Làm giàu từ mô hình VACR tuần hoàn

Với cách tổ chức sản xuất khép kín, tận dụng phụ phẩm từ chăn nuôi phục vụ trồng trọt, thủy sản và ngược lại, mô hình VACR tuần hoàn của ông Phạm Văn Thành, Giám đốc HTX Nông nghiệp Đồng Tâm Dực Yên (xã Quảng Tân) đang mang lại lợi nhuận khoảng 1 tỷ đồng/năm. Hiệu quả từ mô hình cho thấy giá trị của việc đổi mới tư duy sản xuất, khai thác hợp lý tài nguyên, nâng cao thu nhập gắn với bảo vệ môi trường.

Trên diện tích gần 13ha, ông Phạm Văn Thành đã xây dựng trang trại tổng hợp với những vườn cây ăn quả, ao cá và khu chăn nuôi được bố trí liên hoàn. Điều đáng nói, thay vì phát triển riêng lẻ từng lĩnh vực, ông lựa chọn tổ chức các hoạt động trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản thành một chu trình sản xuất khép kín, trong đó các khâu có sự liên kết, bổ trợ lẫn nhau. Phụ phẩm từ hoạt động này được tận dụng làm nguyên liệu đầu vào cho hoạt động khác, vừa góp phần tiết giảm chi phí, vừa hạn chế chất thải ra môi trường, nâng cao hiệu quả kinh tế trên cùng diện tích đất.

bqn_tr_img-4819.jpg
Mô hình kinh tế tuần hoàn VACR của ông Phạm Văn Thành, xã Quảng Tân.

Chia sẻ về hướng đi này, ông Thành cho biết: Ngay từ khi bắt tay cải tạo đất đai, phát triển trang trại, tôi đã lựa chọn mô hình VACR (vườn - ao - chuồng - rừng) theo hướng tuần hoàn, khép kín. Chất thải của chăn nuôi là đầu vào của cây trồng, những phụ phẩm dư thừa lại phục vụ nuôi cá. Ngược lại, sản phẩm từ trồng trọt tiếp tục phục vụ chăn nuôi. Các khâu bổ trợ cho nhau trong một vòng tròn khép kín. Mục tiêu cuối cùng là vừa mang lại lợi ích kinh tế, vừa bảo đảm môi trường xanh, sạch và sản xuất bền vững”.

Từ định hướng ấy, ông Thành từng bước quy hoạch, bố trí cây trồng, vật nuôi phù hợp để phát huy hiệu quả của từng khâu trong chu trình sản xuất. Trong lĩnh vực trồng trọt, trang trại hiện có 700 cây vải trứng, 100 cây hồng không hạt và 2.000 cây cau đang cho thu hoạch, với tổng sản lượng quả các loại đạt khoảng 30-40 tấn/năm.

Nhận thấy tiềm năng phát triển của cây cau, ông Thành tiếp tục trồng mới thêm 8.000 cây, đồng thời áp dụng phương thức canh tác đa tầng, kết hợp các loại cây có thời gian thu hoạch khác nhau. Cách làm này không chỉ giúp khai thác hiệu quả quỹ đất, mà còn duy trì nguồn thu theo phương châm “lấy ngắn nuôi dài”, tạo nguồn lực để tái đầu tư sản xuất.

bqn_tl_img-4818.jpg
Ông Thành vệ sinh chuồng trại chăn nuôi.

Nếu trồng trọt tạo ra nguồn nông sản hàng hóa và cung cấp một phần nguyên liệu cho chăn nuôi thì hoạt động chăn nuôi lại góp phần bổ sung nguồn phụ phẩm phục vụ cây trồng và thủy sản. Hiện ông Thành duy trì đàn vịt đẻ khoảng 4.000 con, cung cấp ra thị trường trên 1 triệu quả trứng/năm; 30 con lợn nái, xuất bán hơn 600 con lợn giống/năm. Việc kết hợp chăn nuôi với trồng trọt giúp trang trại tận dụng các nguồn phụ phẩm sẵn có, giảm bớt sự phụ thuộc vào nguyên liệu đầu vào từ bên ngoài, đồng thời hạn chế lãng phí trong quá trình sản xuất.

Để kết nối các hoạt động này thành một chu trình tuần hoàn, hệ thống ao nuôi cá nước ngọt rộng 1ha cũng được ông Thành khai thác với nhiều mục đích. Bên cạnh sản lượng khoảng 2 tấn cá mỗi năm, ao còn cung cấp nguồn nước tưới cho vườn cây. Một phần phụ phẩm từ chăn nuôi được tận dụng phục vụ nuôi thủy sản, trong khi nguồn nước ao tiếp tục quay trở lại phục vụ trồng trọt.

Chính sự gắn kết giữa các khâu đã góp phần mang lại hiệu quả kinh tế rõ nét cho trang trại. Theo ông Thành, tổng doanh thu của mô hình hiện đạt khoảng 2 tỷ đồng/năm; sau khi trừ chi phí, lợi nhuận còn khoảng 1 tỷ đồng. Trong đó, nguồn thu từ trồng trọt và chăn nuôi chiếm tỷ trọng tương đương nhau. Bên cạnh việc đa dạng hóa sản phẩm, khả năng tận dụng nguồn lực tại chỗ, giảm chi phí đầu vào cũng là yếu tố giúp gia đình ông Thành duy trì hiệu quả sản xuất, chủ động hơn trước những biến động của thị trường.

Từ thực tế mô hình của ông Phạm Văn Thành cho thấy, giá trị của kinh tế tuần hoàn không chỉ nằm ở việc tận dụng phụ phẩm, tiết giảm chi phí, mà quan trọng hơn là thay đổi cách tổ chức sản xuất, tạo sự liên kết giữa các hoạt động để khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên sẵn có. Khi chất thải, phụ phẩm của khâu này trở thành nguồn lực phục vụ khâu khác, giá trị kinh tế được gia tăng, đồng thời giảm thiểu lãng phí và tác động đến môi trường. Đây cũng là hướng đi thiết thực để nông dân nâng cao thu nhập, từng bước chuyển đổi phương thức sản xuất theo hướng xanh, hiệu quả và bền vững.

Ngô Dịu

Cùng chuyên mục