Trong kỷ nguyên công nghệ, đi kèm với lợi ích là những nguy cơ về bất bình đẳng giới trên không gian mạng. Tại Quảng Ninh, công tác thúc đẩy bình đẳng giới, phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới đang có những chuyển biến rõ nét, đặc biệt là trước những thách thức mới của kỷ nguyên số.
Tại xã Lương Minh, tại một buổi tuyên truyền về sử dụng mạng xã hội an toàn do Hội Liên hiệp Phụ nữ xã tổ chức bao gồm nhiều tình huống giả định về lừa đảo trực tuyến, bôi nhọ danh dự, quấy rối trên mạng... Người tham gia không chỉ lắng nghe, mà còn trực tiếp trao đổi cách nhận diện thông tin xấu độc, cách bảo vệ tài khoản cá nhân và phản ứng phù hợp khi bị xâm hại trên môi trường số.
Lương Minh là địa bàn có trên 97% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Việc tiếp cận thông tin về bình đẳng giới và an toàn số còn gặp nhiều hạn chế. Chính vì vậy, cán bộ Hội Phụ nữ xã đã chủ động đến từng hộ gia đình tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn. Việc ứng dụng mã QR để tải tài liệu qua Zalo giúp nội dung tuyên truyền trở nên linh hoạt, dễ tiếp cận, phù hợp với điều kiện thực tế của người dân vùng sâu, vùng xa.
Công tác tuyên truyền về bình đẳng giới trên không gian mạng tại Quảng Ninh không dừng lại ở cộng đồng dân cư mà được mở rộng tới hệ thống trường học. Tại nhiều cơ sở giáo dục, các buổi sinh hoạt chuyên đề, trò chơi tình huống và thảo luận mở về quyền được bảo vệ, cách nhận diện hành vi quấy rối trực tuyến đã giúp học sinh hiểu rõ hơn về nguy cơ tiềm ẩn trên mạng xã hội.
Qua những hoạt động này, học sinh được trang bị kỹ năng tự bảo vệ, biết tìm kiếm sự hỗ trợ từ gia đình, nhà trường và các cơ quan chức năng khi gặp sự cố. Quan trọng hơn, các em hình thành nhận thức đúng đắn về giá trị của sự tôn trọng, công bằng và an toàn đối với mỗi cá nhân, không phân biệt giới tính. Đây chính là nền tảng để xây dựng một thế hệ công dân số có trách nhiệm, góp phần hạn chế bạo lực và bất bình đẳng giới trong tương lai.
Quá trình phát triển kinh tế, xã hội mang lại nhiều cơ hội nâng cao chất lượng cuộc sống, song cũng đặt ra không ít thách thức trong việc bảo đảm quyền và sự an toàn cho phụ nữ và trẻ em. Không gian mạng, với tính ẩn danh và tốc độ lan truyền nhanh, dễ trở thành môi trường phát sinh các hành vi xúc phạm, bôi nhọ danh dự, xâm hại đời sống riêng tư, đặc biệt đối với phụ nữ và trẻ em gái.
Bạo lực trên cơ sở giới không chỉ gây tổn hại nghiêm trọng về thể chất và tinh thần, mà còn để lại những hệ lụy lâu dài cho gia đình và xã hội. Trên môi trường mạng, hậu quả càng khó lường khi thông tin sai lệch, hình ảnh cá nhân bị phát tán có thể tồn tại lâu dài và ảnh hưởng trực tiếp đến học tập, việc làm, danh dự của nạn nhân. Vì vậy, phòng ngừa và ứng phó với bạo lực giới trên không gian mạng không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nhiệm vụ chiến lược lâu dài.
Trên địa bàn tỉnh, các tổ chức đoàn thể như Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, ngành Giáo dục, Y tế phối hợp triển khai nhiều hoạt động truyền thông, hướng dẫn kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, lồng ghép nội dung bình đẳng giới vào sinh hoạt cộng đồng và trường học. Cách làm này không chỉ giúp nâng cao nhận thức, mà còn tạo nên mạng lưới phòng ngừa bạo lực giới từ gia đình, nhà trường đến xã hội.
Bình đẳng giới trên không gian mạng không phải là khái niệm xa vời mà gắn chặt với từng hành vi ứng xử hàng ngày của mỗi người dùng. Việc chia sẻ thông tin có trách nhiệm, tôn trọng người khác, không tiếp tay cho nội dung xấu độc chính là những hành động thiết thực góp phần xây dựng môi trường mạng lành mạnh.
Những nỗ lực của Quảng Ninh cho thấy, khi nhận thức được chuyển hóa thành hành động cụ thể, bình đẳng giới không chỉ là khẩu hiệu mà còn trở thành giá trị sống. Đó cũng chính là nền tảng để xây dựng một không gian mạng an toàn, nhân văn và bền vững cho mọi người.
