Phương pháp giúp cộng đồng khiếm thị tự lắp ráp Lego

Từ trải nghiệm cá nhân, Matthew Shifrin đã phát triển hệ thống hướng dẫn Lego bằng chữ nổi, mở ra cơ hội cho người khiếm thị tự lắp ráp mô hình. Sáng kiến này không chỉ thúc đẩy tính tự lập mà còn kết nối các gia đình thông qua trò chơi quen thuộc.

Matthew Shifrin, nhà sáng lập Bricks for the Blind, đọc trên thiết bị chữ nổi braille trong khi lắp ráp mô hình LEGO tại nhà riêng ở Newton, bang Massachusetts, Mỹ. Ảnh: AP
Matthew Shifrin, nhà sáng lập Bricks for the Blind, đọc trên thiết bị chữ nổi braille trong khi lắp ráp mô hình LEGO tại nhà riêng ở Newton, bang Massachusetts, Mỹ. Ảnh: AP

Giống như nhiều đứa trẻ khác, Matthew Shifrin từng say mê lắp ráp Lego. Tuy nhiên, do bị mù, anh phải nhờ đến sự trợ giúp của bạn bè và người thân để hoàn thành các mô hình.

Bước ngoặt đến khi Shifrin 13 tuổi. Một người bạn gia đình kiêm bảo mẫu đã mang đến cho anh một tập tài liệu hướng dẫn lắp ráp bộ lego "Cung điện Trung Đông" bằng chữ nổi braille. Nhờ đó, anh có thể tự mình hoàn thành bộ Lego mà không cần phụ thuộc vào hình ảnh minh họa nhiều màu sắc như thông thường.

“Đó là lần đầu tiên tôi có thể tự lắp một bộ Lego hoàn chỉnh. Tôi hoàn toàn làm chủ quá trình, biết chính xác từng mảnh ghép nằm ở đâu” - Shifrin chia sẻ.

Sau khi bảo mẫu qua đời, Shifrin quyết định hoàn thiện và chia sẻ rộng rãi bộ hướng dẫn này nhằm giúp những người khiếm thị khác. Ba năm trước, anh sáng lập tổ chức phi lợi nhuận Bricks for the Blind.

Daniel Millan, 31 tuổi, sống tại San Diego, bị mất thị lực năm 2024 do khối u chèn ép dây thần kinh thị giác, là một trong những người hưởng lợi từ Bricks for the Blind. Sau khi tiếp cận Bricks for the Blind, anh đã tự hoàn thành nhiều mô hình, trong đó có bộ Lego hoa hồng cùng vợ vào dịp kỷ niệm.

“Việc có thể tự làm mang lại cảm giác tự do. Tôi nhận ra không phải là mình không thể làm gì, mà là mình vẫn còn nhiều điều có thể làm” - anh nói.

Hiện ở tuổi 28, Shifrin điều hành một nhóm gồm khoảng 30 người, bao gồm các biên soạn viên sáng mắt và người khiếm thị. Trang web của tổ chức cung cấp miễn phí các hướng dẫn lắp ráp có thể tải về. Người dùng có thể in ra chữ nổi, sử dụng máy tính braille hoặc phần mềm đọc màn hình để chuyển văn bản thành giọng nói.

Các hướng dẫn này giúp người khiếm thị tự lắp ráp độc lập. Trong một số trường hợp, họ có thể cần người hỗ trợ phân loại các mảnh ghép, hoặc sử dụng ứng dụng nhận diện Lego bằng trí tuệ nhân tạo.

Sáng kiến của Shifrin đã mang lại sự thay đổi rõ rệt cho nhiều gia đình. Anh cho biết đã nhận được nhiều chia sẻ từ các bậc cha mẹ và ông bà khiếm thị, những người trước đây không thể cùng con cháu chơi Lego nhưng nay đã có thể tham gia.

Natalie Charbonneau, một nghiên cứu sinh tiến sĩ tại bang Washington, cho biết các hướng dẫn đã giúp cô tự lắp ráp mà không cần phụ thuộc vào chồng. Quan trọng hơn, cô có thể cùng con trai 5 tuổi chơi Lego và hỗ trợ con khi cần.

“Trước đây tôi phải nói con chờ bố, nhưng giờ tôi có thể cùng con làm điều đó. Điều này thực sự trao quyền cho tôi” - cô chia sẻ.

Đến nay, tổ chức của Shifrin đã xây dựng hướng dẫn cho hơn 540 bộ Lego, từ các mô hình nhỏ khoảng 100 chi tiết đến những công trình phức tạp tới 4.000 chi tiết. Khoảng 3.000 người dùng tại Mỹ và nhiều quốc gia khác như Australia đã tiếp cận và sử dụng các tài liệu này.

Năm 2017, Shifrin cũng đề xuất với Tập đoàn Lego (Đan Mạch) về việc cải thiện khả năng tiếp cận sản phẩm. Đến năm 2019, Lego bắt đầu triển khai hướng dẫn bằng âm thanh và chữ nổi cho một số bộ sản phẩm. Năm 2020, hãng tiếp tục ra mắt Lego Braille Bricks - các viên gạch có ký hiệu chữ cái, số và ký tự, hiện có phiên bản tiếng Anh, Pháp và Tây Ban Nha.

Cùng chuyên mục