Chúng tôi đến thăm cơ sở chế biến của cửa hàng “Thoan - Chả mực” tại chợ Hạ Long I. Tại đây, người lao động luôn được trang bị những đồ dùng bảo hộ để đảm bảo VSATTP. Theo chị Nguyễn Thị Thoan, chủ cửa hàng “Thoan - Chả mực” chia sẻ thì quan trọng nhất trong khâu chế biến chả mực là phải lựa chọn được mực nang tươi sống, loại I và được chọn lọc khắt khe tại những vùng biển thuộc Vịnh Bắc Bộ để đảm bảo chất lượng mực thật tốt trước khi làm chả. Cùng với đó, cơ sở duy trì phương pháp giã truyền thống và nặn chả thủ công. Do đó, khâu đảm bảo VSATTP luôn được đặt lên hàng đầu. Các khâu chế biến được giám sát cẩn trọng từ máy móc, xưởng sản xuất tới từng nhân viên thực hiện.
Không riêng cửa hàng chả mực của chị Thoan, hầu hết các cơ sở chế biến chả mực được lựa chọn tham gia xây dựng thương hiệu Chả mực Hạ Long đều phải tham gia quy trình kỹ thuật chế biến, bảo quản và đóng gói đúng tiêu chuẩn VSATTP. Trước đây, chả mực cung cấp ra thị trường chất lượng sản phẩm chưa được thống nhất về quản lý, kiểm soát. Sau khi xây dựng thương hiệu, sản phẩm cung cấp ra thị trường có bao bì nhãn mác chung, chất lượng sản phẩm được quản lý, kiểm soát theo tiêu chuẩn quy định chung. Đồng thời, sản lượng bán ra ổn định, khoảng trên 3,6 tạ/ngày; riêng dịp lễ, tết sản lượng chả mực tiêu thụ 5-6 tạ/ngày.
Mỗi dịp tháng 6, đến với Uông Bí, người dân và du khách không quên thưởng thức những quả vải chín sớm Phương Nam, một trong những sản phẩm được xây dựng thương hiệu rất thành công của địa phương. Phương Nam có tổng diện tích trồng vải đến nay là 315ha, sản lượng cả vụ vải của phường năm 2015 đạt khoảng 1.000 tấn, vụ vải năm nay ước tính sản lượng lên đến trên 1.500 tấn. Chủ tịch UBND phường Phương Nam Nguyễn Hồng Quang cho biết, vải Phương Nam thường xuyên cung không đủ cầu. Phường đã thành lập HTX vải chín sớm Phương Nam, nhằm liên kết sản xuất, bảo đảm chất lượng, VSATTP. Theo đó, hội viên và người trồng vải trên địa bàn phường Phương Nam được hướng dẫn quy trình, kỹ thuật chăm sóc như, kỹ thuật bón phân, thời điểm, liều lượng sử dụng các loại phân bón; kỹ thuật chăm sóc để đạt năng suất cao; các biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại... Nhờ trồng vải, hàng trăm hộ gia đình ở đây có nguồn thu nhập ổn định, vươn lên làm giàu.
Từ năm 2014 đến nay, tỉnh đã hỗ trợ xây dựng 21 dự án xây dựng thương hiệu, hoàn thành xây dựng hệ thống văn bản pháp lý gồm: Quy chế quản lý và sử dụng nhãn hiệu, Quy chế cấp và thu hồi nhãn hiệu và Quy chế kiểm soát chất lượng nội bộ. Bên cạnh đó, Sở NN&PTNT và các địa phương phối hợp hoàn thiện và ban hành 50 quy trình kỹ thuật, 21 bộ tiêu chuẩn chất lượng đặc thù cho 21 thương hiệu sản phẩm. Các quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật từ chọn giống đến chăm sóc, nuôi dưỡng, thu hái, bảo quản và chế biến nhằm tạo ra sản phẩm đảm bảo chất lượng theo tiêu chuẩn quy định, đảm bảo VSATTP. Các sản phẩm được xây dựng thương hiệu khi đưa ra thị trường đều có tem, nhãn mác đảm bảo quy định và được thị trường quan tâm, đánh giá cao. Đặc biệt, thiết lập được kênh phân phối hiệu quả, tiêu thụ ổn định góp phần kích thích sản xuất, chế biến, khai thác, kinh doanh nâng cao thu nhập cho người dân; tạo được mô hình về đảm bảo chất lượng, VSATTP, bảo vệ môi trường để người dân áp dụng.
Bên cạnh đó, toàn tỉnh có khoảng 280 nông sản thuộc chương trình “Mỗi xã, phường một sản phẩm” (OCOP) đã có thương hiệu, được người dân và du khách tin dùng, ưa chuộng. Thực hiện chương trình OCOP, người nông dân đều nhận được sự hỗ trợ tích cực từ ý tưởng sản phẩm đến tổ chức sản xuất ngoài cánh đồng cho đến việc chế biến tại các cơ sở sản xuất và khâu cuối cùng là xúc tiến thương mại bán hàng. Theo đó, các sản phẩm OCOP được xây dựng theo chuỗi giúp người bán kiểm soát được chất lượng sản phẩm; người mua có thể tin tưởng và kiểm tra về nguồn gốc, chất lượng các sản phẩm mình mua.
Tuy nhiên, qua Hội thi đánh giá và phân hạng sản phẩm OCOP vừa qua do Ban Điều hành OCOP tỉnh tổ chức mới chỉ có 99 sản phẩm được xếp hạng, trong đó 19 sản phẩm xếp hạng 3 sao trở lên. Theo đánh giá, mới có khoảng 70% các sản phẩm thuộc nhóm thực phẩm, đồ uống, thảo dược sản xuất ở cơ sở đã được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP hoặc cam kết sản xuất ATTP. Số còn lại chưa hoàn tất hồ sơ cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện VSATTP hoặc cam kết đảm bảo ATTP. Bên cạnh đó, vẫn còn rất nhiều sản phẩm thuộc danh mục sản phẩm phải công bố hợp quy hoặc quy định phù hợp ATTP, nhưng các đơn vị chưa thực hiện.
Hy vọng rằng, các ngành chức năng liên quan và các địa phương tiếp tục đẩy mạnh sản xuất sản phẩm có thế mạnh của tỉnh và các sản phẩm OCOP theo chuỗi ATTP. Đồng thời tăng cường hơn việc tuyên truyền, tổ chức các lớp tập huấn nâng cao kiến thức về Luật ATTP cho các hộ sản xuất, chế biến, kinh doanh.
Tường Vi
