Không còn đặt mục tiêu thu hút đầu tư bằng mọi giá, Quảng Ninh đang chuyển mạnh sang lựa chọn các dự án FDI có công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn, thân thiện môi trường và có khả năng lan tỏa tới doanh nghiệp trong nước. Với lợi thế sở hữu 25 khu công nghiệp (KCN) đã được phê duyệt trong hệ thống KCN quốc gia, cùng hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ và các khu kinh tế động lực, tỉnh đang hình thành những cực tăng trưởng mới, sẵn sàng đón làn sóng dịch chuyển đầu tư quốc tế.
Hiện Quảng Ninh có 25 KCN theo quy hoạch được phê duyệt. Trong đó, 11 KCN đã được quyết định chủ trương đầu tư, cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và thành lập với tổng diện tích khoảng 6.299ha. Hiện có 8 KCN đã đi vào hoạt động, 3 KCN đang hoàn thiện các thủ tục pháp lý. Bên cạnh đó, tỉnh có 7 cụm công nghiệp đang hoạt động, tạo thành mạng lưới không gian sản xuất khá đồng bộ.
Khác với nhiều địa phương đã gần kín quỹ đất công nghiệp, Quảng Ninh vẫn còn khả năng chuẩn bị các khu đất quy mô lớn để tiếp nhận các dự án chiến lược trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, cơ khí chính xác, công nghiệp hỗ trợ, logistics và công nghệ cao.
Đáng chú ý, công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục được tỉnh tập trung chỉ đạo. Lũy kế đến nay, các KCN đã giải phóng mặt bằng 3.175,72ha; 9/11 KCN đã được giao, cho thuê đất với diện tích 2.837,21ha. Trên diện tích đã được đầu tư hạ tầng, các KCN đã cho thuê lại 1.119,34ha, đạt tỷ lệ lấp đầy 61,95% trên diện tích đất công nghiệp đã được giao.
Ông Trương Mạnh Hùng, Trưởng Ban Quản lý KKT Quảng Ninh, cho biết: Quan điểm của tỉnh hiện nay là không phải lấp đầy các KCN bằng mọi giá mà ưu tiên lựa chọn những dự án công nghệ cao, công nghiệp chế biến, chế tạo, bán dẫn, điện tử, logistics và các dự án có khả năng hình thành chuỗi liên kết với doanh nghiệp trong nước. Đây là hướng đi để nâng cao chất lượng tăng trưởng và giá trị gia tăng của nền kinh tế.
Điểm mới trong chiến lược phát triển công nghiệp của Quảng Ninh là chuyển từ cạnh tranh bằng ưu đãi sang cạnh tranh bằng chất lượng hạ tầng và chất lượng phục vụ nhà đầu tư. Theo kế hoạch thu hút FDI năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu thu hút từ 2,5-3 tỷ USD vốn FDI, trong đó khu vực KCN, KKT phấn đấu đạt 1,7-2 tỷ USD. Định hướng thu hút tập trung vào các tập đoàn đa quốc gia có khả năng kéo theo mạng lưới doanh nghiệp vệ tinh; ưu tiên nhà đầu tư đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Hoa Kỳ, EU, Trung Quốc...
Song song với phát triển hạ tầng cứng, Quảng Ninh cũng đầu tư mạnh cho hạ tầng số. Đến nay 100% doanh nghiệp đang hoạt động trong các KCN đã ứng dụng nền tảng số trong quản trị và sản xuất; 100% doanh nghiệp thực hiện nộp thuế điện tử. Tỉnh đang triển khai phát triển hạ tầng 5G, IoT trong các KCN để hình thành mô hình KCN thông minh.
Ông Phùng Kỳ Luân, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kỹ thuật điện tử Tonly Việt Nam, nhận xét: Điều tạo khác biệt của Quảng Ninh không chỉ là hạ tầng giao thông mà còn là sự đồng hành của chính quyền. Các thủ tục đầu tư được hỗ trợ kịp thời, hạ tầng kỹ thuật ngày càng đồng bộ và định hướng phát triển KCN xanh, thông minh giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư lâu dài.
Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình phát triển KCN ở Quảng Ninh vẫn còn một số điểm nghẽn. Một số dự án hạ tầng KCN còn chậm GPMB; tỷ lệ lấp đầy ở một số KCN chưa cao; hạ tầng logistics, nhà ở công nhân và các tiện ích xã hội chưa theo kịp tốc độ phát triển công nghiệp.
Để khai thác hiệu quả 25 KCN đã được quy hoạch, Quảng Ninh đang tập trung triển khai một số nhóm giải pháp nhằm tăng thu hút nguồn vốn FDI. Nổi bật, đẩy nhanh GPMB, đầu tư đồng bộ điện, nước, giao thông, logistics đến chân hàng rào KCN; chuẩn bị đủ quỹ đất sạch để sẵn sàng đón các dự án lớn; phát triển KCN theo mô hình khu công nghiệp sinh thái, khu công nghiệp - đô thị - dịch vụ, đồng thời áp dụng linh hoạt các cơ chế đầu tư đặc biệt để thu hút các dự án bán dẫn, điện tử, công nghệ cao và trung tâm nghiên cứu phát triển.
Khi các lợi thế về quy hoạch, hạ tầng, cải cách hành chính và môi trường đầu tư tiếp tục được phát huy, hệ thống 25 KCN của Quảng Ninh sẽ không chỉ là nơi tiếp nhận các dự án sản xuất mà còn trở thành hạt nhân của các chuỗi công nghiệp hiện đại, thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, tạo động lực để tỉnh bứt phá trong giai đoạn phát triển mới.
