Tháng 9-2011, Bộ Y tế ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đoạn 2011-2020. Theo đó, tỉnh Quảng Ninh phấn đấu 100% các xã đạt Bộ tiêu chí này vào năm 2015, trước 5 năm so với quy định. Đến hết năm 2014, toàn tỉnh có 163/186 số xã, phường, thị trấn được UBND tỉnh công nhận đạt Bộ tiêu chí. Các xã, phường còn lại đang nỗ lực phấn đấu để cán đích trong năm nay.
Triển khai nghiêm túc
Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã gồm 10 tiêu chí, 50 chỉ tiêu. Căn cứ vào hướng dẫn của Bộ Y tế, Sở Y tế đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành văn bản để triển khai thực hiện. Sở cũng ban hành nhiều văn bản hướng dẫn các địa phương thực hiện Bộ tiêu chí; thành lập hội đồng xét công nhận xã, phường đạt Bộ tiêu chí của địa phương; tiến hành tự rà soát theo các tiêu chí đánh giá. Định kỳ, Sở tổ chức họp xét công nhận cho các xã, phường, thị trấn đạt đủ tiêu chuẩn theo tiêu chí đánh giá để đăng ký với Hội đồng cấp tỉnh xem xét. Quy trình thẩm định, công nhận các xã, phường, thị trấn đạt Bộ tiêu chí được tiến hành nghiêm túc, đúng trình tự.
Để phấn đấu đạt Bộ tiêu chí, cấp uỷ Đảng, chính quyền các địa phương đã quan tâm chỉ đạo các ban, ngành tích cực phối hợp với ngành Y tế triển khai thực hiện đầy đủ các tiêu chí, chỉ tiêu. Công tác thẩm định, lập hồ sơ đề nghị xét công nhận xã, phường, thị trấn đạt Bộ tiêu chí của hội đồng cấp huyện được thực hiện tương đối đầy đủ theo đúng quy trình, thủ tục hướng dẫn của Bộ, Sở. Các số liệu chứng minh cho kết quả đạt được theo từng chỉ tiêu được các địa phương chuẩn bị đầy đủ, rõ ràng, cụ thể; không có xã, phường, thị trấn nào có điểm liệt ở các chỉ tiêu.
Nhờ việc triển khai nghiêm túc, có hiệu quả, đến hết năm 2014, toàn tỉnh có 163/186 số xã, phường, thị trấn được UBND tỉnh công nhận đạt Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã đến năm 2020 (đạt 87,6%, vượt mục tiêu đề ra là 75%). Đến tháng 7-2015, Sở Y tế đã tổ chức thẩm định và có thêm 6 xã, phường (Bình Ngọc, Hải Hoà, Vĩnh Trung, Bắc Sơn - TP Móng Cái; Đại Dực, Đại Thành - Tiên Yên) đủ điều kiện công nhận đạt Bộ tiêu chí, đang trình UBND tỉnh quyết định. Như vậy, đến thời điểm này đã có 169/186 xã, phường, thị trấn đủ điều kiện công nhận Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã; có 7/14 địa phương hoàn thành là Đông Triều, Cẩm Phả, Hải Hà, Cô Tô, Uông Bí, Móng Cái và Đầm Hà.
Nỗ lực về đích
Năm 2015, các xã còn lại của tỉnh đều đăng ký phấn đấu đạt Bộ tiêu chí. Ngoài 6 xã đã đủ điều kiện công nhận như đã nói ở trên, 17 xã, phường còn lại đang nỗ lực để về đích. Đến nay, đa phần các xã, phường đã đạt những tiêu chí như: Công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân; đảm bảo nhân lực y tế; y tế dự phòng, các chương trình mục tiêu quốc gia về y tế; chăm sóc sức khoẻ bà mẹ, trẻ em; truyền thông giáo dục sức khoẻ; kế hoạch tài chính.
Theo đánh giá của Sở Y tế, các xã chưa đạt Bộ tiêu chí đa phần gặp khó khăn về tiêu chí cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực hoặc hoạt động chuyên môn. Chẳng hạn đối với tiêu chí cơ sở vật chất, một số trạm y tế được đầu tư xây dựng trước năm 2010, hiện nhiều hạng mục đã xuống cấp, hư hỏng; như Trạm Y tế các phường Hà Trung, Hà Lầm, Hà Khánh (TP Hạ Long) chưa đảm bảo về diện tích đất, diện tích xây dựng và số phòng làm việc theo quy định. Trong khi đó, kinh phí dành cho duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất các trạm y tế còn hạn chế.
Cũng theo quy định của Bộ Y tế, trạm y tế xã phải đảm bảo có 176 loại trang thiết bị, dụng cụ chăm sóc sức khoẻ nhân dân, nhưng hiện tại, một số trạm y tế chưa được đầu tư đủ theo danh mục trang thiết bị cơ bản (như máy siêu âm, máy điện tim, máy xét nghiệm máu, nước tiểu và các thiết bị chuyên khoa...). Có trạm y tế chưa đáp ứng được cơ cấu nhân lực đủ 5 nhóm chức danh chuyên môn. Một số tiêu chí về hoạt động chuyên môn của các trạm y tế khó phấn đấu đạt yêu cầu, như: Tiêu chí vệ sinh môi trường (nhiều xã chưa đạt tỷ lệ hộ gia đình sử dụng nước sinh hoạt và nhà tiêu hợp vệ sinh); tiêu chí khám chữa bệnh, phục hồi chức năng và y học cổ truyền (một số trạm y tế xã chỉ thực hiện được dưới 80% danh mục kỹ thuật của tuyến xã); tiêu chí về chăm sóc sức khoẻ bà mẹ trẻ em; tiêu chí về DS-KHHGĐ.
Để phấn đấu 100% các xã, phường hoàn thành Bộ tiêu chí trong năm nay, ngành Y tế tỉnh đã đưa ra nhiều giải pháp, kiến nghị cụ thể. Như đề nghị chính quyền các địa phương tiếp tục chỉ đạo triển khai thực hiện Bộ tiêu chí gắn với chương trình xây dựng nông thôn mới; chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể phối hợp chặt chẽ với ngành Y tế thực hiện các nội dung trong lĩnh vực được phân công phụ trách. Các địa phương tiếp tục rà soát, đánh giá lại thực trạng cơ sở hạ tầng của các cơ sở y tế để có kế hoạch đầu tư nâng cấp, sửa chữa cơ sở vật chất đảm bảo theo yêu cầu của Bộ tiêu chí. Các xã, phường tăng cường tuyên truyền, vận động để người dân tham gia giữ vệ sinh môi trường, phòng chống dịch bệnh, mua BHYT, thực hiện chính sách DS-KHHGĐ. Phòng, trung tâm y tế các địa phương tham mưu, rà soát, bố trí nhân lực, đề xuất đầu tư, nâng cấp, sửa chữa cơ sở vật chất, trang thiết bị... nhằm giúp các trạm y tế xã, phường, thị trấn sớm đạt các tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia về y tế đến năm 2020.
Hoàng Nhi