Là một nội dung trọng tâm trong phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”, thời gian qua, phong trào “Xây dựng gia đình văn hoá” ở Quảng Ninh luôn được các cấp quan tâm chỉ đạo đẩy mạnh, nhân dân tích cực hưởng ứng, qua đó đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận.
Dựa trên 4 tiêu chí: Gia đình hoà thuận, hạnh phúc, tiến bộ; đời sống vật chất, tinh thần được nâng cao; đoàn kết, tương trợ trong cộng đồng làng (thôn), tổ dân phố; thực hiện tốt trách nhiệm công dân, phong trào đã góp phần quan trọng trong việc giáo dục đạo đức, lối sống của người dân trên địa bàn. Quan hệ giữa các thành viên trong gia đình được giữ gìn tốt đẹp. Ông bà, cha mẹ được quan tâm chăm sóc, phụng dưỡng chu đáo. Quan hệ vợ chồng bình đẳng, hạnh phúc. Có nhiều gia đình có 4-5 thế hệ sống hoà thuận, hạnh phúc, gương mẫu giáo dục con cháu sống hiếu thảo, kính trên, nhường dưới, các thành viên yêu thương đùm bọc lẫn nhau.
Đặc biệt, ở vùng nông thôn của tỉnh, từ khi thực hiện phong trào, bộ mặt các khu dân cư đã có nhiều đổi thay tích cực, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được cải thiện, từng bước nâng cao. Nhiều làng văn hoá, khu phố văn hoá thực sự là hình ảnh sinh động của nông thôn mới, nhất là sự nhận thức về vị trí, vai trò của việc xây dựng đời sống văn hoá gắn với việc phát triển kinh tế - xã hội. Từ trong phong trào này, ý thức của người dân đã được nâng cao rõ rệt, các gia đình đã chấp hành tốt các quy ước về xây dựng gia đình văn hoá, đời sống văn hoá. Nhiều hộ gia đình đã thoát nghèo từ các chương trình vay vốn, đường giao thông được mở mang, nâng cấp. Rất nhiều gia đình đã trở thành điển hình tiên tiến trong các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, nuôi dạy con ngoan học giỏi, hiếu thảo với ông bà, cha mẹ, sống có tình, có nghĩa với xóm giềng, trọng đạo lý nghĩa tình, trọng quan hệ họ hàng dòng tộc và có trách nhiệm trước xã hội. Tiêu biểu như gia đình bà Hoàng Thu Trang, phường Đại Yên, TP Hạ Long là một điển hình về làm kinh tế giỏi, nuôi dạy con cháu ngày càng tiến bộ, tích cực tham gia công tác xã hội và hoạt động nhân đạo từ thiện. Gia đình ông Lý Văn Bảo, dân tộc thiểu số, thôn Thống Nhất, xã Hải Lạng, huyện Tiên Yên, đã mạnh dạn đầu tư phát triển kinh tế tổng hợp (chăn nuôi, nuôi trồng thuỷ sản, trồng cây, dịch vụ cung ứng vật tư nông nghiệp) đem lại hiệu quả kinh tế cao. Không chỉ làm giàu cho bản thân, gia đình ông còn giúp đỡ bà con địa phương, cho vay vốn không lấy lãi hàng trăm triệu đồng để phát triển sản xuất... Cũng từ phong trào “Xây dựng gia đình văn hoá” đã phát huy được sự tự chủ, sáng tạo của nhân dân trong việc xây dựng kế hoạch, bố trí lao động, tổ chức sản xuất, khai thác được tiềm năng, thế mạnh của địa phương, góp phần mạnh mẽ vào việc mở mang ngành nghề, chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn với nhu cầu thị trường. Vì vậy, số hộ khá, hộ giàu ngày càng tăng, số hộ đói nghèo ở các huyện miền núi, vùng sâu, vùng xa ngày càng giảm.
Cùng với phát triển kinh tế, các gia đình văn hoá luôn quan tâm nâng cao chất lượng cuộc sống, gia đình hoà thuận, hạnh phúc, giữ gìn và phát huy những giá trị văn hoá truyền thống. Nhiều gia đình là tấm gương sáng trong phong trào “Ông bà, cha mẹ mẫu mực, con cháu thảo hiền, người lớn gương mẫu, trẻ em chăm ngoan”, là đầu tàu trong thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, là những hạt nhân thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội và đi đầu trong thực hiện các hương ước, quy ước của làng, bản, khu phố. Trong những năm gần đây các ngành, đoàn thể trong tỉnh còn lồng ghép những nội dung, tiêu chuẩn gia đình văn hoá vào các phong trào thi đua của ngành, đoàn thể mình, như: “Xây dựng gia đình nông dân văn hoá”, “Gia đình cựu chiến binh văn hoá”, “Gia đình thể thao”... Từ việc thực hiện tốt phong trào “Xây dựng gia đình văn hoá” đã góp phần tích cực vào xoá đói giảm nghèo, phát triển kinh tế - xã hội ở các địa phương, thúc đẩy phong trào xây dựng làng, thôn, bản, khu phố, cơ quan, đơn vị văn hoá phát triển mạnh.
Đến nay số hộ đăng ký xây dựng gia đình văn hoá, đạt tiêu chuẩn văn hoá ngày càng tăng, năm 2001 toàn tỉnh có 56,27% số hộ đạt tiêu chuẩn gia đình văn hoá, đến năm 2010 tăng lên gần 88%; 678/1.511 thôn, làng, bản khu phố được cấp bằng công nhận thôn, làng, bản, khu phố văn hoá.
Hoài Anh
