Thói quen sinh hoạt, ăn uống không điều độ, ít tập luyện, uống nhiều rượu, bia; bệnh nhân béo phì... hay môi trường độc hại là nguyên nhân dẫn đến bệnh đái tháo đường. Hiện nay, bệnh này trên địa bàn tỉnh có chiều hướng gia tăng về số lượng. Ngược lại, nguồn lực cho công tác phòng, chống bệnh này còn rất hạn chế.
Thạc sĩ Nguyễn Bá Việt, Trưởng Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa tỉnh cho biết: “Bệnh nhân bị bệnh đái tháo đường điều trị ngoại trú tại Khoa Nội ngày càng nhiều, năm 2011 mới chỉ có hơn 600 người, nhưng nay đã lên tới 730 bệnh nhân. Số bệnh nhân này hàng tháng đều đến Bệnh viện để kiểm tra lại đường huyết, tình trạng sức khoẻ và được các bác sĩ kê đơn thuốc hạ đường huyết… Mỗi lần đến khám, bệnh nhân đều được Khoa hướng dẫn, tư vấn cách tập luyện, thay đổi thói quen ăn uống, sinh hoạt của bệnh nhân, khuyến cáo bệnh nhân bỏ hút thuốc, rượu bia… Tuy nhiên, lượng bệnh nhân đông nên chắc chắn việc tư vấn không được kỹ càng”. Không chỉ ở Bệnh viện Đa khoa tỉnh mà ở rất nhiều bệnh viện trên địa bàn, số bệnh nhân đái tháo đường điều trị ngoại trú hàng tháng chiếm số lượng khá lớn. Như Bệnh viện Đa khoa khu vực Cẩm Phả hiện quản lý 738 bệnh nhân, Bệnh viện Đa khoa Cẩm Phả là 3.714 bệnh nhân, Bệnh viện Đông Triều khoảng 700 bệnh nhân, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh quản lý hơn 800 bệnh nhân. Ngay cả ở Bệnh viện Đa khoa TX Quảng Yên cũng có 175 bệnh nhân ngoại trú, Trung tâm Y tế huyện Ba Chẽ 22 bệnh nhân ngoại trú…
Mặc dù số bệnh nhân đái tháo đường trên địa bàn tỉnh khá nhiều, song nguồn lực cho công tác phòng, chống đái tháo đường hiện nay còn hạn chế. Bắt đầu từ năm 2009, Quảng Ninh được Bộ Y tế triển khai Chương trình phòng, chống bệnh đái tháo đường với các hoạt động như: Tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ, truyền thông cho cộng đồng, điều tra dịch tễ học, khám sàng lọc… Song các hoạt động này mới dừng ở quy mô nhỏ vì kinh phí cấp cho Chương trình không nhiều. Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh, đơn vị được Sở Y tế giao triển khai Chương trình mới thực hiện khám sàng lọc ở một số xã, phường điểm của 4 thành phố trong tỉnh. Từ năm 2011 đến nay, Trung tâm đã tiến hành khám sàng lọc cho hơn 14.200 lượt người. Còn các bệnh viện, trung tâm y tế chỉ khám, phát hiện, quản lý bệnh đối với những người tự tìm đến đơn vị.
Không chỉ khó khăn trong hoạt động khám sàng lọc, tư vấn ở cộng đồng mà hiện nay, hoạt động phòng, chống bệnh đái tháo đường ở các cơ sở y tế còn gặp khó khăn về nhân lực. Trong 9 tháng đầu năm 2013, thông qua Chương trình phòng, chống bệnh đái tháo đường của tỉnh, đã có 160 cán bộ y tế được tập huấn. Tuy nhiên, số cán bộ, nhân viên y tế có chuyên môn về khám, điều trị bệnh đái tháo đường mới chủ yếu tập trung ở các bệnh viện lớn trong tỉnh. Còn bệnh viện tuyến huyện, nhất là ở khu vực miền Đông, hoạt động khám, điều trị cho bệnh nhân tiểu đường còn rất hạn chế, thậm chí không có. Bác sĩ Đặng Thanh Minh, Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Bình Liêu cho biết: “Chúng tôi chưa triển khai được hoạt động điều trị bệnh tiểu đường do không đủ nhân lực. Khi có bệnh nhân, chúng tôi đều phải gửi về tỉnh điều trị”. Chính điều này khiến bệnh nhân mắc bệnh buông thả tình trạng bệnh của mình vì ngại hàng tháng phải lên tuyến trên để khám, mua thuốc. Trong khi đó, nhiều người dân còn chưa nhận thức hết được tác hại của bệnh tiểu đường. “Bệnh tiểu đường thường dẫn đến các biến chứng như mù loà do xuất tiết vòng mạc, suy thận, tăng huyết áp, viêm loét, hoại tử, liệt chi… Nếu không được phát hiện sớm, điều trị thuốc, có chế độ tập luyện, ăn uống điều độ để ổn định đường huyết thì các biến chứng sẽ xuất hiện nhanh hơn” - Thạc sĩ Nguyễn Bá Việt cho biết.
Con số về lượng người đang điều trị bệnh tiểu đường trên địa bàn tỉnh hiện nay chỉ là con số nhỏ so với tỷ lệ khám sàng lọc bệnh đái tháo đường và tiền đái tháo đường trong Chương trình phòng, chống bệnh đái tháo đường của tỉnh. Theo Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh, qua khám sàng lọc từ năm 2009 đến nay cho thấy, tỷ lệ đái tháo đường trên địa bàn chiếm tới 6 đến 7,9% và tiền đái tháo đường chiếm 7,1 đến 22% số người được khám. Như vậy, còn rất nhiều người không biết mình bị bệnh hoặc có nguy cơ bị bệnh đái tháo đường để có biện pháp bảo vệ sức khoẻ. Khi biến chứng xảy ra, nó không chỉ ảnh hưởng đến cuộc sống, kinh tế gia đình người bệnh mà còn còn ảnh hưởng đến kinh tế địa phương khi phải chi nhiều hơn cho công tác an sinh xã hội. Bởi vậy, đã đến lúc cần có sự quan tâm đúng tầm hơn đối với hoạt động phòng, chống bệnh đái tháo đường.
Thu Nguyệt
