Tình trạng xe tự chế, xe ba bánh, xe công nông không đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật tham gia giao thông đang trở thành một trong những nguyên nhân tiềm ẩn gây mất ATGT tại Quảng Ninh. Dù đã được các cơ quan chức năng nhiều lần tuyên truyền, xử lý, song thực tế cho thấy loại phương tiện này vẫn xuất hiện khá phổ biến.
Xe tự chế là những phương tiện được cải tạo, lắp ráp thủ công từ các linh kiện rời, không qua kiểm định chất lượng, không được cơ quan chức năng cấp phép lưu hành. Phần lớn các loại xe này không có hệ thống phanh đảm bảo, kết cấu thiếu ổn định và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn rất cao khi tham gia giao thông. Đặc biệt, khi chở hàng hóa cồng kềnh, quá khổ, quá tải, khả năng gây tai nạn càng lớn, nhất là trên các tuyến đường đông phương tiện hoặc địa hình phức tạp.
Trung tá Đào Công Hiểu, Đội trưởng Đội CSGT Đường bộ số 1, Phòng CSGT Công an tỉnh, cho biết: “Tại khu vực miền Tây, nhiều người dân vẫn sử dụng xe tự chế để phục vụ sản xuất, vận chuyển vật liệu xây dựng, nông sản hoặc hàng hóa nhỏ lẻ, do chi phí đầu tư thấp, dễ sửa chữa, phù hợp với nhu cầu vận chuyển trong phạm vi ngắn. Tuy nhiên, lợi ích trước mắt này lại tiềm ẩn những hệ lụy lâu dài, không chỉ ảnh hưởng đến an toàn của người điều khiển, mà còn đe dọa trực tiếp đến tính mạng của những người tham gia giao thông khác”.
Nhằm chấn chỉnh tình trạng trên, lực lượng chức năng tỉnh, đặc biệt là CSGT, đã tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Các tuyến đường có nguy cơ cao, khu vực thường xuyên xuất hiện xe tự chế được đưa vào diện giám sát chặt chẽ. Nhiều trường hợp vi phạm đã bị xử phạt hành chính, tịch thu phương tiện theo quy định. Đây là biện pháp mạnh nhằm răn đe, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân.
Bên cạnh công tác xử lý, các địa phương trong tỉnh cũng đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về giao thông đường bộ, giúp người dân nhận thức rõ những nguy cơ tiềm ẩn từ việc sử dụng xe tự chế. Các hình thức tuyên truyền được triển khai đa dạng như: Thông qua hệ thống loa truyền thanh cơ sở, tổ chức họp dân, ký cam kết không sử dụng phương tiện trái phép... Nội dung tuyên truyền tập trung vào việc phân tích hậu quả của TNGT, trách nhiệm pháp lý khi vi phạm và lợi ích của việc sử dụng phương tiện đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc xử lý xe tự chế vẫn còn gặp không ít khó khăn. Một bộ phận người dân vẫn còn tâm lý chủ quan, chưa nhận thức đầy đủ về mức độ nguy hiểm của loại phương tiện này. Một số trường hợp sau khi bị xử lý vẫn tái phạm do chưa có phương tiện thay thế phù hợp. Bên cạnh đó, địa bàn rộng, nhiều tuyến đường liên thôn, liên xã khiến công tác kiểm tra, kiểm soát chưa thể bao quát hết.
Để nâng cao hiệu quả xử lý, cần tiếp tục tăng cường sự phối hợp giữa các lực lượng chức năng, chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể. Công tác kiểm tra cần được duy trì thường xuyên, liên tục, tránh tình trạng làm theo đợt, thiếu tính bền vững. Đồng thời, cần rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến quản lý phương tiện tự chế, đảm bảo tính chặt chẽ và khả thi trong thực tiễn.
Tỉnh cũng tích cực phát huy vai trò của người dân trong việc tự giác chấp hành pháp luật. Khi mỗi người nâng cao ý thức, chủ động từ bỏ sử dụng xe tự chế, tình trạng vi phạm sẽ từng bước được đẩy lùi. Bên cạnh đó, cộng đồng cũng cần phát huy vai trò giám sát, kịp thời phản ánh các trường hợp vi phạm đến cơ quan chức năng để xử lý.
Xử lý nghiêm xe tự chế gây mất ATGT không chỉ là nhiệm vụ của riêng lực lượng chức năng mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Đây là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, quyết liệt và đồng bộ trong triển khai các giải pháp. Chỉ khi kết hợp hài hòa giữa tuyên truyền, xử lý và hỗ trợ chuyển đổi phương tiện, Quảng Ninh mới có thể từng bước kiểm soát, tiến tới chấm dứt tình trạng xe tự chế tham gia giao thông.
