Chỉ còn vài ngày nữa đã bước sang một năm mới, công nhân lao động (CNLĐ) đang háo hức trong không khí về quê đón tết sau một năm đi làm ăn xa. Thế nhưng, trong số đó, không ít người ngậm ngùi bởi “Năm nay, nhiều doanh nghiệp thưởng tết cho người lao động rất èo uột. Ví như với ngành than, ngành kinh tế chủ lực của tỉnh với số lao động đông nhất, thưởng tết năm nay cũng cũng thấp hơn so với mọi năm”, ông Trần Danh Chức, Chủ tịch LĐLĐ tỉnh cho biết.
* Ngành Than giảm
Với ngành Than thì năm qua quả là một năm “cực khó”. Dù vậy, theo chỉ đạo chung của Tập đoàn, hầu hết các đơn vị nỗ lực lo đầy đủ lương, thưởng tết cho người lao động, mức thưởng bình quân 5 triệu đồng/người như: Than Hòn Gai, Núi Béo, Hà Lầm, Mông Dương, Dương Huy… Bên cạnh đó, các đơn vị còn có tiền khai xuân cho công nhân mỗi người 1 triệu đồng, có đơn vị thì còn tặng thêm túi quà, hoặc tiền rằm tháng Giêng cho công nhân với mức khoảng 500.000 đồng. Tiêu biểu như Vàng Danh, ngoài mức thưởng 5 triệu cùng một phần quà trị giá 475.000 đồng/người, Công ty có thêm khoản chia lại với tổng tiền là 20 tỷ đồng cho CBCNV-LĐ. Một số đơn vị khó khăn hơn thì 3 triệu đồng/người. Nhưng vẫn với tinh thần chia sẻ Công ty CP Chế tạo máy TKV năm qua đã chia sẻ bớt sản lượng cho Công ty Cơ khí đóng tàu TKV với mức khoảng 200 tỷ đồng nên sản lượng của Công ty cũng giảm vì thế mức thưởng tết giảm từ 5 triệu đồng năm trước xuống 3 triệu đồng/người năm nay.
Dù mức thưởng tết của các đơn vị ngành Than đa số giảm so với năm trước, nhưng theo khảo sát của chúng tôi, điều vô cùng quý giá và đáng trân trọng là: Hầu hết thợ mỏ đều hiểu và chia sẻ với khó khăn chung của Tập đoàn, của đơn vị. Chị Lan Anh, công nhân Công ty Than Hà Lầm, một trong số công nhân thuộc diện khó khăn của đơn vị tâm sự: Những năm trước, sản xuất kinh doanh tốt, thưởng tết cao, công nhân chẳng phải lo nghĩ gì nhưng năm nay thưởng Tết thấp hơn. Tuy vậy được Ban lãnh đạo Công ty chia sẻ, động viên thường xuyên nên công nhân đều hiểu. Thôi thì “khéo ăn thì no, khéo co thì ấm”.
Cũng với tinh thần đó, anh Nguyễn Văn Toản, Tổ trưởng tổ sản xuất số 1, Phân xưởng Đào lò 3, Công ty Than Dương Huy chia sẻ: Thực tế đi làm cả năm ai cũng trông chờ vào những phần thưởng Tết, theo lẽ thường thì thưởng tết năm sau phải cao hơn năm trước, nhưng năm nay thưởng tết thấp hơn mọi năm. Tuy thế, anh em thợ lò đều thông cảm với khó khăn chung của Công ty, Tập đoàn. Bởi khi chúng tôi ở quê tay trắng ra đây lập nghiệp, lấy vợ, xây nhà nếu không có sự hỗ trợ của Công ty, của Tập đoàn thì chúng tôi đâu có cuộc sống ổn định như hôm nay.
* Doanh nghiệp ngoài quốc doanh ngậm ngùi
Đối với một số doanh nghiệp ngoài quốc doanh, doanh nghiệp FDI thì khi nhận tiền thưởng tết khiến người lao động buồn lòng hơn. Theo thống kê của LĐLĐ tỉnh, mức thưởng tết thấp nhất năm nay là 200.000 đồng ở Công ty TNHH điện tử Vạn Lực (DN FDI - KCN Cái Lân) và nhiều đơn vị dân doanh khác trên địa bàn. Chị Vũ Thị Lựa cùng nhiều công nhân khác của Công ty TNHH điện tử Vạn Lực tâm tư: “Mấy năm qua chúng em cũng có thưởng tết nhưng mức thưởng chỉ 100.000 đồng, còn năm nay cao hơn một chút là 200.000 đồng. Cầm tiền thưởng tết trên tay mà ứa nước mắt. Bởi công nhân hầu hết quê xa như Thanh Hóa, Nghệ An, Thái Bình… ra đây làm cả năm chỉ trông mong có khoản tiền thưởng tết để lo cho gia đình. Thế nhưng với mức thưởng tết thế này thì còn không đủ tiền tàu xe về quê nói gì ăn tết”.
Chị Hoàng Thị Lý, Công ty TNHH điện tử Vạn Lực, quê Hưng Yên nghẹn ngào: “Năm ngoái về quê em chỉ mua được một thùng mì tôm, bố mẹ nhìn thấy con cái đi làm ăn xa về mà rớt nước mắt. Làm cả năm không biếu bố mẹ được đồng nào còn về ăn nhờ nữa, xấu hổ lắm”. Như Lý chia sẻ thì với mức lương tháng chỉ hơn 2 triệu đồng, trong khi đó hàng tháng phải thuê nhà cửa, bản thân chị và con trai thì ốm đau, cuộc sống lúc nào cũng thiếu trước hụt sau thì lấy đâu ra tiền tích cóp và mua sắm tết.
Chị Lụa cho biết biết thêm, với mức lương, thưởng thấp như này rất nhiều công nhân đang tính phải ở lại chứ không dám về quê bởi tiền đi lại thì tốn kém, chưa kể một năm đi làm ăn xa về không biếu bố mẹ, mua sắm tết được gì cho gia đình cũng xấu hổ lắm. Thôi thì ở lại khu trọ, ăn uống qua ngày chờ đến khai xuân. Đành phải nói dối gia đình là ở lại trực tết.
Theo ông Phạm Ngọc Hưng, Chủ tịch LĐLĐ TP Hạ Long, thưởng tết ở các KCN trên địa bàn cho người lao động bình quân chỉ khoảng 2 triệu đồng. Một số thì thấp hơn như Công ty CP Đất hiếm toàn cầu (KCN Việt Hưng) 500.000 đồng/người; Công ty TNHH chế phẩm Nhựa Minh Tường (KCN Cái Lân) 1,2 triệu đồng…
Còn ở nhiều doanh nghiệp dân doanh, trong tình trạng kinh tế khó khăn như hiện nay, thưởng tết bị cắt giảm hết. Anh Quyền, lái xe taxi hãng Sao Mai chia sẻ: “Mọi năm thưởng tết còn thấy Công ty cho mỗi anh em được một vỉ bia và đốc lịch, năm nay thì chẳng thấy có gì cả. Trong khi hai vợ chồng đều quê Nam Định ra đây ở trọ, vợ làm thuê cho một cơ sở may tư nhân, lương cũng ba cọc ba đồng, lại nuôi con nhỏ nữa. Hiện hai mẹ con đã về rồi, còn em nán lại đến 29-30 tết, chạy cả ngày, cả đêm cố kiếm thêm chút tiền tiêu tết chứ đồng lương lái xe taxi bây giờ… “hẻo” lắm chị ạ”.
Đáng mừng là ở một đơn vị khó khăn của Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam như Đóng tàu Hạ Long, Công ty cũng nỗ lực thưởng tết cho công nhân bình quân 2 triệu đồng/người cùng một túi quà trị giá 500.000 đồng. Đối với hơn 1.000 nghìn CNLĐ dôi dư phải nghỉ việc hồi tháng 10-2013, thưởng tết cho mỗi công nhân 500.000 đồng; số công nhân làm việc đến 31-12-2013 là 1 triệu đồng/người. “Năm nay chúng tôi đã nghĩ thưởng tết là một điều xa xỉ, nhưng thật mừng là Công ty cũng đã cố gắng lo thưởng tết và trả lương cho người lao động”, chị Chu Thị Nguyệt, Phòng Đời sống, Công ty Đóng tàu Hạ Long bộc bạch.
Không những thế, một số đơn vị nợ lương công nhân năm 2013 vẫn đang xoay sở tìm cách trả bớt nợ lương cho công nhân như: Công ty CP Viglacera Đông Triều còn nợ lương của 570 CNLĐ nửa cuối tháng 12 với khoảng 1,25 tỷ đồng. Số lương nửa tháng còn lại dự kiến sẽ cố gắng thanh toán ngay sau khi công nhân trở lại làm việc sau tết. Công ty CP Sản xuất vật liệu xây dựng Kim Sơn còn nợ lương 120 CNLĐ với số tiền 400 triệu đồng…
Theo giám đốc một doanh nghiệp ngành sản xuất vật liệu xây dựng trên địa bàn Đông Triều, thì thưởng tết năm nay đang làm khó cho cả doanh nghiệp và người lao động, chỉ lo trả đủ lương cho người lao động đã là một cố gắng lớn rồi chứ không dám bàn đến chuyện thưởng tết. Bởi theo vị giám đốc này: Trong khi thị trường bất động sản đóng băng, nợ ngân hàng đến hạn còn chưa biết lấy gì trả thì việc lo cho mỗi người lao động vài trăm nghìn đồng gọi là quà tết cũng đủ vã mồ hôi rồi.
Thanh Hằng
