Theo báo cáo của Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tỉnh, tính đến 30-6-2013, trên địa bàn tỉnh có 9.032 người nhiễm HIV/AIDS đã xác định địa chỉ, hiện có 4.576 người còn sống. Có 87,6% xã, phường, 100% các địa phương trên địa bàn tỉnh có người nhiễm HIV/AIDS. Tình hình lây nhiễm HIV vẫn diễn biến phức tạp, đặc biệt là lây truyền HIV qua quan hệ tình dục đang có xu hướng tăng, cảnh báo sự lây lan của dịch trong cộng đồng dân cư. Tuy nhiên, hiện nay độ bao phủ của các dịch vụ hỗ trợ còn thấp. Nguồn kinh phí cung cấp cho hoạt động phòng, chống HIV/AIDS thấp, các dự án đang trong tiến trình cắt giảm, ngân sách cho hoạt động phòng, chống HIV/AIDS ngày càng eo hẹp. Từ tháng 6-2013, dự án World Bank và dự án PSI ngừng hỗ trợ cho Quảng Ninh. Dự án FHI cắt giảm 20% mỗi năm, dự án Quỹ Toàn cầu cắt giảm 48% so với năm 2012, dự án Life-Gap cắt giảm 15%… Đây là những khó khăn trong công tác phòng, chống HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh hiện nay.
Thạc sĩ Lê Thị Hoa, Giám đốc Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS cho biết: “Từ trước đến nay, Quảng Ninh tiếp nhận nhiều chương trình phòng, chống HIV/AIDS của nước ngoài và Trung ương tài trợ. Tuy nhiên, các mô hình cung cấp dịch vụ đều mang tính độc lập, thiếu bền vững do chưa lồng ghép vào tuyến y tế cơ sở. Nhân sự làm việc tại các cơ sở cung cấp dịch vụ không ổn định. Các dịch vụ do các dự án tài trợ thường được thiết kế ở mức tối đa, do đó có chi phí cao, khó khăn cho địa phương trong việc duy trì, tiếp nhận chuyển giao. Các mô hình cung cấp dịch vụ còn thiếu tính kết nối, làm hạn chế khả năng tiếp cận sớm của người bệnh.
Về tài chính, công tác phòng, chống HIV/AIDS là công tác liên ngành nên có nhiều đơn vị, tổ chức, đoàn thể tham gia và được nhận kinh phí từ nhiều nguồn khác nhau. Các chương trình dự phòng và điều trị hiện đang lệ thuộc chủ yếu vào nguồn viện trợ quốc tế mà các nguồn này hiện đang cắt giảm. Từ những lý do trên, việc xây dựng một cơ chế điều phối chương trình phòng, chống HIV/AIDS sao cho hợp lý là hết sức quan trọng”.
Mục tiêu của việc điều phối nhằm tập trung nguồn lực, tăng cường hiệu quả sử dụng nguồn lực trong chương trình dự phòng, chăm sóc và điều trị HIV/AIDS. Đồng thời, việc điều phối phải đảm bảo tính thống nhất và hỗ trợ lẫn nhau giữa các chương trình, dự án để nâng cao hiệu quả hoạt động của các chương trình. Cơ chế điều phối được đưa ra là Ban chỉ đạo Phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma tuý, mại dâm tỉnh sẽ chỉ đạo hoạt động phòng, chống HIV/AIDS trên địa bàn. Sở Y tế chỉ đạo Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS điều phối và thực hiện các chương trình như truyền thông thay đổi hành vi, tư vấn xét nghiệm tự nguyện, can thiệp giảm hại, phòng lây truyền từ mẹ sang con v.v.. Các đơn vị y tế triển khai các dịch vụ dự phòng, chăm sóc điều trị phòng, chống HIV/AIDS. Còn các trạm y tế xã, phường, thị trấn sẽ trực tiếp quản lý, chăm sóc người nhiễm HIV/AIDS tại cộng đồng.
Trong hoạt động phòng, chống HIV/AIDS sắp tới, kinh phí cho hoạt động trực tiếp sẽ giảm xuống để dành nguồn chuyển sang nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý, cán bộ phụ trách. Cấp cơ sở sẽ chủ động lên kế hoạch trong công tác phòng, chống HIV/AIDS địa phương để chủ động trong tình hình mới.
Ông Nguyễn Mạnh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Y tế khẳng định: “Chương trình phòng chống HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh đã đạt được những kết quả khả quan: Số người nhiễm mới giảm, số người tử vong giảm, các biện pháp dự phòng, chăm sóc bệnh nhân được thực hiện tốt. Điều này thể hiện sự cố gắng của các đơn vị, ngành chức năng và toàn thể xã hội. Trong tình hình hiện nay, việc điều phối chương trình phòng, chống HIV/AIDS là hết sức hợp lý và cần thiết, nhằm đảm bảo sự ổn định, bền vững, duy trì kết quả đã đạt được trong những năm qua”.
Hoàng Nhi
