Ba Chẽ có nhiều lợi thế về rừng, cây dược liệu và phát triển kinh tế dưới tán rừng. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 đề ra mục tiêu phấn đấu đưa tỷ lệ che phủ rừng đạt trên 68%, phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân và bảo vệ môi trường. Hiện Ba Chẽ tập trung triển khai nghị quyết chuyển đổi từ trồng rừng gỗ nhỏ sang rừng gỗ lớn và cây bản địa gắn với phát triển kinh tế dưới tán rừng, trong đó vận động người dân chuyển đổi từ cây keo ngắn ngày hiệu quả kinh tế chưa cao sang trồng quế.
Thôn Nam Kim, xã Ba Chẽ có diện tích đất rừng lớn, trước đây, đa phần bà con gắn bó với cây keo. Để triển khai hiệu quả chủ trương chuyển đổi diện tích trồng cây keo chu kỳ ngắn, hiệu quả kinh tế chưa cao sang trồng các loại cây gỗ lớn, nhất là cây quế và các loại cây dược liệu dưới tán rừng, vấn đề này thường xuyên được họp bàn, đưa vào nội dung sinh hoạt chi bộ hằng tháng. Chi bộ thôn đã xây dựng nghị quyết chuyên đề, phân công cụ thể cho từng đảng viên phụ trách các địa bàn nhằm vận động nhân dân thực hiện mục tiêu đã đề ra. Đồng thời, để phát huy vai trò nêu gương, 100% đảng viên ở thôn tiên phong chuyển đổi và vận động người thân làm theo.
Bằng sự gương mẫu và tinh thần dám nghĩ dám làm, ông Triệu Quý Trình, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Nam Kim đã đi đầu chuyển đổi diện tích trồng keo sang trồng quế và giổi. Với cách thức “lấy ngắn nuôi dài”, ông còn trồng xen canh một số loại cây dược liệu dưới tán rừng. Từ hiệu quả kinh tế cao của mô hình mang lại đã tạo sức lan tỏa. Trong thôn ngày càng nhiều người dân thay đổi nếp nghĩ, cách làm, chuyển đổi từ trồng keo sang trồng rừng gỗ lớn và cây quế.
Theo ông Triệu Quý Trình, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Nam Kim, Chi bộ đã phổ biến và đưa vào nghị quyết chi bộ, giao nhiệm vụ cho từng đồng chí đảng viên, cán bộ thôn. Về lâu dài phải chuyển đổi từ trồng cây ngắn ngày sang cây dài ngày, có như vậy kinh tế mới ổn định, có nguồn thu lâu bền. Đến hiện tại, thôn tôi đã có khoảng trên 200ha người dân tự chuyển đổi từ trồng keo sang trồng quế.
Để lâm nghiệp phát triển theo hướng bền vững, cấp ủy, chính quyền xã cũng đẩy mạnh việc thực hiện chủ trương về phát triển kinh tế tư nhân. Kế thừa thành quả từ nhiệm kỳ trước, hiện nay, ngoài CCN Nam Sơn, thu hút nhiều doanh nghiệp đầu tư và tạo việc làm ổn định cho hàng trăm lao động địa phương thì trên địa bàn xã nhà máy chế biến sản phẩm từ quế với tổng vốn đầu tư 40 tỷ đồng cũng đang đẩy nhanh tiến độ để đi vào hoạt động. Được sự đồng hành, tạo những điều kiện thuận lợi nhất của cấp ủy, chính quyền địa phương, những ngày này, cơ sở vật chất, hệ thống nhà xưởng, dây chuyền sản xuất đang gấp rút được triển khai và cơ bản hoàn thiện.
Mặc dù chưa đi vào hoạt động, nhưng nhà máy đã thu mua lá và cành quế cho người dân địa phương. Đây là những sản phẩm trước đây người dân trồng quế đều cắt tỉa hàng năm để cây sinh trưởng và phát triển nhưng bỏ đi không đem lại giá trị kinh tế. Với giá thu mua từ 2.000 - 2.500 đồng/kg cành lá quế đã đem lại nguồn thu đáng kể cho người dân. Như vậy, với hiệu quả đa mục đích, vừa là cây gỗ lớn, vừa cho thu hoạch toàn bộ vỏ, thân cây đến lá, cành đều có thể tận dụng bán cho doanh nghiệp chế biến tinh dầu, bột quế. Chủ trương mở rộng diện tích trồng quế thay thế cây keo ngắn ngày đã và đang tạo sinh kế bền vững cho người dân vươn lên phát triển kinh tế, làm giàu trên chính mảnh đất quê hương; mở ra hướng đi mới cho ngành nông- lâm nghiệp của xã Ba Chẽ. Từ đó, khẳng định quyết tâm của địa phương trong việc khai thác hiệu quả tiềm năng từ rừng. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng triển khai mô hình liên kết “4 nhà”, hỗ trợ người dân kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hoạch và bao tiêu sản phẩm dài hạn với giá ổn định.
Bà Nguyễn Thị Thúy Mai, Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Ba Chẽ, cho biết: Để thực hiện việc chuyển một số diện tích trồng keo sang trồng quế thì hàng năm xã đã xây dựng kế hoạch phát triển lâm nghiệp cũng như là giao chỉ tiêu trồng rừng với diện tích bình quân 1.200ha/năm, trong đó giao diện tích cụ thể của trồng cây quế để các thôn, các ngành triển khai thực hiện đảm bảo theo kế hoạch. Với hướng đi bền vững là yếu tố then chốt giúp người dân yên tâm đầu tư, mở rộng diện tích trồng quế. Đồng thời, tạo nền tảng để mục tiêu giảm 30% diện tích keo, mở rộng vùng trồng quế của xã đạt 5.000 ha vào năm 2030 trở thành hiện thực.
