Từ ngày 16-2, Thông tư số 11/2015/TT-BXD ngày 30-12-2015 của Bộ Xây dựng chính thức có hiệu lực. Theo đó, nhân viên môi giới bất động sản (BĐS) phải dự thi sát hạch mới được cấp chứng chỉ hành nghề. Thông tư này nhằm siết chặt tình trạng hỗn loạn trong hoạt động giao dịch BĐS. Tuy nhiên, để áp dụng các quy định của Thông tư vào thực tế, nhất là đối với các tỉnh, thành như Quảng Ninh sẽ gặp không ít khó khăn.
Theo Luật Kinh doanh BĐS có hiệu lực ngày 1-7-2014, thì tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ môi giới BĐS phải thành lập doanh nghiệp và phải có ít nhất 2 người có chứng chỉ hành nghề môi giới BĐS (trừ tổ chức, hộ gia đình, cá nhân bán, chuyển nhượng, cho thuê BĐS quy mô nhỏ, không thường xuyên). Tuy nhiên, dù cá nhân có quyền kinh doanh dịch vụ môi giới BĐS độc lập nhưng vẫn phải có chứng chỉ hành nghề môi giới BĐS và đăng ký nộp thuế theo quy định của pháp luật về thuế. Còn Thông tư số 11/2015/TT-BXD của Bộ Xây dựng “Quy định về việc cấp chứng chỉ hành nghề môi giới BĐS; hướng dẫn việc đào tạo, bồi dưỡng kiến thức hành nghề môi giới BĐS, điều hành sàn giao dịch BĐS; việc thành lập và tổ chức hoạt động của sàn giao dịch BĐS” cũng quy định rõ, để được cấp chứng chỉ hành nghề môi giới BĐS, người xin cấp phải trải qua kỳ thi sát hạch do Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức và các sở này cũng là đơn vị tiến hành cấp chứng chỉ hành nghề môi giới BĐS.
Phó Giám đốc Sở Xây dựng Quảng Ninh Nguyễn Mạnh Tuấn cho biết: “Theo các quy định trước đây, việc cấp chứng chỉ do Sở Xây dựng thực hiện và quy trình khá đơn giản: Trên cơ sở hồ sơ của cá nhân nộp về, Sở thành lập hội đồng để thẩm định; nếu xét thấy đủ điều kiện, hội đồng trình Giám đốc Sở ký quyết định cấp chứng chỉ hành nghề (không cần qua thi)”. Quy định thông thoáng là vậy nhưng nhu cầu người xin cấp chứng chỉ chưa phải là nhiều, từ năm 2008 đến hết tháng 1-2016, trên địa bàn tỉnh cũng đã có 171 người xin và được cấp chứng chỉ hành nghề môi giới BĐS. Nguyên nhân là do hiện nay, số sàn giao dịch BĐS trên địa bàn tỉnh rất ít, mới có 19 sàn được cấp phép hoạt động và các sàn này hoạt động khá cầm chừng, chủ yếu để giới thiệu, quảng bá, bán các căn hộ trong các toà nhà do công ty quản lý sàn làm chủ đầu tư. Trong khi đó, hoạt động môi giới đất đai, nhà cửa trên địa bàn tỉnh hiện nay chủ yếu là “hoạt động ngầm” do những cá nhân môi giới qua quen biết, giới thiệu cho nhau.
Để siết chặt quản lý về giao dịch BĐS thì một phần cần quản lý được những cá nhân hoạt động môi giới BĐS, trong đó có việc cấp chứng chỉ hành nghề. Tuy nhiên, hiện nay trên địa bàn tỉnh chưa có cơ sở đào tạo, bồi dưỡng kiến thức hành nghề môi giới BĐS, điều hành sàn giao dịch BĐS nên muốn được cấp giấy chứng nhận hoàn thành khoá học về môi giới BĐS (một trong những điều kiện để được tham gia kỳ thi cấp chứng chỉ hành nghề môi giới BĐS) thì phải lên Hà Nội học dẫn đến nhiều người e ngại. Cộng thêm việc phải trải qua kỳ thi sát hạch với các kiến thức về pháp luật liên quan đến kinh doanh BĐS; thị trường BĐS; đầu tư BĐS; phòng chống rửa tiền trong kinh doanh BĐS; tổng quan về dịch vụ môi giới BĐS; quy trình và kỹ năng môi giới BĐS; giải quyết tình huống trên thực tế... khiến tâm lý e ngại càng trở nên phổ biến.
Cũng theo quy định tại Thông tư 11 của Bộ Xây dựng thì chứng chỉ hành nghề môi giới BĐS cấp trước ngày 1-7-2015 có giá trị sử dụng trong thời hạn 5 năm kể từ ngày 1-7-2015; còn chứng chỉ hành nghề môi giới BĐS được cấp sau ngày 1-7-2015 có giá trị 5 năm kể từ ngày cấp. Thêm vào đó, sàn giao dịch BĐS thành lập mới trên địa bàn tỉnh không nhiều nên khả năng tới đây số người xin thi cấp chứng chỉ hành nghề môi giới BĐS ở Quảng Ninh rất ít. Điều đó sẽ khiến một số trường hợp nộp hồ sơ từ đầu năm, nhưng đợi hết gần năm mới được tham gia thi để lấy chứng chỉ dẫn đến lỡ cơ hội xin việc làm hoặc xin thành lập sàn giao dịch BĐS...
Theo Phó Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Mạnh Tuấn, hiện Sở đã giao cho các phòng chuyên môn đề xuất thành lập hội đồng thi, xây dựng quy chế, bộ đề thi, tổ chức tiếp nhận hồ sơ của các cá nhân đăng ký xin cấp chứng chỉ hành nghề môi giới BĐS. Sở sẽ đẩy mạnh tuyên truyền các nội dung của Luật Kinh doanh BĐS, Nghị định số 76/2015/NĐ-CP ngày 10-9-2015 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Kinh doanh BĐS và Thông tư 11 của Bộ Xây dựng lên cổng thông tin của Sở để phổ biến đến tất cả cá nhân, tổ chức có nhu cầu. Tuy nhiên, để tránh được tình trạng lộn xộn trong giao dịch BĐS, quan trọng nhất là ý thức của mỗi người dân. Thực tế đã chứng minh, khi giao dịch nhà, đất qua các sàn giao dịch BĐS, các sàn giao dịch sẽ chịu trách nhiệm pháp lý về tài sản bên bán, bên mua; còn nếu chỉ thông qua môi giới quen biết hoặc được giới thiệu mà những người môi giới này không làm việc ở sàn giao dịch nào và không có chứng chỉ hành nghề môi giới BĐS thì khi gặp rủi ro, chính bên bán hoặc bên mua BĐS sẽ là những người phải chịu thiệt thòi.
Thu Nguyệt
