Trong đợt dịch tay chân miệng (TCM) bùng phát năm 2011, kéo dài từ tháng 6 đến tháng 11, Quảng Ninh có khoảng 480 trường hợp mắc bệnh. Với sự nỗ lực của các đơn vị, địa phương, số ca bệnh tạm lắng, chỉ còn xuất hiện rải rác. Nhưng niềm vui chưa được bao lâu, số ca bệnh TCM trên địa bàn đã tăng đột biến trở lại (đây cũng là tình trạng chung của cả nước). Theo thống kê của ngành Y tế, từ tháng 2 đến nay, toàn tỉnh đã có 125 trường hợp mắc bệnh ở 13/14 huyện, thị xã, thành phố (trừ Cô Tô). Kèm với TCM, tình hình dịch cúm gia cầm xuất hiện rải rác ở một số xã trên địa bàn cũng là nguy cơ lây cúm A-H5N1 sang người.
Ngay từ khi bệnh có dấu hiệu bùng phát, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh đã có văn bản chỉ đạo các đơn vị tăng cường hoạt động phòng, chống dịch. Các trung tâm y tế tiếp tục cấp vật tư, hoá chất cho y tế tuyến xã, nhà trẻ, mầm non trên địa bàn để tiến hành lau, khử khuẩn lớp học, dụng cụ, đồ chơi cho trẻ. Với những gia đình có trường hợp mắc bệnh TCM và ở những cụm dân cư có dịch cúm gia cầm, cán bộ y tế huyện, xã đã giám sát chặt chẽ, hướng dẫn gia đình lau chùi, khử khuẩn kịp thời. Hơn 9.500 tờ rơi tuyên truyền về phòng, chống bệnh TCM do Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh cấp phát đã được các địa phương đưa đến tận tay các lớp mầm non, nhà trẻ và nhiều khu dân cư. Đặc biệt, ở những cụm dân cư xuất hiện dịch cúm gia cầm và những nơi từng xuất hiện dịch cúm A-H5N1 ở người, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh đã cử cán bộ trực tiếp đến phối hợp cùng địa phương theo dõi, giám sát tình hình để phòng, ngừa xuất hiện ca bệnh. Ngay tại một số ổ dịch cúm gia cầm ở TX Quảng Yên, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh đã lấy 6 mẫu bệnh phẩm của những người trực tiếp tiếp xúc với gia cầm mắc bệnh để làm xét nghiệm, đến nay cho kết quả âm tính (không có bệnh). Mặc dù vậy, họ vẫn được theo dõi sức khoẻ chặt chẽ, thường xuyên. Hiện nay, trong kho của Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh còn khoảng 5 tấn cloramin B. Đơn vị đang chuẩn bị cấp phát số này cho các địa phương để tiếp tục đẩy mạnh công tác phòng, chống dịch; nhất là khi tình hình các ca bệnh đang tiếp tục bùng phát mạnh. Theo kế hoạch, thời gian tới, đơn vị sẽ tổ chức tập huấn lại cách phòng, chống dịch cho các trạm y tế, trường học trên địa bàn. Không chỉ cloramin B, mà những vật tư, hoá chất khác, như: Máy phun hoá chất, quần áo, khẩu trang, dịch truyền v.v.. cũng đã được các đơn vị chuẩn bị khá đầy đủ, đảm bảo cho việc phòng, chống dịch trong thời điểm hiện tại. Bên cạnh đó, các đơn vị điều trị cũng đã sẵn sàng vật tư, thuốc men, hoá chất, nhân lực để kịp thời tiếp nhận, cấp cứu bệnh nhân. Nhiều đơn vị còn tập huấn cho cán bộ, nhân viên y tế cách chẩn đoán bệnh, cách phòng bệnh để tránh lây chéo và cả biện pháp tư vấn cho người nhà bệnh nhân.
Mặc dù các địa phương, đơn vị y tế trên địa bàn đã vào cuộc tích cực trong công tác phòng, chống bệnh TCM và cúm A-H5N1, song ý thức chủ động phòng, chống bệnh của mỗi người dân lại chưa cao. Thậm chí, nhiều hộ chưa chú trọng giữ gìn vệ sinh, vật dụng trong gia đình và đồ chơi của trẻ. Theo bác sĩ Nguyễn Văn Hợp, Trưởng khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm và vắc xin sinh phẩm (Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh) cho biết: “Bệnh TCM chủ yếu xuất hiện triệu chứng ở trẻ em dưới 5 tuổi, nhưng tiềm ẩn nguy cơ làm tăng số ca bệnh này chính là người lớn. Khi bị nhiễm vi rút gây bệnh TCM, ở người lớn thường không có biểu hiện. Bởi vậy, họ chủ quan, nghĩ mình không bị bệnh. Và vì vậy, họ dễ làm lây bệnh sang trẻ em nếu không vệ sinh cá nhân sạch sẽ”.
Hiện nay, tình hình ca bệnh TCM đang tiếp tục bùng phát mạnh, vì đến tháng 4, tháng 5 mới là đỉnh của dịch bệnh. Ở nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước, trong đó Hải Phòng (tiếp giáp Quảng Ninh) xuất hiện các ca TCM có chủng virut EV71 gây biến chứng cao ở người bệnh, dễ làm người bệnh tử vong. Trên địa bàn Quảng Ninh năm 2011, trong 9 trường hợp được lấy mẫu xét nghiệm tại Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương thì đã có 2 trường hợp dương tính với virut EV71. Thêm vào đó, Năm 2005, trong 2 trường hợp mắc cúm A-H5N1 ở tỉnh thì 1 trường hợp tử vong. Năm 2009, ở xã Quảng An (Đầm Hà) tiếp tục có 1 ca bị cúm A-H5N1 và ca này cũng tử vong. Cả bệnh TCM và cúm A-H5N1 đều chưa có vắc xin phòng dịch... Điều này cho thấy tình hình dịch, bệnh hiện nay rất nguy hiểm nếu người dân không chủ động vào cuộc ứng phó bằng cách giữ gìn vệ sinh cho chính mình gia đình.
Thu Nguyệt
