Là địa phương duy nhất trên cả nước có chung đường biên giới trên bộ, trên biển và đường hàng không với Trung Quốc, tỉnh Quảng Ninh đặc biệt quan tâm củng cố, phát triển quan hệ hợp tác toàn diện với các địa phương của Trung Quốc, trong đó ghi nhiều dấu ấn quan trọng từ mối quan hệ với Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây. Điều này góp phần quan trọng xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định, hợp tác, cùng phát triển, tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, thúc đẩy xây dựng cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc.
Tình đoàn kết hữu nghị Việt - Trung đã được các thế hệ lãnh đạo tiền bối 2 nước dày công vun đắp, trở thành tài sản chung quý báu của 2 dân tộc. Sự phát triển ổn định và những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của mối quan hệ Việt Nam - Trung Quốc trong những năm qua đã mang đến cho nhân dân 2 nước nói chung, 2 địa phương Quảng Ninh và Khu tự trị Dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) nói riêng niềm tin sâu sắc về một giai đoạn phát triển mới, mạnh mẽ hơn, thực chất hơn.
Trong năm 2025, tỉnh Quảng Ninh và Khu tự trị Dân tộc Choang Quảng Tây đã chủ động, tích cực triển khai thực hiện toàn diện những nhận thức chung, thỏa thuận, biên bản ghi nhớ đã được ký kết tại Gặp gỡ đầu Xuân 2025, cũng như tại Hội nghị lần thứ 16 Ủy ban Công tác liên hợp. Hoạt động đối ngoại trao đổi đoàn các cấp diễn ra sôi động, hiệu quả; duy trì thường xuyên các hoạt động thăm và tiếp xúc giữa lãnh đạo hai bên với hơn 100 đoàn công tác sang thăm và làm việc, trao đổi, triển khai các nội dung hợp tác giao lưu hữu nghị; ký 44 thỏa thuận hợp tác trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư, y tế, du lịch, giáo dục đào tạo, nông nghiệp, nâng cấp cửa khẩu…
Từ ngày 1/7/2025, Việt Nam triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Quảng Ninh đã thực hiện rà soát các thỏa thuận cấp huyện/thành phố với các địa phương của Trung Quốc, đặc biệt chỉ đạo các sở, ngành chức năng, các địa phương biên giới phối hợp chặt chẽ với địa phương bạn rà soát các cơ chế, thoả thuận hợp tác để đảm bảo hoạt động hợp tác được triển khai thông suốt, tích cực tháo gỡ khó khăn, cùng đề xuất các cơ chế hợp tác, hình thức hợp tác phù hợp.
Trong năm 2025, hợp tác trên các lĩnh vực trọng điểm giữa 2 tỉnh - khu ngày càng thực chất hơn. Cụ thể, trong lĩnh vực thương mại - đầu tư, hoạt động XNK qua các cửa khẩu 2 tỉnh - khu duy trì ổn định, hiệu suất thông quan cao, ghi nhận tăng trưởng tích cực cả về kim ngạch và quy mô mặt hàng. Tổng kim ngạch XNK hàng hóa qua các cửa khẩu biên giới tỉnh Quảng Ninh với Quảng Tây năm 2025 đạt 5,88 tỷ USD, tăng 27,5% so với năm 2024. Tổng trọng lượng hàng hóa XNK qua các cửa khẩu, lối mở tỉnh Quảng Ninh ước đạt khoảng 3,1 triệu tấn, tăng khoảng 26,2% so với năm 2024. Đặc biệt, trên cơ sở cụ thể hóa Biên bản Hội đàm Gặp gỡ đầu Xuân 2025, tỉnh Quảng Ninh và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây đã ký Thỏa thuận khung hợp tác thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh Móng Cái - Đông Hưng và thí điểm khu hợp tác kinh tế qua biên giới Móng Cái - Đông Hưng.
UBND tỉnh cũng đã ban hành quyết định thành lập Tổ công tác xây dựng cơ chế, chính sách thí điểm triển khai Khu hợp tác kinh tế qua biên giới Việt Nam - Trung Quốc; Khu hợp tác ngành nghề qua biên giới Móng Cái - Đông Hưng. Cuối tháng 12 vừa qua, trong khuôn khổ Hội chợ Thương mại và Du lịch quốc tế Việt - Trung lần thứ 17 năm 2025 tại phường Móng Cái 1, tỉnh Quảng Ninh đã tổ chức Diễn đàn xúc tiến đầu tư, hợp tác ngành nghề năm 2025, đề xuất các giải pháp để triển khai hiệu quả thỏa thuận khung giữa Sở Công Thương hai tỉnh - khu về việc thúc đẩy xây dựng thí điểm Khu hợp tác ngành nghề qua biên giới Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc); định hướng hợp tác ngành nghề Đông Hưng - Móng Cái; chuẩn bị cơ sở hạ tầng nhằm thúc đẩy thu hút đầu tư và hợp tác ngành nghề...
Bên cạnh đó, để thúc đẩy hợp tác, phát triển kinh tế giữa hai bên, việc kết nối giao thông cũng được đặc biệt chú trọng. Hai bên đã hoàn thành dự án xây dựng cầu thay thế đường tràn qua lối mở Bắc Phong Sinh (Việt Nam) - Lý Hỏa (Trung Quốc), báo cáo cấp có thẩm quyền Trung ương bổ sung 1 cặp cửa khẩu và 5 tuyến vận tải của tỉnh Quảng Ninh. Cùng với đó, tỉnh Quảng Ninh cũng đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc đầu tư tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái; chủ trương nghiên cứu, triển khai dự án cầu Bắc Luân III và Lối mở cầu phao tại Km3+4...
Các hoạt động đối ngoại nhân dân với nhiều hình thức đa dạng, thiết thực được tổ chức thường xuyên với những sự kiện văn hóa, du lịch, thương mại sâu sắc, như: Tổ chức các đoàn thăm chúc mừng hoặc gửi thư chúc mừng nhân các ngày lễ lớn của hai nước; tổ chức Giải bóng đá giao hữu Móng Cái - Đông Hưng; tổ chức chương trình giao lưu, trải nghiệm du lịch trên sông biên giới, Giải đạp xe qua biên giới Việt - Trung; Liên hoan Tiếng hát hữu nghị Việt - Trung...
Cùng với đó, cơ quan truyền thông hai bên tích cực thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực truyền thông, phát thanh, truyền hình, phối hợp đưa tin về các hoạt động giao lưu nhân văn, tuyên truyền về tình hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc, tình hình kinh tế, đầu tư, du lịch, thương mại, công nghiệp... của địa phương. Đặc biệt, từ năm 2025, các tỉnh, thành phố, khu đã thống nhất bổ sung nội dung hợp tác về tư pháp trong khuôn khổ cơ chế Gặp gỡ đầu Xuân và Hội nghị ủy ban công tác liên hợp.
Những kết quả đạt được thời gian qua là nỗ lực chung của cả hai bên, từng bước thúc đẩy, phát triển mối quan hệ giữa Quảng Ninh và Quảng Tây ngày càng đi vào chiều sâu, hiệu quả, thực chất. Qua đó, góp phần tăng cường hữu nghị, sự tin cậy chính trị, mang đến cho nhân dân hai tỉnh - khu niềm tin sâu sắc về một giai đoạn phát triển mới, mạnh mẽ hơn, thực chất hơn các quan hệ hợp tác, đóng góp thiết thực vào tổng thể quan hệ hai nước Việt Nam - Trung Quốc từ cấp độ địa phương.
Trong bối cảnh đà phát triển tốt đẹp của quan hệ giữa hai nước bước vào giai đoạn mới với hợp tác thực chất sâu sắc hơn, các cấp, ngành và nhân dân tỉnh Quảng Ninh xác định không ngừng củng cố và thúc đẩy, đưa quan hệ hợp tác hữu nghị giữa Quảng Ninh và Quảng Tây trở thành hình mẫu trong tổng thể chung quan hệ hai nước Việt Nam - Trung Quốc.
Thời gian tới, tỉnh Quảng Ninh sẽ tiếp tục quán triệt, cụ thể hóa hiệu quả các Tuyên bố chung Việt Nam - Trung Quốc, các nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước; triển khai có hiệu quả các nội dung hợp tác trong khuôn khổ Gặp gỡ đầu Xuân 2026 và Hội nghị Ủy ban Công tác liên hợp và các thỏa thuận hợp tác giữa hai bên. Cùng với đó, đẩy mạnh giao lưu, hợp tác hiệu quả, thực chất giữa các cấp uỷ Đảng địa phương, làm sâu sắc hơn giao lưu nhân dân, thực hiện tốt các văn kiện pháp lý, thoả thuận liên quan. Hai tỉnh - khu cũng sẽ tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực trọng điểm: Thương mại, đầu tư, công nghiệp, y tế, tư pháp, kết nối giao thông, đặc biệt hệ thống đường sắt, đường bộ cao tốc, hàng không; phối hợp xây dựng thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh, Khu hợp tác kinh tế qua biên giới Móng Cái - Đông Hưng đạt tiến độ, kết quả; thúc đẩy mở, nâng cấp các cặp cửa khẩu, lối mở, cặp chợ biên giới...
