Bạn đọc Hà Phương Trang, xã Đông Ngũ, huyện Tiên Yên, hỏi: “Nguyên nhân nào gây vô sinh thứ phát? Nếu muốn điều trị thì tôi có thể đến đâu? Tôi xin cảm ơn!”.
Phóng viên Báo Quảng Ninh đã trao đổi cùng bác sĩ Lê Đức Thắng, Khoa Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh về vấn đề này.
- Thưa bác sĩ, nguyên nhân nào gây vô sinh thứ phát ở các cặp vợ chồng?
+ Vô sinh đang trở thành vấn đề ngày càng phổ biến. Vô sinh là khi một cặp vợ chồng quan hệ tình dục thường xuyên (trung bình 2 đến 3 lần mỗi tuần), không dùng biện pháp tránh thai, trong vòng một năm (6 tháng đối với phụ nữ trên 35 tuổi) mà chưa thấy có thai. Những trường hợp vô sinh đã từng có ít nhất một con trước đó được gọi là vô sinh thứ phát.
Vô sinh thứ phát phần lớn là do nữ giới, mà nguyên nhân chủ yếu là tắc vòi tử cung, dính buồng tử cung. Tắc vòi tử cung thường do các nhiễm trùng ở đường sinh dục gây phản ứng viêm làm tắc, dính vòi tử cung, từ đó cản trở khả năng gặp gỡ của noãn và tinh trùng, làm giảm khả năng thụ thai và tăng nguy cơ chửa ngoài tử cung. Đáng chú ý là có những loại nhiễm trùng không có biểu hiện điển hình nên khó để nhận biết, dẫn đến tình trạng đi khám và phát hiện muộn. Dính buồng tử cung thường là hậu quả của các can thiệp vào buồng tử cung, như: Nạo hút thai, phá thai. Ngoài ra còn có một số nguyên nhân khác, như: Dị dạng tử cung, u xơ tử cung, tiền căn phẫu thuật vùng chậu, viêm vùng chậu hoặc các trường hợp có can thiệp vào ống cổ tử cung quá mức có thể gây chít hẹp, tổn thương biểu mô tuyến làm ống cổ tử cung không tiết được chất nhầy, từ đó ảnh hưởng đến khả năng di động của tinh trùng vào buồng tử cung.
Đối với nam giới, nguyên nhân gây vô sinh thứ phát thường là do rối loạn trong quá trình sinh tinh, trưởng thành của tinh trùng hoặc tắc nghẽn đường ra của tinh trùng. Quai bị có thể gây ra suy tinh hoàn; nhiễm trùng đường sinh dục có thể gây tắc mào tinh; giãn tĩnh mạch thừng tinh, tiếp xúc với các hoá chất, tia xạ có thể làm tinh trùng yếu, giảm hoặc không có tinh trùng. Bên cạnh đó, nhiều nam giới bị rối loạn chức năng tình dục như các rối loạn chức năng cương dương (bất lực), rối loạn về xuất tinh (xuất tinh ngược dòng) cũng làm giảm khả năng có thai.
- Người dân có thể đến cơ sở y tế nào trên địa bàn tỉnh để điều trị vô sinh thứ phát, thưa bác sĩ?
+ Hiện nay, một số bệnh viện trên địa bàn tỉnh đang thực hiện các kỹ thuật điều trị vô sinh. Riêng Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Quảng Ninh đã và đang triển khai nhiều kỹ thuật cao trong điều trị vô sinh, giúp nhiều trường hợp bị vô sinh thứ phát có con trở lại. Bệnh viện còn triển khai thường quy kỹ thuật phẫu thuật nội soi điều trị vô sinh, giải quyết được phần lớn các bệnh lý gây vô sinh cần phẫu thuật. Từ khi triển khai hoạt động hỗ trợ sinh sản đến nay, Bệnh viện đã giúp hơn 200 trường hợp vô sinh hoặc vô sinh thứ phát có con hoặc đang có thai.
Bởi vậy, các cặp vợ chồng bị vô sinh thứ phát nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa về vô sinh, hiếm muộn để thăm khám, kịp thời phát hiện các bất thường (nếu có) và điều trị sớm. Điều trị càng sớm, cơ hội có thai càng cao.
Từ các kết quả thăm khám của cả vợ và chồng, các bác sĩ sẽ tư vấn bệnh nhân lựa chọn phương pháp điều trị thích hợp nhất, như: Phác đồ kích thích buồng trứng, thụ tinh nhân tạo, đông tinh hay phải chỉ định những kỹ thuật hiện đại hơn như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), mổ tinh hoàn tìm tinh trùng (TESE)...
- Cần có những biện pháp nào để tránh vô sinh thứ phát, thưa bác sĩ?
+ Để tránh tình trạng vô sinh thứ phát, các cặp vợ chồng không nên kéo dài quá khoảng cách giữa hai lần sinh con, thời gian lý tưởng là từ 3-5 năm và tốt nhất là khi người vợ trước 35 tuổi. Phụ nữ nên tránh nạo, hút thai; giữ gìn vệ sinh đúng cách để tránh viêm nhiễm phụ khoa và cần đi khám định kỳ nhằm phát hiện, điều trị sớm viêm nhiễm đường sinh dục.
Với nam giới nên quan hệ tình dục an toàn để không mắc phải bệnh viêm nhiễm tinh hoàn, mào tinh, ống dẫn tinh và đường niệu đạo; không nên hút thuốc lá; không nên uống nhiều rượu, bia; tránh tiếp xúc trực tiếp thuốc trừ sâu, v.v..
Các gia đình nên cho trẻ đi tiêm phòng quai bị đầy đủ từ khi còn nhỏ, nam giới trưởng thành nếu chưa có tiền sử mắc quai bị cũng nên đi tiêm phòng vắc xin này. Trong trường hợp nam giới trưởng thành mắc quai bị thì nên nhanh chóng đến cơ sở có ngân hàng tinh trùng để trữ lạnh tinh trùng.
- Xin cảm ơn bác sĩ!
Thu Nguyệt (Thực hiện)
