Người bị sỏi thận vẫn có thể uống sữa mỗi ngày nếu dùng hợp lý, góp phần cân bằng khoáng chất và hỗ trợ phòng ngừa sỏi hiệu quả.
Sỏi thận là bệnh lý phổ biến, gây đau đớn và ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Do phần lớn sỏi thận là sỏi canxi oxalat, nhiều người cho rằng, cần tránh hoàn toàn các thực phẩm giàu canxi như sữa. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện đại cho thấy, quan điểm này chưa chính xác.
Theo Tiến sĩ Arpit Srivastava - bác sĩ chuyên khoa Thận, Bệnh viện Regency, Gorakhpur (Ấn Độ), uống sữa với lượng hợp lý không những an toàn mà còn có thể giúp giảm nguy cơ hình thành sỏi thận. Nguyên nhân là canxi trong sữa có khả năng liên kết với oxalat ngay tại đường tiêu hóa. Khi đó, oxalat sẽ được đào thải qua phân thay vì đi vào nước tiểu để tạo thành tinh thể trong thận.
Nhiều nghiên cứu dịch tễ cũng ghi nhận những người tiêu thụ sữa thường xuyên có nguy cơ sỏi thận thấp hơn. Điều này cho thấy, canxi từ thực phẩm tự nhiên, đặc biệt là sữa, đóng vai trò bảo vệ thay vì gây hại.
Tuy vậy, cần phân biệt rõ giữa canxi từ thực phẩm và canxi từ thực phẩm bổ sung. Việc lạm dụng viên uống canxi, đặc biệt khi dùng xa bữa ăn, có thể làm tăng nồng độ canxi trong nước tiểu, từ đó thúc đẩy hình thành sỏi. Vì vậy, các chuyên gia khuyến nghị nên ưu tiên bổ sung canxi qua chế độ ăn thay vì tự ý dùng thuốc.
Tiến sĩ Arpit Srivastava cho biết, người có nguy cơ sỏi thận vẫn có thể uống sữa với lượng hợp lý, khoảng hai đến ba khẩu phần mỗi ngày. Mỗi khẩu phần có thể là một ly sữa, một bát sữa chua hoặc một lát phô mai.
Bên cạnh đó, việc uống đủ nước cũng rất quan trọng vì giúp làm loãng nước tiểu, từ đó hạn chế sự kết tinh của các khoáng chất và giảm nguy cơ hình thành sỏi.
Tác động của sữa khác nhau tùy theo từng loại sỏi thận. Với sỏi canxi oxalat, dạng phổ biến nhất, sữa mang lại lợi ích rõ rệt. Đối với sỏi axit uric, nhờ hàm lượng purin thấp, sữa cũng góp phần hỗ trợ giảm nguy cơ hình thành sỏi. Trong khi đó, sỏi struvite chủ yếu liên quan đến nhiễm trùng nên chế độ ăn, bao gồm cả sữa, không có nhiều ảnh hưởng.
Sữa ít béo hoặc tách béo là lựa chọn phù hợp cho người cần kiểm soát cân nặng hoặc sức khỏe tim mạch, vì vẫn cung cấp đủ canxi nhưng ít chất béo bão hòa hơn.
Điều đáng lưu ý là việc loại bỏ hoàn toàn sữa khỏi chế độ ăn có thể gây tác dụng ngược. Khi thiếu canxi, cơ thể hấp thu nhiều oxalat hơn, làm tăng nguy cơ hình thành sỏi.
Ngoài việc dùng sữa hợp lý, để phòng ngừa sỏi thận, mỗi người nên duy trì thói quen uống đủ 2-3 lít nước mỗi ngày, hạn chế muối, giảm thực phẩm chế biến sẵn và tăng cường rau quả. Việc cân bằng dinh dưỡng và lối sống là yếu tố then chốt bảo vệ sức khỏe thận lâu dài.
Tuy nhiên, với người mắc bệnh thận mạn tính, việc tiêu thụ sữa cần được kiểm soát chặt chẽ do liên quan đến phốt pho và kali. Trong trường hợp này, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi điều chỉnh chế độ ăn.
