũng đã và đang duy trì hoạt động hiệu quả của 5 cơ sở điều trị Methadone tại 5 địa phương gồm Hạ Long, Cẩm Phả, Uông Bí, Đông Triều, Vân Đồn và tới đây là cơ sở mới được thành lập tại Móng Cái. Đến nay, toàn tỉnh có 1.226 bệnh nhân đang được điều trị Methadone, trong đó có 477 bệnh nhân là người nhiễm HIV, 457 người nhiễm hiện đang điều trị ARV. Các cơ sở tư vấn và điều trị dự phòng lây truyền từ mẹ sang con đã tư vấn cho gần 38.000 lượt phụ nữ mang thai, trong đó có 50 phụ nữ nhiễm HIV. Từ đầu năm 2017 đến nay, toàn tỉnh đã tiến hành xét nghiệm phát hiện HIV cho 82.138 người. Qua xét nghiệm, số người phát hiện mới nhiễm HIV là 156 người. Trong 46 trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV được làm xét nghiệm chỉ có 1 trẻ có kết quả dương tính…
Nhờ những nỗ lực trong công tác phòng, chống, xét nghiệm để phát hiện, điều trị và chăm sóc sức khỏe cho người nhiễm HIV/AIDS, số người nhiễm mới, tử vong do HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh đang giảm dần qua từng năm. Tỷ lệ nhiễm mới năm 2017 trong các nhóm đối tượng đều giảm sâu với giai đoạn trước. Trong đó, nhóm nghiện chích ma túy giảm xuống còn 16%; nhóm phụ nữ bán dâm giảm xuống còn 2%…
Chia sẻ về việc quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu 90-90-90, tiến tới đẩy lùi đại dịch HIV/AIDS, bà Lê Thị Hoa, Giám đốc Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS, Sở Y tế, cho biết: Thời gian tới, công tác phòng, chống HIV/AIDS còn đương đầu với nhiều khó khăn. Trước hết là nguồn viện trợ quốc tế cho chương trình phòng, chống HIV/AIDS đang dần bị cắt giảm, sau đó là nguồn thuốc ARV sẽ kết thúc vào năm 2018. Chính vì vậy, việc mấu chốt nhất trong công tác phòng, chống HIV/AIDS sẽ vẫn là công tác tuyên truyền, giáo dục. Việc truyền thông phải được làm mới về nội dung, hình thức, phải có sự chung tay tham gia của cả xã hội để người dân nâng cao nhận thức về HIV/AIDS, chống kỳ thị với người bệnh, giúp họ hòa nhập cộng động... Một khi nhận thức được thay đổi và nâng cao, mục tiêu 90-90-90 sẽ không còn xa đối với Quảng Ninh nói riêng, cả nước nói chung.
Minh Hà
