Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân. Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân”. Xuất phát từ quan điểm coi dân là gốc, Người luôn nhắc nhở cán bộ, đảng viên phải gần dân, hiểu dân, hết lòng vì dân, bởi đó chính là nền tảng củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước. Từ tư tưởng ấy, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo (KNTC) được xác định không chỉ là nhiệm vụ hành chính, mà còn là quá trình lắng nghe, bảo đảm và xử lý thỏa đáng mọi quyền lợi chính đáng của người dân. Tại tỉnh Quảng Ninh, tinh thần đó đã được các cấp ủy, chính quyền cụ thể hóa bằng nhiều cách làm thiết thực, từ đó góp phần củng cố niềm tin, giữ vững ổn định từ cơ sở, tạo sự đồng thuận xã hội cho phát triển.
Từ ngày 1/7/2025, phường Quảng Yên mới được thành lập từ sáp nhập các xã, phường: Quảng Yên, Yên Giang, Tiền An. Bên cạnh tạo thêm dư địa cho phát triển (hơn 31.000 nhân khẩu, 37 khu phố...), phường cũng tiềm ẩn nhiều vấn đề phức tạp trong quản lý. Ngay từ những ngày đầu thành lập, công tác tiếp dân, giải quyết KNTC đã trở thành “phép thử” quan trọng đối với chính quyền cơ sở.
“Không để việc nhỏ thành việc lớn, không để việc đơn lẻ thành điểm nóng”
Với một địa bàn trung tâm, mật độ dân cư đông, nhiều dự án đang triển khai, số lượng đơn thư lớn là điều khó tránh; trong đó chủ yếu dồn lại từ giai đoạn trước. Các vụ việc trước kia thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp huyện, nay chuyển giao cho phường. Cùng với đó, tâm lý người dân kỳ vọng nhiều hơn vào bộ máy chính quyền mới, mong muốn vụ việc của mình được giải quyết nhanh chóng, dứt điểm. Sau khi thành lập theo mô hình mới từ tháng 7/2025, phường Quảng Yên đối diện với sức ép không nhỏ trong công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư KNTC. Chỉ trong 2 tháng đầu hoạt động (tháng 7, 8), phường tiếp 70 lượt công dân với 50 vụ việc, đồng thời tiếp nhận và xử lý 66 đơn thư các loại.
Mặc dù cường độ công việc rất lớn, nhưng hầu hết vụ việc được xử lý kịp thời, tạo sự đồng thuận ngay từ cơ sở. Thay vì để áp lực biến thành “điểm nóng”, phường nhanh chóng vào cuộc, thực hiện sát sao phương châm: “Không để việc nhỏ thành việc lớn, không để việc đơn lẻ thành điểm nóng”.
Với áp lực rất lớn ngay từ những ngày đầu bộ máy đi vào hoạt động, nhưng điều đáng ghi nhận ở phường Quảng Yên là phần lớn vụ việc đã được xử lý kịp thời, góp phần ổn định tình hình ngay từ cơ sở, đặc biệt sự vào cuộc của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương. Trong 2 tháng 7, 8/2025, Bí thư Đảng ủy phường trực tiếp tiếp 16 lượt công dân với 30 vụ việc, nhiều trường hợp được chỉ đạo giải quyết dứt điểm, tạo sự đồng thuận trong nhân dân.
Điển hình như vụ tranh chấp lối đi chung ở khu phố Quảng Yên 2 giữa hộ ông, bà Nguyễn Quốc Hùng - Bùi Thị Tuyên và hộ ông, bà Phạm Văn Sơn - Nguyễn Thị Hương. Khi mua lại thửa đất, hộ ông Sơn nhận nguyên trạng từ chủ cũ, trong đó có phần công trình xây dựng (tường rào, sân, mái tôn, bể nước ngầm) lấn ra lối đi chung. Việc này làm thu hẹp ngõ, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, đi lại của hộ ông Hùng. Khu phố đã nhiều lần hòa giải, yêu cầu tháo dỡ, song gia đình ông Sơn không đồng thuận với lý do “hiện trạng có từ trước”, cộng với khó khăn kinh tế, khiến mâu thuẫn giữa 2 hộ kéo dài, gây mất an ninh trật tự.
Sau khi chính quyền phường mới thành lập, đi vào hoạt động, Bí thư Đảng ủy phường đã chỉ đạo UBND phường rà soát hồ sơ, nắm rõ tâm tư và hoàn cảnh của cả hai bên. Trên cơ sở đó, nhiều buổi làm việc, giải thích, vận động đã được tiến hành. Cuối cùng, hộ ông Sơn hiểu và tự nguyện tháo dỡ phần công trình lấn chiếm, hộ ông Hùng hỗ trợ toàn bộ kinh phí tháo dỡ và xây dựng lại. Cách giải quyết này không chỉ tháo gỡ triệt để mâu thuẫn giữa 2 hộ dân, mà còn góp phần củng cố kỷ cương quản lý đất đai, trật tự xây dựng, giữ gìn an ninh trật tự khu dân cư.
Điều đáng nói trong vụ việc này, địa phương đã không chọn cách giải quyết hành chính đơn thuần, mà kiên trì tuyên truyền vận động, tính đến cả yếu tố hoàn cảnh và mối quan hệ láng giềng. Cách làm ấy cho thấy tinh thần “hóa giải từ gốc”, đặt lợi ích cộng đồng và sự ổn định lâu dài lên trên, qua đó tạo ra niềm tin và sự đồng thuận thực chất trong nhân dân.
Ông Hùng chia sẻ: “Lãnh đạo phường, khu phố trực tiếp gặp gỡ, đối thoại nhiều lần, lắng nghe ý kiến hai bên gia đình và tìm cách tháo gỡ. Khi vụ việc được giải quyết hợp tình hợp lý, cả 2 gia đình đều đồng thuận”.
Ông Nguyễn Hồng Tổng, Bí thư Chi bộ, Trưởng khu phố Quảng Yên 2, cho biết: Qua vụ việc vừa rồi, chúng tôi thấy rõ sự quan tâm, sát sao của lãnh đạo phường. Đồng chí Bí thư Đảng ủy phường trực tiếp chỉ đạo, UBND phường rà soát hồ sơ, lắng nghe tâm tư của các hộ dân, tổ chức đối thoại nhiều lần để tháo gỡ. Khu phố phối hợp vận động, tuyên truyền để các hộ nhường nhịn, chia sẻ. Nhờ vậy vụ việc được giải quyết ổn thỏa, an ninh trật tự giữ vững, bà con phấn khởi, tin tưởng hơn vào chính quyền.
Sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền còn thể hiện rõ khi triển khai Dự án đường ven sông nối cao tốc Hạ Long - Hải Phòng với Đông Triều. Đến thời điểm tổ chức hoạt động theo mô hình bộ máy mới, đoạn qua phường Quảng Yên có 28 hộ dân chưa đồng thuận với phương án bồi thường. Thay vì “ngồi bàn giấy” nghe báo cáo ban hành quyết định, Bí thư Đảng ủy và Chủ tịch UBND phường đã đến từng hộ gia đình, kiểm tra thực tế, rà soát kỹ hồ sơ, làm rõ những nội dung kiến nghị có căn cứ để điều chỉnh, bổ sung vào phương án bồi thường; đối với những nội dung không có cơ sở thì phân tích rõ, đồng thời đối thoại, kiên trì giải thích, vận động để nhân dân đồng thuận. Kết quả, 11/28 hộ đã nhận tiền, bàn giao mặt bằng, các hộ còn lại tiếp tục được giải quyết đúng luật định. Với cách tiếp cận kiên trì, cầu thị, gần dân đã từng bước tháo gỡ những vướng mắc, tạo sự đồng thuận rộng rãi.
Ông Nguyễn Văn Bắc, Chủ tịch UBND phường Quảng Yên, chia sẻ: “Tiếp dân không chỉ là nghe dân nói, mà quan trọng là sau đối thoại phải có hành động cụ thể. Trách nhiệm đến cùng là chìa khóa để tháo gỡ bức xúc”.
Kiên trì mục tiêu “3 tăng, 3 giảm, 3 không”
Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV và chỉ đạo của Trung ương, Đảng ủy phường Quảng Yên xác định rõ: Vai trò người đứng đầu cấp ủy là then chốt trong công tác tiếp công dân, đối thoại, giải quyết kịp thời những vấn đề từ cơ sở. Ngay sau khi đi vào hoạt động, Đảng ủy phường cụ thể hóa Quy định số 11-QĐi/TW (ngày 18/2/2019) của Bộ Chính trị "Về trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy trong việc tiếp dân, trực tiếp đối thoại với dân và xử lý những phản ánh, kiến nghị của dân" phù hợp với tình hình thực tế, sớm ban hành và chỉ đạo thực hiện Quy chế tiếp dân, đối thoại trực tiếp của Bí thư Đảng ủy phường, phân công nhiệm vụ rõ ràng cho các cơ quan tham mưu và thường trực theo dõi. UBND phường ban hành Nội quy, Quy chế thực hiện và phối hợp trong công tác tiếp công dân, Kế hoạch phục vụ Đại hội Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp; giao một Phó Chủ tịch UBND phường phụ trách trực tiếp, Văn phòng HĐND - UBND phường làm Cơ quan thường trực. Cơ sở vật chất phục vụ công tác tiếp dân được bố trí đầy đủ, đảm bảo thuận lợi cho người dân.
Đổi mới hoạt động đối thoại, chú trọng tổ chức các cuộc đối thoại chuyên đề về những lĩnh vực nhạy cảm, như quản lý đất đai, môi trường, an sinh xã hội… nhằm kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và những bức xúc của nhân dân, không để hình thành “điểm nóng” từ dư luận xã hội. Phường kiên trì thực hiện mục tiêu “3 tăng, 3 giảm, 3 không” (tăng trách nhiệm, tăng đối thoại, tăng hiệu quả; giảm đơn thư vượt cấp, giảm bức xúc trong dân, giảm điểm nóng; không né tránh, không đùn đẩy, không kéo dài). Đây không chỉ là khẩu hiệu, mà đã trở thành cam kết hành động, buộc mỗi cán bộ phải thực sự sâu sát và có trách nhiệm hơn trong công việc.
Một giải pháp quan trọng khác là phát huy vai trò hệ thống chính trị cơ sở. Các tổ hòa giải ở thôn, khu phố được khuyến khích vào cuộc ngay từ đầu; bí thư chi bộ, tổ an ninh trật tự ở cơ sở trở thành lực lượng “tai mắt”, nắm bắt kịp thời những mâu thuẫn tiềm ẩn. Nhờ vậy nhiều vụ việc được tháo gỡ ngay từ khi mới manh nha, tránh phát sinh thành điểm nóng.
Song hành với đó là yêu cầu công khai, minh bạch. Kết quả giải quyết đơn thư được niêm yết công khai tại trụ sở, thông báo rộng rãi ở nhà văn hóa, phát trên hệ thống truyền thanh và đăng tải trên fanpage của phường. Qua đó người dân có thể giám sát quá trình giải quyết một cách trực tiếp, rõ ràng.
Nhờ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, phường Quảng Yên đã giải quyết dứt điểm nhiều đơn thư kiến nghị, khiếu nại của công dân, củng cố niềm tin của nhân dân, tạo sự ổn định xã hội ngay từ cơ sở.
Bài 2: Chủ động, trách nhiệm, minh bạch
