Mặc dù y học đã có nhiều tiến bộ nhưng tai biến sản khoa vẫn luôn là nỗi lo lắng của toàn ngành y và thầy thuốc cả nước nói chung và Quảng Ninh nói riêng. Theo báo cáo của Sở Y tế, năm 2010, toàn tỉnh có 21.962 phụ nữ sinh đẻ thì có 32 ca tai biến, trong đó có 5 sản phụ tử vong. 9 tháng năm 2012, với 15.285 ca sinh nở thì có 15 ca tai biến, trong đó có 1 trường hợp tử vong.
Tới Khoa Sản, Bệnh viện Đa khoa tỉnh, chúng tôi nhận thấy số lượng bệnh nhân mỗi ngày khám và điều trị khá đông (dao động từ 100 đến 150 bệnh nhân/ngày), trong khi số lượng bệnh nhân tái khám tại khoa cũng lên tới 50 người/ngày. Làm thế nào để giảm tỷ lệ tai biến sản khoa đến mức thấp nhất luôn là nỗi trăn trở của lãnh đạo và y bác sĩ tại bệnh viện. Bác sĩ Mai Thanh Hằng, Trưởng Khoa sản, cho biết: “Gần đây nhất chúng tôi đã cứu sống được một trường hợp bị tắc mạch ối (chị Nguyễn Thị Thu Hà, 29 tuổi, phường Quang Hanh, TX Cẩm Phả). Đây là ca duy nhất bị tắc mạch ối trong cả nước mà cứu được cả mẹ và con từ đầu năm tới nay. Sau 29 ngày điều trị, theo dõi sát sao, đến nay cả sản phụ và con đều đã qua cơn nguy hiểm và ổn định về sức khoẻ. Đây là một trong những tai biến sản khoa rất hiếm gặp nhưng vô cùng nguy hiểm; nếu không phát hiện sớm, điều trị kịp thời rất có thể dẫn đến tử vong”. Bác sĩ Hằng cũng cho biết, một trong những biện pháp hữu hiệu để hạn chế tai biến sản khoa ở Bệnh viện Đa Khoa tỉnh là tập trung đầu tư, đưa các máy móc, trang thiết bị hiện đại vào hoạt động như: Máy siêu âm Đốp-le bốn chiều; máy chụp cắt lớp; máy xét nghiệm huyết học; máy xét nghiệm đông máu…
Không riêng Bệnh viện Đa khoa tỉnh, nỗi lo về tai biến sản khoa luôn thường trực và trở thành một trong những nhiệm vụ quan trọng mà các bệnh viện, cơ sở y tế trên toàn tỉnh quan tâm. Theo đồng chí Nguyễn Tiến Hưng, Phó Giám đốc Sở Y tế thì có 5 loại tai biến sản khoa thường gặp nhất. Đó là: Băng huyết (hay còn gọi là chảy máu, có thể xảy ra trong quá trình mang thai, chuyển dạ, sau đẻ); vỡ tử cung; sản giật (nhiễm độc thai nghén); nhiễm trùng sau đẻ; uốn ván rốn sơ sinh. Ngoài ra, trên thực tế, còn một số loại tai biến sản khoa khác như: Tắc mạch ối; phá thai không an toàn... Riêng với loại tai biến tắc mạch ối, mặc dù rất hiếm khi gặp nhưng lại rất nguy hiểm, có tỷ lệ tử vong trên 60%; nếu không được theo dõi, cấp cứu kịp thời thì có thể tử vong cả mẹ và con. Trên thực tế, tại Quảng Ninh có rất nhiều gia đình sản phụ vì muốn con mình sinh ra vào giờ đẹp hoặc cố tình tránh ngày rằm, mùng một nên chọn giờ để đẻ hay còn gọi là đẻ ép. Bên cạnh đó, một số sản phụ do chủ quan, không đến khám thai định kỳ, tiêm phòng uốn ván hoặc khám ở những cơ sở y tế tư nhân nên dẫn tới nhiều hệ lụy không đáng có. Riêng năm 2011, toàn tỉnh có 371 trường hợp đẻ tại nhà và nơi khác. Những trường hợp đẻ tại nhà chủ yếu là đồng bào dân tộc ở những thôn, bản vùng sâu, vùng xa thuộc các huyện miền núi (Bình Liêu, Ba Chẽ, Hải Hà, Móng Cái).
Để hạn chế tai biến sản khoa, đồng chí Nguyễn Tiến Hưng cho biết, tỉnh đã triển khai tốt công tác truyền thông, tư vấn, chăm sóc sức khoẻ sinh sản cho người mẹ mang thai; đồng thời tích cực đào tạo, nâng cao kỹ năng chuyên môn cho cán bộ y tế sản khoa. Mặt khác, vào cuối tháng 5-2012, trước những thông tin về các trường hợp tai biến gây tử vong tại một số cơ sở y tế xảy ra liên tiếp tại một số tỉnh như Hưng Yên, Bắc Ninh, Quảng Ngãi…, Sở Y tế đã có công văn gửi các Bệnh viện đa khoa; Trung tâm Chăm sóc sức khoẻ sinh sản; Trung tâm Y tế các huyện, thị xã, thành phố về việc triển khai một số nội dung nhằm hạn chế tai biến sản khoa, giảm tử vong mẹ và trẻ sơ sinh. Theo đó, các đơn vị này phải thực hiện nghiêm túc các quy định của Luật khám bệnh, chữa bệnh; các quy trình kỹ thuật về chẩn đoán, theo dõi, cấp cứu sản khoa; tăng cường công tác chỉ đạo tuyến, hướng dẫn chuyên môn đối với cán bộ y tế tuyến dưới để xử lý tại chỗ hoặc chuyển tuyến nếu gặp các trường hợp khó. Đồng thời, các cơ sở phải rà soát và báo cáo với Sở Y tế về tình hình cán bộ, trang thiết bị, những cơ sở không đủ đáp ứng các điều kiện cần thiết theo quy định thì tạm thời không triển khai công tác đỡ đẻ và phải kịp thời củng cố, tăng cường để thực hiện nhiệm vụ được giao…
Lan Anh
