Hiện nay, trên thị trường có hàng trăm nghìn loại mỹ phẩm khác nhau để đáp ứng nhu cầu làm đẹp của phái nữ. Tuy nhiên, chất lượng của các loại mỹ phẩm này vẫn còn nhiều điều đáng bàn, nhất là khi, hàng loạt mỹ phẩm giả, không rõ nguồn gốc được bày bán công khai, gây hoang mang cho người sử dụng.
Thật, giả lẫn lộn
Chỉ cần dạo qua một vòng thị trường mỹ phẩm, có hàng trăm nghìn loại như ma trận làm hoa mắt người tiêu dùng, còn giá cả thì… “vô định”, “biến hoá khôn lường”. Tìm hiểu tại một số cửa hàng trên địa bàn TP Hạ Long, không khó để người tiêu dùng mua những cây son “hàng hiệu” với giá cả “bình dân”. Nhưng khi được hỏi về nguồn gốc xuất xứ và chất lượng sản phẩm, người bán hàng cũng không dám khẳng định đây là hàng chính hãng, mà chỉ ậm ừ lảng tránh rồi nhanh chóng giới thiệu về các dòng son đang bán chạy. Tại chợ Hạ Long 1, hầu hết các mỹ phẩm đều chỉ được dán tem giá một cách rất sơ sài. Gọi là “tem” nhưng thực chất đây là những mẩu giấy có in tên loại mặt hàng, giá cả và nguồn gốc xuất xứ được chủ cửa hàng dán lên tạm bợ, có thể bong bất cứ lúc nào.
Theo cánh lái buôn “kháo” nhau, chúng tôi tìm đến Chợ Trung tâm TP Móng Cái, nơi vẫn được mệnh danh là “thiên đường mỹ phẩm”. Tại tầng 3 của khu chợ này, số sản phẩm các cửa hàng trưng bày rất hạn chế để “che mắt” công an và cán bộ quản lý thị trường, nhưng nếu người mua có nhu cầu, luôn có hàng ở Trung Quốc sẵn sàng đáp ứng. Bằng chất giọng lơ lớ, ông chủ cửa hàng người Trung Quốc nhiệt tình giới thiệu cho chúng tôi tất cả các mẫu mã sản phẩm đang bán chạy như son môi, phấn, kem dưỡng da, kem làm trắng, sữa rửa mặt… của các thương hiệu hàng đầu thế giới: Gucci, Channel, Lancome… với mức giá khiến không ít người tiêu dùng phải bàng hoàng, chỉ bằng 1/10 giá hàng chính hãng. Nhìn thoáng qua, người tiêu dùng khó mà phân biệt thật, giả. Các bao bì mẫu mã đều được in ấn đầy đủ. Kiểu dáng, màu sắc đều không khác nhiều. So sánh một cây son nhãn hiệu Bourjois của Pháp đang được các bạn trẻ ưa thích, nếu giá phân phối chính hãng dao động từ 300.000-400.000 đồng thì tại chợ Hạ Long 1, giá chỉ còn khoảng 220.000 đồng và tại đây, mức giá giảm xuống còn 60.000 đồng. Ngay cả hoá đơn mua hàng ở Pháp, họ cũng có thể cung cấp. Thậm chí, ông chủ cửa hàng còn không ngần ngại giảm giá cho chúng tôi đến mức “kịch sàn” và có thể giảm hơn nữa nếu mua với số lượng lớn.
Khi được hỏi về nguồn gốc, người bán hàng khẳng định đây là hàng nhái, sản xuất ở Trung Quốc. Thông tin liên lạc được in trên một tấm card với tên cửa hàng, số điện thoại, zalo (một phần mềm nhắn tin, gọi điện miễn phí tích hợp mạng xã hội để đăng tải các thông tin cá nhân - PV) với hàng loạt sản phẩm, mẫu mã đa dạng. Chỉ cần người mua lựa chọn, chuyển tiền, hàng sẽ được giao đến tận nơi.
Siết chặt quản lý
Việc sử dụng mỹ phẩm kém chất lượng, không rõ nguồn gốc tiềm ẩn nguy cơ khôn lường đến sức khoẻ người sử dụng. Bác sĩ Hoàng Quỳnh Hoa, Trưởng khoa Da liễu - Dị ứng, Bệnh viện Đa khoa tỉnh cho biết: Tính từ đầu năm 2016 đến nay, Bệnh viện đã tiếp nhận khoảng 60 trường hợp bị dị ứng do sử dụng mỹ phẩm kém chất lượng, không rõ nguồn gốc. Có nhiều trường hợp nhập viện với biểu hiện sưng phồng, phù nề to toàn bộ vùng mặt, mí mắt, da phù nề đỏ, trên da có mụn nước, phỏng nước, rỉ dịch đóng vảy tiết… có thể bội nhiễm.
Cũng theo bác sĩ Hoa, viêm da tiếp xúc do mỹ phẩm là một tình trạng bệnh khá phổ biến. Các loại mỹ phẩm đều có khả năng gây ra phản ứng dị ứng. Tuy nhiên, hiện tượng này thường xảy ra khi sử dụng các loại mỹ phẩm không rõ nguồn gốc, các loại mỹ phẩm kém chất lượng, thành phần không rõ ràng, như: Các loại kem trộn, các loại mỹ phẩm không có nhãn mác, không ghi rõ thành phần...
Trước tình trạng mỹ phẩm buôn bán tràn lan, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khoẻ người tiêu dùng, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh đã siết chặt việc kiểm tra và quản lý mặt hàng này. Trong 9 tháng năm 2016, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh đã kiểm tra, xử lý 51 vụ kinh doanh mỹ phẩm nhập lậu, mỹ phẩm giả; phạt tiền trên 517 triệu đồng, trị giá hàng tiêu huỷ trên 670 triệu đồng, tăng 20-30% so với năm 2015. Trong đó chủ yếu là các mặt hàng như: Kem dưỡng trắng da, dầu dưỡng tóc, các loại mỹ phẩm nhái theo thương hiệu nổi tiếng… Gần đây nhất, trong 2 ngày 31-8 và 1-9, lực lượng Hải quan Móng Cái cũng đã bắt và thu giữ nhiều lô hàng mỹ phẩm nhập lậu, trong đó có 2.400 gói dầu gội đen tóc nhân sâm, loại 23ml/gói; 45 chai sữa tắm người lớn hiệu WhiteCare loại 550ml/chai; 380 tuýp sữa tắm người lớn hiệu DolemeSnovWhite, loại 300ml/tuýp. Tuy vậy, những con số trên vẫn là rất nhỏ so với số lượng mỹ phẩm khổng lồ đang được tiêu thụ trên thị trường.
Chi cục phó Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Nguyễn Văn Thoại cho biết: Hiện nay, việc kiểm tra và xử lý các trường hợp mỹ phẩm giả, không rõ xuất xứ nguồn gốc chủ yếu dựa vào các thủ tục giấy tờ. Bởi lẽ, theo quy định, trách nhiệm quản lý mỹ phẩm thuộc về ngành Y tế. Chính vì thế, đôi lúc việc phối hợp kiểm tra chưa được đồng bộ và thống nhất. Mặt khác, đối với một số mỹ phẩm có nhãn hiệu nước ngoài không có cơ quan đại diện tại Việt Nam, việc xác nhận thật, giả không thể thực hiện khiến việc kiểm tra bị gián đoạn. Bên cạnh đó, tại điều 51 Nghị định 176/2013/NĐ-CP Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, mức xử phạt chỉ từ 5-20 triệu đồng đối với kinh doanh mỹ phẩm nhập lậu, mỹ phẩm không rõ nguồn gốc, còn khá thấp so với lợi nhuận bán hàng, nên chưa đủ sức răn đe. Để đảm bảo an toàn, các cơ quan chức năng đã khuyến cáo, khi lựa chọn mỹ phẩm, người dùng phải xem rõ nguồn gốc xuất xứ, hướng dẫn sử dụng, chỉ nên mua mỹ phẩm tại các đơn vị, nhà phân phối uy tín, chính hãng, tránh mua phải hàng giả lan tràn trên các trang thương mại điện tử. Trường hợp nghi ngờ sản phẩm kém chất lượng hoặc có biểu hiện dị ứng thì không nên tiếp tục dùng và đến ngay trung tâm y tế để bảo vệ sức khoẻ của mình.
Hoàng Quỳnh
