Các chuyên gia giáo dục khẳng định, vui chơi ngoài trời là một phần quan trọng của tuổi thơ, giúp trẻ em khỏe mạnh hơn, hạnh phúc hơn và phát triển các kỹ năng.
Nhịp sống bận rộn, áp lực công việc, sự hấp dẫn của các thiết bị điện tử cùng nỗi lo về an toàn khiến nhiều phụ huynh lựa chọn để con ở trong nhà nhiều hơn. Những buổi vui chơi tự phát dần được thay thế bằng các lịch hẹn được sắp xếp kỹ lưỡng và luôn có người lớn giám sát.
Theo các chuyên gia, thực trạng này đang tạo nên tình trạng được gọi là “sự thiếu hụt hoạt động vui chơi ngoài trời” ở trẻ em.
Tiến sĩ tâm lý học Traci S. Williams (Mỹ) cho biết, trẻ em hiện nay dành ít thời gian ở ngoài trời hơn đáng kể so với các thế hệ trước. Điều này đồng nghĩa với việc các em có thể bỏ lỡ nhiều lợi ích quan trọng về thể chất, nhận thức và cảm xúc xã hội.
Về mặt thể chất, các hoạt động như đi bộ, chạy nhảy, leo trèo hay đạp xe giúp trẻ tăng cường sức khỏe tim mạch, phát triển cơ bắp, cải thiện khả năng giữ thăng bằng và phối hợp vận động.
“Trẻ em cũng nhận được vitamin D từ ánh nắng mặt trời, yếu tố rất quan trọng đối với sự phát triển của hệ xương và sức khỏe tinh thần”, bà Williams cho hay.
Thời gian ở ngoài trời còn góp phần cải thiện thị lực. Khi mắt thường xuyên quan sát các vật ở xa thay vì tập trung liên tục vào màn hình điện tử, nguy cơ cận thị có thể giảm đáng kể. Theo bà Williams, chỉ cần dành khoảng một giờ mỗi ngày ở ngoài trời, trẻ có thể giảm hơn 14% nguy cơ mắc tật cận thị.
Tiến sĩ Cara Goodwin - nhà tâm lý học lâm sàng và tác giả sách dành cho trẻ em (Mỹ) - cho hay, các hoạt động vui chơi ngoài trời mang đến môi trường học tập tự nhiên giúp trẻ phát triển kỹ năng xã hội và cảm xúc.
Khi chơi cùng bạn bè, trẻ học cách giao tiếp, hợp tác, chia sẻ, tuân thủ luật chơi và chấp nhận kết quả thắng thua. Đây là những kỹ năng quan trọng nhưng khó có thể hình thành đầy đủ thông qua các thiết bị điện tử.
“Chơi ngoài trời là hoạt động mở, sáng tạo và kích thích toàn bộ các giác quan của trẻ”, bà Goodwin nhận định.
Những trải nghiệm như leo qua một mô đất, vượt qua bãi cỏ cao hay xây dựng một công trình từ cành cây và đá sỏi đều giúp trẻ học cách giải quyết vấn đề, điều chỉnh cảm xúc và tăng cường sự tự tin.
Một buổi đi bộ sau bữa tối, đạp xe quanh khu phố, ăn nhẹ trong công viên hay đọc sách ngoài sân đều là những cách đơn giản để trẻ tiếp xúc nhiều hơn với thiên nhiên.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo không nên sử dụng việc “ra ngoài chơi” như một hình phạt, bởi điều này có thể khiến trẻ hình thành tâm lý tiêu cực đối với hoạt động ngoài trời.
Bên cạnh đó, việc hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử cũng đóng vai trò quan trọng. Người lớn cần làm gương bằng cách giảm thời gian sử dụng điện thoại khi ở cạnh con và chủ động tham gia vào các hoạt động chung.
Ngay cả với những gia đình sống tại các đô thị đông đúc, việc tạo cơ hội cho trẻ vui chơi ngoài trời vẫn hoàn toàn khả thi.
Các chuyên gia gợi ý cha mẹ có thể đưa con đến công viên, sân chơi cộng đồng, đường dạo bộ, khu bảo tồn thiên nhiên hoặc đơn giản là cùng khám phá những điều thú vị trong chính khu phố nơi mình sinh sống.
Những trò chơi như tìm kho báu, quan sát thiên nhiên, tham quan chợ nông sản hay dã ngoại cuối tuần đều có thể trở thành những trải nghiệm đáng nhớ đối với trẻ.
Một trong những điều quan trọng nhất mà các chuyên gia nhấn mạnh là trẻ cần có không gian để vui chơi độc lập, thay vì luôn nhận được sự chỉ dẫn từ người lớn.
Thay vì liên tục hướng dẫn con phải làm gì, cha mẹ nên quan sát và tạo điều kiện để trẻ tự khám phá môi trường xung quanh. Từ những que củi, viên đá, cành cây hay bãi cát, trẻ có thể tự tạo ra những trò chơi giàu tính sáng tạo và học hỏi.
