Giải phóng mặt bằng (GPMB) được Quảng Ninh xác định là nhiệm vụ trọng tâm, quyết định tiến độ triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh. Hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đang được đẩy nhanh, tạo tiền đề để dự án sớm được triển khai.
Những ngày cuối tháng 7, cán bộ Trung tâm Cung ứng dịch vụ cùng các tổ công tác phường Uông Bí miệt mài kiểm đếm hiện trạng, đối thoại với từng hộ dân có đất thu hồi để thực hiện Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh. Theo địa phương, tổng diện tích dự kiến thực hiện dự án trên địa bàn phường khoảng 42,16ha, ảnh hưởng đến 257 hộ gia đình, cá nhân và 2 tổ chức. Đến thời điểm này, toàn bộ 257 trường hợp bị ảnh hưởng đã hoàn thành kiểm đếm hiện trạng, tài sản trên đất. Công tác xác nhận nguồn gốc đất và lập phương án bồi thường đang được đẩy nhanh.
Ông Vũ Ngọc Vóc, Bí thư chi bộ, Trưởng khu Lạc Thanh, phường Uông Bí, cho biết: Chi bộ và các đoàn thể khu phố thường xuyên tuyên truyền về ý nghĩa của dự án, vận động các hộ dân bị ảnh hưởng sớm bàn giao mặt bằng để dự án được triển khai, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh.
Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh là một trong những công trình hạ tầng giao thông có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ kết nối Thủ đô với cực tăng trưởng phía Đông Bắc, mà còn tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, du lịch, logistics và nâng cao khả năng thu hút đầu tư của tỉnh. Tổng diện tích cần GPMB của dự án trên địa bàn tỉnh là 156,22ha, liên quan đến 1.711 hộ gia đình, cá nhân và 18 tổ chức. Nhận thức rõ ý nghĩa của dự án, Quảng Ninh đã xác định GPMB là khâu quyết định, phải đi trước một bước để tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình thi công.
UBND tỉnh đã thành lập Tổ công tác do Chủ tịch UBND tỉnh làm Tổ trưởng, với sự tham gia của các sở, ngành liên quan; đồng thời ban hành kế hoạch triển khai chi tiết nhằm theo dõi, đôn đốc, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện. Các thành viên Tổ công tác được phân công phụ trách từng địa bàn, duy trì kết nối thường xuyên với chính quyền cơ sở để nắm bắt tình hình, hướng dẫn chuyên môn và xử lý ngay những vấn đề phát sinh.
7/7 địa phương có dự án đi qua đã thành lập Ban Chỉ đạo GPMB, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị, xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm.
Công tác tuyên truyền, vận động được triển khai sâu rộng với nhiều hình thức. Đến nay, các địa phương đã ban hành 143 văn bản chỉ đạo, tổ chức 140 hội nghị tuyên truyền với hơn 8.534 lượt người tham dự. Cùng với hệ thống chính trị ở cơ sở, MTTQ và các đoàn thể đã trực tiếp đến từng hộ dân để tuyên truyền, đối thoại, giải đáp những băn khoăn, tạo sự đồng thuận trong nhân dân.
Ở từng địa phương, công tác GPMB đều được triển khai với tinh thần khẩn trương nhưng bảo đảm đúng quy định pháp luật. Cùng với phường Uông Bí, phường Hoàng Quế đã hoàn thành kiểm đếm, hàng trăm phương án bồi thường được lập và công khai để người dân đối thoại, góp ý trước khi phê duyệt. Phường Đông Mai, Yên Tử cũng tích cực hoàn thiện hồ sơ, kiểm kê, xác minh nguồn gốc đất và vận động người dân bàn giao mặt bằng đúng kế hoạch.
Một trong những yếu tố tạo nên kết quả bước đầu là sự chủ động chuẩn bị nguồn lực của tỉnh. Quảng Ninh đã phê duyệt dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư với tổng mức đầu tư 2.760 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh; trước mắt bố trí ngay 2.000 tỷ đồng để bảo đảm đủ nguồn vốn triển khai công tác GPMB. Phần vốn còn lại cùng các khoản phát sinh sẽ tiếp tục được cân đối theo tiến độ thực hiện, bảo đảm không để thiếu vốn làm ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án.
Nhờ cách làm bài bản, đến ngày 10/7/2026, các địa phương đã thực hiện giải phóng được 19,16ha, đạt 12,3%; đồng thời bàn giao cho chủ đầu tư 48,69ha (trong đó bao gồm diện tích do địa phương quản lý), tương đương 25,8% tổng diện tích cần bàn giao. Riêng phường Mạo Khê và Tuần Châu đã hoàn thành 100% công tác GPMB theo phạm vi dự án; phường Hà An dự kiến hoàn thành trong tháng 7; các địa phương còn lại cũng đang bám sát tiến độ đã đề ra. Các địa phương chưa phát sinh trường hợp phải áp dụng biện pháp kiểm đếm bắt buộc; các kiến nghị của người dân đều được tiếp nhận, giải quyết kịp thời, góp phần giữ vững ổn định tình hình.
Bên cạnh những kết quả đạt được, khối lượng công việc phía trước vẫn còn rất lớn. Hơn 137ha đất cùng trên 1.600 hộ dân cần tiếp tục hoàn thiện các thủ tục thu hồi đất, bồi thường và tái định cư; nhiều nội dung liên quan đến đất quốc phòng, đất an ninh cũng đang được các cơ quan chức năng phối hợp với bộ, ngành Trung ương giải quyết theo đúng quy định. Điều đó đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa của cả hệ thống chính trị, nhất là người đứng đầu các địa phương, đồng thời tiếp tục phát huy sự đồng thuận của nhân dân trong quá trình triển khai dự án.
