Dễ sử dụng trong đời sống hàng ngày, giúp khử trùng kháng khuẩn, làm sạch không khí, còn có nhiều tác dụng chăm sóc sức khỏe, làm đẹp... là ưu điểm nổi bật của tinh dầu bưởi (HTX Dược liệu xanh Đông Triều) được sản xuất từ nguyên liệu tự nhiên.
Theo y học cổ truyền, vỏ bưởi có vị đắng, cay, thơm, tính bình, có tác dụng trừ phong, hóa đờm, tiêu phù thũng... Có nhiều tinh dầu nhất là phần vỏ ngoài, xưa nay được dân gian sử dụng điều trị ăn uống không tiêu, nấu nước gội đầu cho sản phụ, giải cảm, giúp cho tóc bớt rụng, bóng mượt, mềm và chắc hơn... Dược sĩ Phạm Thế Dự, Phó Giám đốc HTX, cho biết: Khoa học hiện đại phát hiện, ngoài tinh dầu, vỏ bưởi còn chứa nhiều hoạt chất như: Pectin, naringin, các men peroxydaza, amylaza, vitamin A, C... nên có nhiều công dụng. Vì thế tinh dầu bưởi được chiết xuất theo quy trình khoa học có tác dụng rất tốt trong chăm sóc sức khỏe, làm đẹp.
Tuy nhiên, trên thực tế thị trường vẫn xuất hiện nhiều loại tinh dầu pha chế, tinh dầu tổng hợp có nguồn gốc hóa học... Hơn nữa, nhu cầu sử dụng tinh dầu trong cuộc sống hiện đại ngày càng gia tăng nên nhiều khi người tiêu dùng không thể phân biệt và lựa chọn được những sản phẩm tốt phù hợp.
Với thế mạnh về dược liệu, từ lâu HTX Dược liệu xanh Đông Triều đã mong muốn tạo ra các sản phẩm tiện ích, dễ sử dụng phù hợp với đời sống hiện đại, bận rộn. Vì thế đầu năm 2018, HTX quyết định đầu tư phát triển các sản phẩm tinh dầu bưởi dựa trên kinh nghiệm dân gian; các kết quả nghiên cứu khoa học hiện đại. Với lợi thế diện tích canh tác, nhà xưởng quy củ, trước hết đơn vị chú trọng đầu tư về máy móc thiết bị, công nghệ... làm tiền đề cho ra những sản phẩm chất lượng. Theo đó đơn vị đã đầu tư mua dây chuyền công nghệ, máy xay vỏ, máy chiết xuất tinh dầu... trị giá trên 100 triệu đồng. Các thiết bị trên đều được đặt chế tạo theo thiết kế riêng từ những đơn vị chế tạo uy tín trong nước.
Về kỹ thuật, HTX còn hợp tác và được sự hỗ trợ chuyên môn từ các đơn vị sản xuất dược liệu hàng đầu Việt Nam như: Viện Dược liệu, Công ty CP Dược khoa (Bộ Y tế)... Nhờ sự hỗ trợ, hợp tác, quy trình chế biến tinh dầu bưởi đã được nghiên cứu, chuyển giao và đưa vào sản xuất.
Một trong những khó khăn không nhỏ đối với đơn vị chế biến đó chính là nguyên liệu đầu vào. Ngoài nguồn nguyên liệu ít ỏi ở địa phương và tự canh tác, HTX đã tiến hành thu gom, ký hợp đồng ký mua nguyên liệu đầu vào là vỏ bưởi ở các đại lý bán hoa quả lớn ở Bắc Ninh, Hà Nội... trong đó, yêu cầu khắt khe chỉ nhập vỏ các loại bưởi chua, bưởi da xanh, vốn cho tinh dầu nhiều, chất lượng...
Nguyên liệu đầu vào được đưa về sau khi được sơ chế, đưa vào máy sục rửa rồi lọc lấy phần vỏ chứa nhiều tinh dầu, đưa vào máy băm chặt nhỏ cho vào dây chuyền chiết xuất tinh dầu. Quy trình chiết xuất tinh dầu hoạt động trên nguyên tắc chưng cất bằng hơi nước trên cơ sở gia nhiệt độ cao để thu được tinh dầu từ vỏ bưởi. Hỗn hợp này qua hệ thống chiết xuất được ngưng tụ bằng nguyên tắc làm lạnh để thu được tinh dầu. "Quy trình chặt chẽ giúp nhà sản xuất thu được hỗn hợp tinh dầu chất lượng nhưng vẫn chưa hoàn toàn tinh khiết. Để có sản phẩm nguyên chất, hỗn hợp này được đưa qua hệ thống lọc để tách nước ra khỏi hỗn hợp dựa trên nguyên tắc sử dụng muối gốc Nát-ri giữ lại nước, lấy tinh dầu... để làm sao cho ra sản phẩm cuối cùng đạt tỷ lệ 0,2-0,4%...là đạt", dược sĩ Phạm Thế Dự chia sẻ.
Tuy nhiên, để đến được tay người tiêu dùng, tiện cho việc sử dụng, tinh dầu phải trải qua một quá trình ủ trong phòng kín, trong điều kiện tránh ánh sáng mặt trời khoảng 1 tháng. Thao tác này giúp tinh dầu thuần hơn, giảm độ nồng, gắt, không gây kích ứng.
Với cách làm trên, bước đầu đơn vị đã đưa ra thị trường khoảng 1.000 sản phẩm tinh dầu bưởi tinh khiết, nguyên chất được đóng lọ nhỏ quy cách 10ml, phát triển thêm các sản phẩm khử mùi treo trên xe, trong phòng. Điều đáng ghi nhận là sản phẩm tinh dầu dễ sử dụng bằng cách pha chế vào nước, dùng đèn xông. Sản phẩm giúp chống lại sự phát triển của vi khuẩn và nấm; tăng hệ miễn dịch và thúc đẩy hoạt động của hệ bạch huyết; giúp loại bỏ độc tố; làm sạch da, nhiều lợi ích cho tóc...
Chia sẻ về dự định trong thời gian tới, dược sĩ Phạm Thế Dự cho biết: Đơn vị dự kiến thúc đẩy các sản phẩm gia tăng dựa trên sản phẩm tinh dầu nguyên chất như: Sản phẩm dầu xịt mọc tóc, dầu gội thảo dược và một số sản phẩm mỹ phẩm khác. Đây là các sản phẩm tiện dụng từ nguyên liệu tự nhiên với giá cả cạnh tranh.
Tạ Quân
