Những sai lầm nuôi dạy con tưởng vô hại lại âm thầm đẩy trẻ vào stress và tạo áp lực kéo dài.
Sai lầm trong nuôi dạy con thường bắt nguồn từ mong muốn tốt đẹp nhưng lại phản tác dụng, khiến trẻ chịu đựng căng thẳng kéo dài. Trong đó, hành vi kiểm soát quá mức, ép buộc trẻ phải làm theo ý cha mẹ được xem là yếu tố gây tổn thương tâm lý nhiều nhất. Trẻ lớn lên trong môi trường áp đặt dễ cảm thấy mất quyền tự quyết, giảm tự tin và hình thành phản ứng căng thẳng mãn tính.
Một nghiên cứu của Đại học Cambridge (Anh) phối hợp University College Dublin (Ireland) thực hiện trên hơn 7.500 trẻ em cho thấy, những trẻ thường xuyên bị “kỷ luật khắc nghiệt” gồm quát mắng, phạt thể chất hoặc cô lập, có nguy cơ gặp vấn đề tâm lý cao hơn đến 50% khi bước vào tuổi đi học. Kết luận nhấn mạnh rằng, kỷ luật nặng nề không giúp trẻ nghe lời hơn mà còn làm tăng lo âu, stress và hành vi chống đối.
Theo UPI News (Mỹ), trẻ chịu hình phạt cảm xúc hoặc thể chất liên tục dễ rơi vào các dạng stress sớm, từ đó phát triển hành vi né tránh, thu mình hoặc bùng nổ cảm xúc không kiểm soát. Báo này dẫn chứng rằng, việc la hét và đe doạ khiến não trẻ phản ứng tương tự như khi đối mặt với nguy hiểm thật sự.
Tạp chí Psychology Today cũng chỉ ra rằng, phớt lờ cảm xúc của trẻ hoặc xem nhẹ nỗi buồn, sự thất vọng khiến trẻ hình thành niềm tin tiêu cực rằng “cảm xúc là điều sai trái”. Điều này làm tăng nguy cơ stress, lo âu và khó khăn trong phát triển cảm xúc xã hội sau này.
Trẻ cần một môi trường nuôi dưỡng an toàn thay vì áp lực. Sự thấu hiểu, lắng nghe, tôn trọng cảm xúc và đặt ranh giới lành mạnh sẽ giúp trẻ phát triển tự tin, ổn định và giảm đáng kể nguy cơ stress.
