Trong thời gian này, dịch cúm gia cầm xuất hiện ở một số tỉnh, thành trong nước và xuất hiện lẻ tẻ một vài nơi tại TX Quảng Yên khiến người tiêu dùng của Quảng Ninh e dè. Bên cạnh đó, thông tin về thịt lợn nhiễm hoá chất xuất hiện ở Đồng Nai càng làm bà con hoang mang... Vấn đề đáng bàn là từ chuyện này cho thấy, việc siết chặt quản lý chăn nuôi, giết mổ gia súc, gia cầm trên địa bàn cần phải được quan tâm hơn nữa.
Đến một số điểm chợ ở TP Hạ Long, như: Chợ Hạ Long I, chợ Cột 5, chợ Hồng Hà trong những ngày này đều thấy bà con buôn bán thịt lợn kêu vì sức tiêu thụ thịt giảm. Bà Hà Kim Chi, bán thịt lợn tại chợ Hồng Hà, cho biết: “Khách hàng của chúng tôi chủ yếu là người quen, bà con lối xóm. Bởi vậy kinh doanh thịt lợn, chúng tôi cũng phải lựa chọn lợn ngon, lợn an toàn để giết bán. Nhưng từ khi có thông tin thịt lợn nhiễm chất độc, việc tiêu thụ thịt lợn chậm hơn, ảnh hưởng nhiều đến việc kinh doanh của chúng tôi.”.
Còn với người mua, tâm trạng hoang mang cũng đang diễn ra khá phổ biến. Chị Nguyễn Thị Hương Giang, tổ 3, khu 9, phường Hồng Hà (Hạ Long), tâm sự: “Gia đình tôi không thích ăn đồ hải sản. Bữa ăn hàng ngày chủ yếu là thịt gà, thịt lợn. Từ khi có thông tin dịch cúm gia cầm, tôi sợ nên chuyển sang mua thịt lợn. Nay thêm tin thịt lợn nhiễm hoá chất... thật chẳng còn biết ăn gì, uống gì”.
Mặc dù thông tin thịt lợn nhiễm hoá chất gây hoang mang, ảnh hưởng đến cả người tiêu dùng, kinh doanh và chăn nuôi, song việc kiểm tra xem liệu trên địa bàn tỉnh có tình trạng thịt lợn nhiễm hoá chất không lại chưa được các cơ quan chức năng vào cuộc. Ông Trần Xuân Đông, Phó Chi cục Trưởng Chi cục Thú y tỉnh cho biết: “Hiện nay, chúng tôi chưa nhận được thông báo, chỉ đạo từ trên về việc kiểm tra thịt lợn nhiễm hoá chất. Còn nếu tự động đi kiểm tra, lấy mẫu gửi làm xét nghiệm, chúng tôi phải tự bỏ kinh phí; trong khi đó, giá mỗi mẫu xét nghiệm rất đắt. Bởi vậy, hiện chúng tôi vẫn chỉ kiểm soát thịt lợn, thịt gà hàng ngày bằng việc cử cán bộ đi kiểm tra, lăn dấu ở các điểm chợ”.
Từ chuyện thông tin thịt lợn nhiễm hoá chất cho thấy, vấn đề quản lý chăn nuôi, giết mổ gia cầm trên địa bàn cần được siết chặt hơn. Theo nhiều tiểu thương bán thịt lợn ở chợ Hồng Hà, họ mua lợn từ các trang trại trên địa bàn tỉnh, một số thì mua lợn nuôi lẻ tẻ trong dân. Trong những ngày này, tiểu thương chọn bắt lợn cũng không chọn con quá nạc, vì sẽ khó tiêu thụ. Tuy nhiên, họ cũng chỉ là người kinh doanh, còn thực chất thịt lợn có nhiễm hoá chất hay không phải là do ý thức của chính những người chăn nuôi.
Được biết, từ khi thực hiện Luật An toàn thực phẩm, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã vào cuộc mạnh hơn về đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) trong sản xuất nông, lâm, thuỷ sản. Từ đầu năm 2011 đến nay, ngành mở hơn 200 lớp tập huấn cho trên 10.600 người về bảo đảm VSATTP trong sản xuất nông nghiệp và lưu thông hàng hoá, phòng ngừa ô nhiễm, tồn dư hoá chất bảo vệ thực vật trong thực phẩm. Ngành cũng đã kiểm tra hơn 1.160 cơ sở và hộ nông dân sản xuất, chế biến, kinh doanh nông sản thực phẩm, thuốc thú ý, hoá chất bảo vệ thực vật... Tuy nhiên, công tác tuyên truyền, hướng dẫn bà con sử dụng thuốc thú y, thuốc bảo quản thực vật trong chăn nuôi, trồng trọt vẫn chưa được nhiều. Kèm theo đó, sản phẩm từ trồng trọt, chăn nuôi do bà con sản xuất hiện nay mới chỉ đáp ứng được 60% - 70% nhu cầu tiêu thụ trên địa bàn. Bởi vậy, nhiều loại rau, quả, thịt vẫn phải nhập từ các tỉnh thành khác về nên rất khó kiểm soát nguồn gốc.
Theo Chi cục Thú y tỉnh, việc kiểm tra, lăn dấu ở điểm chợ như hiện nay chỉ là kiểm soát phần ngọn trong chuỗi kiểm tra hoạt động giết mổ, chế biến và tiêu thụ sản phẩm động vật trên địa bàn. Còn nếu muốn kiểm soát tốt xem lợn có nguồn gốc, có đảm bảo không phải thực hiện ngay từ lò mổ. Tuy nhiên, toàn tỉnh chỉ có 3 lò mổ tập trung ở TP Hạ Long và TP Cẩm Phả, còn lại là 836 điểm giết mổ nhỏ lẻ trong dân (Đợt kiểm tra của ngành nông nghiệp năm 2011 cho thấy, trong 836 điểm này chỉ có 10 điểm đạt tiêu chuẩn VSATTP). Do quá nhiều điểm giết mổ nhỏ lẻ, trong khi lực lượng cán bộ thú y có hạn nên không thể kiểm soát được gia súc, gia cầm ở lò mổ. Chưa kể đến việc dù mới chỉ kiểm tra, lăn dấu ở chợ, song các đơn vị thú y cũng chỉ thực hiện được khoảng 50% số lượng thịt gia súc, gia cầm bày bán. Trong khi lực lượng chức năng chưa thể kiểm soát được hết VSATTP trong chăn nuôi thì nhiều người tiêu dùng, người kinh doanh trên địa bàn tỉnh lại chủ quan với dịch bệnh.
Được biết, tối 17-3, các cơ quan chức năng thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chính thức trả lời một số mẫu xét nghiệm thịt lợn bày bàn ở thị trường Hà Nội và một số tỉnh phía Bắc không phát hiện nhiễm chất cấm thuộc nhóm Beta Agonists. Song từ vụ việc này và thực trạng chăn nuôi, giết mổ gia súc, gia cầm của Quảng Ninh cho thấy, công tác VSATTP thú y và tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người chăn nuôi trên địa bàn tỉnh cần tiếp tục được quan tâm hơn nữa, trong đó có việc đẩy mạnh quy hoạch, xây dựng các điểm giết mổ gia súc, gia cầm tập trung tại các địa phương.
Thu Nguyệt