Quảng Ninh đã đạt được những gì sau 3 năm triển khai thực hiện Đề án “Đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng; thực hiện tinh giản bộ máy, biên chế” (Đề án 25)? Câu trả lời đã được khẳng định bằng hình ảnh về một Quảng Ninh mới mẻ, năng động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, sáng tạo có hiệu quả, đầy khát vọng đổi mới...
Để tạo ra những động lực đột phá cho sự phát triển, cùng với việc định vị lại mình trong chuỗi giá trị của quốc gia, toàn cầu, Quảng Ninh đã nhìn nhận thấy rõ những “điểm nghẽn” trong quá trình vận hành của bộ máy, vì vậy cuối năm 2013, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ra Nghị quyết số 10 về “Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, tinh giản bộ máy, biên chế”, đầu năm 2014 ra Chỉ thị số 25 về “Đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng; thực hiện tinh giản bộ máy, biên chế”, năm 2015 ban hành tiếp Nghị quyết số 19. Và bằng những giải pháp cụ thể, hữu hiệu, Đề án 25 đã “mở đường” cho tỉnh thực hiện thuận lợi việc tinh giản biên chế, sắp xếp, tinh gọn, nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức bộ máy.
Xây dựng bộ máy chuyên nghiệp
Sau khi tỉnh ban hành Chỉ thị số 25 về “Đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng; thực hiện tinh giản bộ máy, biên chế”, tất cả các địa phương, cơ quan, đơn vị đã xây dựng kế hoạch, phê duyệt đề án của cấp uỷ, đơn vị trực thuộc, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn; đề xuất thí điểm các nội dung mới, chủ động đề xuất điều chỉnh cơ chế chính sách, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để thực hiện đạt kết quả.
Điển hình như ở TP Móng Cái. Sau gần 3 năm triển khai thực hiện Đề án 25, TP Móng Cái là một địa phương đã gặt hái được nhiều thành công trong tinh giản bộ máy, biên chế. Từ một thành phố có bộ máy hành chính cồng kềnh, nhiều bộ phận chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ, đội ngũ cán bộ nhiều yếu kém, Móng Cái đã chủ động xây dựng các giải pháp phù hợp trong tinh giản bộ máy, biên chế. Qua đó, khắc phục triệt để những bất cập, đưa bộ máy hoạt động trơn tru, hiệu quả. Đến nay, thành phố đã thực hiện sáp nhập Phòng Dân tộc vào Văn phòng HĐND&UBND thành phố; điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của 5 phòng, ban cho phù hợp với thực tiễn; sáp nhập thôn 1 vào thôn 2 xã Hải Đông; khu 4 vào khu 1 và khu 3 phường Trần Phú; giảm 2 chi bộ cơ sở do giải thể để thành lập chi bộ trực thuộc đảng uỷ cơ sở. Cùng với đó, thành phố thực hiện sáp nhập, giảm 2 trường, 6 điểm trường, 14 nhóm, lớp (giảm 43 biên chế)... Đặc biệt, Móng Cái đã chuyển đổi mô hình hoạt động của các đơn vị sự nghiệp sang loại hình doanh nghiệp, cụ thể là thực hiện mô hình đầu tư công - quản lý tư đối với Trường Mầm non Hoa Hồng từ tháng 1-2016 (giảm 38 biên chế); đầu tư xây dựng Trường Mầm non Ka Long theo hình thức đầu tư tư - sử dụng công, đi vào hoạt động từ tháng 6-2016... Đồng chí Ngô Hoàng Ngân, Bí thư Thành uỷ Móng Cái, cho biết: “Với sự chủ động, quyết liệt trong thực hiện các nội dung của Đề án 25, đến nay TP Móng Cái đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng. Đây là tiền đề cơ bản để thành phố thực hiện thành công những nội dung đề ra trong Đề án, góp phần quan trọng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu, xây dựng bộ máy, biên chế tinh gọn, hoạt động hiệu quả, đưa địa phương ngày càng phát triển bền vững”.
Thực hiện Đề án 25, đến nay, các địa phương, đơn vị trong toàn tỉnh đã tập trung sắp xếp, tinh giản tổ chức bộ máy bảo đảm tinh gọn hơn. Toàn tỉnh đã giảm 4 đơn vị sự nghiệp thuộc tỉnh; 107 phòng, đơn vị, đầu mối trực thuộc các sở, ban, ngành, đoàn thể tỉnh và các địa phương. Điển hình là thực hiện mô hình bộ phận tài vụ, phục vụ... dùng chung đối với các ban đảng, Văn phòng Tỉnh uỷ và Đảng uỷ Khối các cơ quan tỉnh; sáp nhập Phòng Dân tộc vào Văn phòng HĐND-UBND ở 4 địa phương (Phòng Dân tộc thuộc UBND các địa phương: Hải Hà, Đầm Hà, Vân Đồn và Móng Cái); giảm 8 thôn, bản, khu phố thuộc 5 địa phương (Hạ Long, Móng Cái, Vân Đồn, Ba Chẽ, Hải Hà)... Ngoài ra, các địa phương đã phối hợp với Sở Giáo dục - Đào tạo sắp xếp lại hệ thống trường lớp: Giảm 9 trường, 122 điểm trường và 463 lớp học; bổ sung điều kiện cơ sở vật chất, hỗ trợ bán trú và phương tiện đi lại để các cháu có điều kiện tiếp cận với môi trường giáo dục tốt hơn. 7/14 địa phương (Quảng Yên, Tiên Yên, Vân Đồn, Hoành Bồ, Móng Cái, Đông Triều, Hải Hà) thực hiện sáp nhập Trung tâm Y tế với Bệnh viện Đa khoa trên địa bàn. Ngành Y tế cũng rà soát, điều chỉnh quy mô trạm y tế cấp xã phù hợp với điều kiện của địa phương, theo 3 mô hình: 77/186 trạm thực hiện đầy đủ các chức năng, nhiệm vụ theo quy định; 57/186 trạm thực hiện 1 chức năng (chỉ duy trì phòng dịch); 52/186 trạm duy trì 2 chức năng, phòng dịch và dịch vụ khác. Ngành Nông nghiệp có 14/14 địa phương đã thành lập Trung tâm Dịch vụ kỹ thuật nông nghiệp, hoạt động theo mô hình đơn vị sự nghiệp, cơ chế tự chủ về biên chế, tài chính. Riêng TP Hạ Long thành lập Trạm Thú y và Bảo vệ thực vật trên cơ sở tiếp nhận và chuyển bộ phận thực hiện nhiệm vụ về công tác thú y, thực vật cho Phòng Kinh tế thành phố quản lý. Đặc biệt, 12/14 địa phương đã thành lập cơ quan tham mưu giúp việc chung khối MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội ở 12 địa phương (riêng TP Hạ Long, huyện Đầm Hà do chưa đủ điều kiện nên chưa thực hiện).
Lấy chất lượng làm thước đo
Song song với việc sắp xếp lại bộ máy, Quảng Ninh cũng quyết tâm thực hiện tinh giản biên chế. Đây là một việc khó, nhưng ý chí “tinh giản” đã trở thành một thông điệp mạnh mẽ của Đề án 25. Không chỉ loại khỏi bộ máy những cán bộ, công chức, viên chức yếu kém, không phù hợp yêu cầu nhiệm vụ..., cả tỉnh đã thực hiện việc kiêm nhiệm và cơ cấu lại đội ngũ (tập trung vào ngành Giáo dục - Đào tạo và Y tế); giảm không hưởng lương từ ngân sách do chuyển đổi sang mô hình tự chủ hoặc doanh nghiệp, hợp tác công - tư; thực hiện kiêm nhiệm đối với cán bộ, công chức cấp xã; kiêm nhiệm và khoán đối với người hoạt động không chuyên trách cấp xã, thôi chi trả phụ cấp thường xuyên đối với các vị trí là trưởng, phó các tổ chức đoàn thể ở thôn, khu...
Đến nay, toàn tỉnh đã cắt giảm số lượng 686 biên chế công chức, viên chức so với số được giao (123 công chức khối đảng, đoàn thể, 11 công chức khối chính quyền, 174 viên chức cấp tỉnh, 6 viên chức cấp huyện và 423 công chức cấp xã). Đối với số lượng người hoạt động không chuyên trách cấp xã, toàn tỉnh đã giảm 1.921 người (48,9%) so với số lượng theo quy định tại Nghị định 92/2009/NĐ-CP; giảm 433 người (17,7%) so với số lượng của tỉnh (số người hoạt động không chuyên trách cấp xã hiện có 2.009 người; định mức Trung ương giao 3.930 người; định mức tỉnh giao 2.442 người). Đối với chức danh người hoạt động không chuyên trách ở thôn, bản, khu phố, toàn tỉnh đã giảm 825 người (17,57%). Ngành Giáo dục đã bố trí một nhân viên kế toán làm chung cho nhiều trường (giảm nhân viên kế toán ở 44 trường); ký hợp đồng với trạm y tế cấp xã để thực hiện chức năng y tế học đường, giảm nhân viên y tế ở 71 trường; bố trí kiêm nhiệm 158 vị trí nhân viên phục vụ (kế toán kiêm văn thư, y tế trường học kiêm thủ quỹ, thư viện kiêm thiết bị thí nghiệm).
Trong quá trình thực hiện, các đơn vị, địa phương đặc biệt quan tâm tới việc nâng cao năng lực, hiệu quả, chất lượng công tác của đội ngũ cán bộ. Trước khi đặt vấn đề tinh giản biên chế, các địa phương, đơn vị đều xác định vị trí việc làm và yêu cầu về tiêu chuẩn hoá của từng vị trí việc làm trong bộ máy từng cơ quan... Đồng chí Hà Hải Dương, Chủ tịch UBND TX Đông Triều, khẳng định: “Cái được của Đề án 25 trong tinh giản biên chế không chỉ là số lượng biên chế đã giảm, mà quan trọng hơn, đi kèm với đó là nâng cao chất lượng đội ngũ. Những người còn “trụ lại” trong bộ máy phải cố gắng rất cao để hoàn thành chức trách nhiệm vụ, phải nỗ lực hết sức để học tập, nâng cao trình độ về mọi mặt. Chính vì thế, việc tinh giản biên chế theo Đề án 25 cũng chính là một cuộc sàng lọc về năng lực, khả năng thực thi công vụ của người lao động trong từng cơ quan, đơn vị; qua đó sẽ sắp xếp được một bộ máy đáp ứng yêu cầu chuẩn”.
Lan Hương - Thuỳ Linh
Bài 2: “Trái ngọt” từ đổi mới, nâng cao năng lực lãnh đạo
