Nhận thức rõ việc thực hiện tốt Quy chế dân chủ (QCDC) ở cơ sở chính là một trong những yếu tố quan trọng góp phần phát triển KT-XH, bảo đảm sự thành công của chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM), thời gian qua, nhiều địa phương trong tỉnh đã triển khai quyết liệt nên đạt hiệu quả cao.
Từ khi thực hiện chương trình xây dựng NTM, các cấp uỷ Đảng, MTTQ và đoàn thể tỉnh đã đẩy mạnh tuyên truyền phổ biến việc thực hiện QCDC trên địa bàn, tổ chức hàng trăm lớp tập huấn kiến thức về thực hiện QCDC; tạo điều kiện cho nhân dân được trực tiếp tham gia bàn bạc, giám sát quá trình thực hiện các công việc cụ thể liên quan đến đời sống dân sinh như xây dựng các công trình điện, đường, trường, trạm; vệ sinh môi trường, thuỷ lợi, các quy định về nếp sống văn minh, ma chay, cưới hỏi… Nhờ được thông tin đầy đủ, được tham gia bàn bạc công khai, dân chủ, người dân các địa phương đã nâng cao ý thức trách nhiệm tham gia đóng góp xây dựng, phát triển hệ thống các công trình kết cấu hạ tầng phục vụ sản xuất và dân sinh. Từ nguồn đóng góp của nhân dân ở nhiều địa phương trong tỉnh, đường làng, ngõ xóm, nhà văn hoá được đầu tư cải tạo, xây mới khang trang, sạch đẹp; nhiều địa phương đã kiên cố hoá kênh mương, cải tạo đồng ruộng, tạo điều kiện cho sản xuất nông nghiệp phát triển. Bên cạnh đó, người dân còn tích cực bàn bạc tìm hướng sản xuất, kinh doanh mới, hiệu quả như dồn điền đổi thửa, hợp tác sản xuất, thay đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, cơ cấu mùa vụ. Cũng nhờ nêu cao QCDC ở cơ sở, đến nay hầu hết các khu dân cư trong tỉnh đã xây dựng được các quy ước, hương ước riêng. Nội dung hương ước, quy ước đều tập trung hướng mọi người dân trong cộng đồng nêu cao tinh thần đoàn kết, tích cực lao động, sản xuất xoá nghèo, làm giàu chính đáng; xây dựng nếp sống văn hoá; đấu tranh bài trừ các loại tệ nạn, hủ tục, tích cực tham gia giữ gìn an ninh trật tự, chung sức xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc ngay tại địa bàn khu dân cư.
Điển hình nhất phải kể đến xã Bình Khê (huyện Đông Triều). Để triển khai hiệu quả chương trình xây dựng NTM, thời gian qua, cả hệ thống chính trị và nhân dân trong xã đã tích cực vào cuộc. Trong các buổi họp bàn trước nhân dân, cấp uỷ, chính quyền và các đoàn thể xã đều công khai để người dân hiểu và nhận thức rõ về lợi ích của việc xây dựng NTM. Cùng với đó là đẩy mạnh, đa dạng hoá các hình thức thông tin, tuyên truyền nhằm cung cấp đầy đủ thông tin, nhất là các mô hình, điển hình tiên tiến, sáng kiến, kinh nghiệm hay về xây dựng NTM trên các phương tiện thông tin đại chúng, qua các buổi sinh hoạt chi bộ, các hội nghị. Người dân các thôn trên địa bàn đều được trực tiếp tham gia bàn bạc, xây dựng kế hoạch đầu tư kết cấu hạ tầng, tham gia từ khâu chuẩn bị dự án đến khi hoàn thành, nghiệm thu đưa vào sử dụng. Theo thống kê của xã, trong năm 2011 và 2012, kinh phí xây dựng NTM của xã là 102 tỷ đồng, trong đó nhân dân đóng góp trên 48% để làm đường bê tông, đường nội đồng, cứng hoá kênh mương, bảo trì đường thôn xóm, xây dựng nhà ở và các công trình phụ trợ khác, có thôn làm đường huy động mức đóng góp trên 1 triệu đồng/khẩu... So với Bộ tiêu chí quốc gia về NTM, đến nay Bình Khê đạt 14/19 tiêu chí (30/39 chỉ tiêu).
Ở xã Tiền An (TX Quảng Yên), ngay từ đầu triển khai chương trình, xã đã chủ động tìm tòi, học hỏi các địa phương khác; thực hiện dân chủ, công khai minh bạch, tiến hành họp từ các thôn, lấy ý kiến của cộng đồng dân cư, xây dựng kế hoạch và lộ trình xây dựng NTM rõ ràng dựa trên lợi thế của địa phương. Nhờ vậy, trong gần 2 năm triển khai chương trình xây dựng NTM, xã Tiền An đã vận động được 316 hộ dân tham gia hiến đất làm đường, với tổng diện tích 17.392m2; 38 hộ hiến đất làm nhà văn hoá thôn, với diện tích 7.311m2; 46 hộ hiến đất làm kênh tưới tiêu, với diện tích 7.410m2. Hiện nay, xã đang làm 4 tuyến đường giao thông vào các xóm với chiều dài khoảng 5km, kinh phí khoảng 6 tỷ đồng; xây dựng 6 tuyến kênh tưới tiêu với giá trị gần 3 tỷ đồng; hệ thống thuỷ lợi nội đồng đã kiên cố hoá đạt 50%, cơ bản đảm bảo cung cấp nước tưới phục vụ sản xuất nông nghiệp. Tính đến tháng 11-2012, xã Tiền An đạt được 26/39 chỉ tiêu NTM.
Không chỉ đảm bảo quyền làm chủ, phát huy công sức, trí tuệ của nhân dân, việc áp dụng, thực hiện tốt QCDC ở nhiều địa phương trong tỉnh thời gian qua còn góp phần tác động, đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý của cấp uỷ, chính quyền cơ sở theo hướng ngày càng dân chủ, cụ thể và bám sát thực tiễn hơn, khắc phục được tình trạng quan liêu, cửa quyền. Thông qua thực hiện QCDC ở cơ sở, MTTQ và các đoàn thể, ban thanh tra nhân dân cấp cơ sở gắn bó hơn với đoàn viên, hội viên, năng lực hoạt động thực tiễn được nâng lên, tăng thêm uy tín, góp phần quan trọng đảm bảo thành công cho chương trình xây dựng NTM của tỉnh và góp phần xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở vững mạnh.
Minh Thu
