Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), một người trưởng thành mỗi ngày nên sử dụng ít hơn 6 gram muối (khoảng một thìa cà phê), nếu nhiều hơn thì được coi là ăn mặn.
Tại Việt Nam, kết quả khảo sát tại một số địa phương do Viện Dinh dưỡng quốc gia thực hiện cho thấy, lượng muối trung bình tiêu thụ từ 12 - 15 gram/người/ngày, cao gấp hơn 2 lần so với khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới. Ăn mặn là một thói quen tưởng chừng như vô hại nhưng lại tiềm ẩn nhiều ảnh hưởng xấu tới sức khỏe của chúng ta.
Theo chương trình quốc gia phòng, chống tăng huyết áp, chế độ ăn mặn khiến chúng ta có nguy cơ bị tăng huyết áp và các biến chứng nặng nề của tăng huyết áp. Bởi với chế độ ăn mặn khiến nước sẽ được giữ lại trong lòng mạch làm tăng thể tích máu lưu thông, tăng áp lực máu trong lòng mạch dẫn tới tăng huyết áp, đồng thời gây ra các biến chứng nặng nề, như: Đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim, suy thận... Theo nghiên cứu, huyết áp cao là nguyên nhân hàng đầu của bệnh tim mạch, chiếm 2/3 các ca đột quỵ và một nửa số bệnh tim… Đơn cử như trường hợp ông Nhâm Ngọc Mão, phố Đồng Mây, phường Quang Trung, TP Uông Bí, đang điều trị tăng huyết áp kèm suy tim từ 4 năm nay. Ông Nhâm Ngọc Mão chia sẻ: Trong các nguyên nhân bệnh tăng huyết áp của tôi phần nhiều do thói quen ăn nhiều muối từ nhiều năm. Vì vậy, khi bị bệnh tôi đã được các bác sỹ chỉ định phải ăn nhạt”.
Người ăn quá mặn còn có nguy cơ mắc các chứng bệnh về dạ dày cao hơn người ăn uống bình thường. Còn với những ai đã từng bị loét dạ dày thì nên ăn càng nhạt càng tốt, bởi vì hàm lượng muối cao sẽ làm tăng độc tính của vi khuẩn H.pylori – nguyên nhân chủ yếu gây loét dạ dày và tá tràng. Đặc biệt, Quỹ Nghiên cứu ung thư thế giới và Viện Nghiên cứu ung thư kết luận rằng, muối cũng như các loại thực phẩm ướp muối và mặn, là một nguyên nhân của bệnh ung thư dạ dày.
Ăn mặn khiến tuần hoàn máu tăng đến cầu thận buộc thận phải làm việc nhiều hơn bình thường để lọc máu, lâu ngày sẽ khiến thận bị suy. Đây cũng là một trong những nguyên nhân của bệnh sỏi thận, thận nhiễm mỡ. Do đó, khi giảm lượng muối trong khẩu phần ăn thì chức năng của thận sẽ được cải thiện và điều này luôn được bác sĩ khuyến cáo với bệnh nhân mắc bệnh thận.
Thừa muối sẽ làm cho quá trình đào thải can xi tăng lên, khiến xương yếu đi và cũng gây ra bệnh loãng xương, nhất là đối với phụ nữ ở thời kỳ mãn kinh. Dùng muối liều cao trong một thời gian ngắn có thể gây tử vong. Đây là sự khẳng định của các chuyên gia và là mối nguy hiểm chết người đối với những ai đang duy trì thói quen này.
Tại Hội thảo “Tăng cường truyền thông chống bệnh không lây nhiễm” tổ chức vào tháng 12/2017, Viện Dinh dưỡng quốc gia cho biết, tại Việt Nam, 80% lượng muối đưa vào cơ thể là muối cho vào khi chế biến món ăn tại hộ gia đình. Nếu bạn ăn một bát phở bò tái chín, lượng muối trong đó đủ cung cấp cho cơ thể trong một ngày, với khoảng trên 3,34gram muối. Tương tự, trong nhiều món ăn khác, nhất là các món chế biến sẵn như thịt hun khói, bim bim… đều chứa muối.
Ngay cả với những thực phẩm tự nhiên tưởng chừng như không có muối nhưng các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng đều chứa sẵn muối. Chẳng hạn, một bát cơm trắng cũng có sẵn 0,01 gram muối; cơm hến chứa 1,78 gram muối; cơm rang thập cẩm chứa 3,34 gram muối…
Để hạn chế lượng muối ăn qua thực phẩm, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, đối với người bình thường không bị tăng huyết áp, không bị thừa cân, không mắc các bệnh phải kiêng mặn cũng chỉ nên ăn 6 - 8gram muối một ngày. Đồng thời hạn chế sử dụng những thức ăn có hàm lượng muối cao, như: Các loại đồ kho, đồ muối, đồ hộp, các thực phẩm chế biến sẵn... Khi nấu nướng hãy cho bớt muối và giảm ngay đồ ăn mặn. Hãy ăn các thực phẩm tươi, thường xuyên ăn các món luộc. Đặc biệt đối với trẻ em, bố mẹ không để trẻ có thói quen ăn mặn sẽ giúp cơ thể trẻ phát triển khỏe mạnh, hạn chế các vấn đề sức khỏe.
Chiến lược quốc gia phòng, chống bệnh không lây nhiễm đã đề ra mục tiêu giảm 30% mức tiêu thụ muối của mỗi người vào năm 2025, tức là lượng muối ăn của trung bình mỗi người dân giảm còn 6,6 gram. Trong đó, giải pháp can thiệp chủ yếu vẫn là đẩy mạnh truyền thông trong cộng đồng.
Tường Vi
