Dự án “Dịch vụ toàn diện về dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con cho phụ nữ bị tổn thương tại Việt Nam” của Uỷ ban Y tế Hà Lan - Việt Nam (MCNV) được triển khai tại 7 tỉnh, thành; trong đó có TP Hạ Long của Quảng Ninh. Với thời gian triển khai là 6 năm, Dự án đã giúp nhiều phụ nữ mang thai nhiễm H và ảnh hưởng bởi H trên địa bàn được hưởng lợi.
Dự án được triển khai tại TP Hạ Long gồm hai giai đoạn (giai đoạn 1 từ 2006-2009; giai đoạn 2 từ 2009-2012) với ba mục tiêu chính, là: Tăng cường khả năng tiếp cận và chất lượng của mô hình chăm sóc và hỗ trợ phòng lây truyền mẹ con toàn diện; nâng cao năng lực về hỗ trợ kỹ thuật y tế, tăng cường các dịch vụ và nguồn lực trong nước và không cần sự hỗ trợ của MCNV; xây dựng năng lực cho các nhà cung cấp dịch vụ và nhóm hỗ trợ. Theo đó, để cung cấp kiến thức cho đồng đẳng viên, tư vấn viên, thành viên của nhóm hỗ trợ và gia đình... dự án đã tổ chức nhiều buổi tập huấn, đào tạo miễn phí. Chỉ riêng năm 2011, dự án đã tổ chức 1 khoá tập huấn về kỹ thuật y tế, lập kế hoạch dựa trên bằng chứng; 1 khoá đào tạo và hỗ trợ tư vấn viên, đồng đẳng viên và cán bộ y tế; 1 khoá tập huấn đào tạo cơ bản cho 40 người có H; 1 khoá tập huấn chăm sóc và điều trị cho trẻ bị nhiễm và ảnh hưởng bởi HIV/AIDS... Thực hiện hỗ trợ y tế, gần 3 năm qua đã có rất nhiều phụ nữ mang thai trên địa bàn được khám, xét nghiệm HIV, chăm sóc trước khi sinh. Tính đến hết tháng 12-2011, dự án đã giúp hơn 2.800 lượt phụ nữ mang thai được xét nghiệm HIV khi nhận dịch vụ chăm sóc trước sinh; 8 phụ nữ mang thai phát hiện HIV dương tính từ dịch vụ chăm sóc trước sinh; 195 phụ nữ mang thai được sử dụng ARV dự phòng lây truyền mẹ con. Chị Hoàng Thị T, phường Bạch Đằng, 32 tuổi cho biết: “Thời gian trước do chưa có kiến thức về H, chưa được tiếp cận với các dịch vụ y tế nên cháu đầu của gia đình tôi bị nhiễm. Nhờ có các hoạt động thiết thực của dự án, nên từ lúc có ý định mang thai, chúng tôi đã được tư vấn, chăm sóc đều đặn. Qua lần xét nghiệm đầu tiên, bé thứ hai của vợ chồng tôi thật may là không bị nhiễm. Tôi thấy dịch vụ chăm sóc trước sinh và sau sinh này không hề phức tạp, miễn phí hoàn toàn, rất có lợi cho chúng tôi”.
Bên cạnh đó, để chương trình đi vào chiều sâu, dự án còn thực hiện những hình thức phong phú như hội thảo, họp nhóm, các lớp nấu ăn, dạy kỹ năng sống, truyền thông trong trường học... nhằm thu hút được đông đảo bà mẹ có H trên địa bàn tham gia. Năm 2011, dự án đã tổ chức 57 cuộc họp nhóm với trên 8.200 lượt thành viên tham dự. Nội dung sinh hoạt đa dạng như: Chia sẻ kinh nghiệm làm kinh tế, khó khăn trong việc nuôi, dạy con. Trong những buổi họp nhóm, dự án có bố trí các bác sĩ có kinh nghiệm, chuyên môn để trao đổi, giải đáp thắc mắc, chăm sóc bệnh nhân trực tiếp. Vì vậy, cũng chính từ những buổi sinh hoạt nhóm này, các thành viên nhóm đã sống tự tin hơn, mạnh mẽ hơn. Hay với việc tổ chức khoá dạy nấu ăn (từ ngày 10 đến ngày 17-10-2011), bà mẹ bị ảnh hưởng bởi H đã biết cách vệ sinh thực phẩm, sử dụng các chất dinh dưỡng có lợi cho mẹ và con. Đặc biệt, từ ngày 15 đến ngày 25-2-2012, dự án đã tổ chức 10 cuộc truyền thông trong trường học cho những đối tượng là giáo viên trong trường học và người dân trên địa bàn. Mục đích của buổi truyền thông là thay đổi nhận thức, hành vi của giáo viên đối với học sinh bị nhiễm và bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS. Qua những buổi truyền thông này, dự án đã phát trên 1.000 cuốn tài liệu truyền thông dành cho cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên, cha mẹ học sinh tại cộng đồng.
Có thể thấy rằng, bằng những chương trình thiết thực, cụ thể, dự án đã đóng vai trò quan trọng trong việc phòng lây truyền từ mẹ sang con đối với những bà mẹ nhiễm H và bị ảnh hưởng bởi H. Hy vọng trong thời gian tới, hoạt động của dự án sẽ được nhân rộng ra nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh để phụ nữ mang thai có H sẽ được cung cấp thêm nhiều dịch vụ chăm sóc trước sinh, sau sinh để cả mẹ và con có một cuộc sống ổn định.
Lan Anh
