Trong thực tiễn lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng Đảng, phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo quốc phòng an ninh, Quảng Ninh luôn khắc ghi lời dạy của Bác “Đảng mạnh là do chi bộ tốt. Chi bộ tốt là do các đảng viên đều tốt”. Từ đó, tỉnh vận dụng linh hoạt, sáng tạo các chủ trương của Đảng để tiên phong thực hiện nhất thể hóa chức danh bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn, bản, khu phố ở tất cả các thôn, bản, khu phố trên địa bàn thông qua Chỉ thị số 12-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy. Từ thực tiễn đã và đang triển khai, việc nhất thể hoá bước đầu khẳng định được sự ưu việt, được dư luận nhân dân trên địa bàn đồng thuận, tin tưởng…
Yêu cầu từ thực tiễn
Để chăm lo xây dựng Đảng vững mạnh từ cơ sở, Quảng Ninh quyết tâm cải thiện, nâng cao năng lực hoạt động của các chi bộ, nhất là chi bộ ở khu dân cư và bắt đầu từ việc “sốc” lại đội ngũ bí thư chi bộ và trưởng thôn. Năm 2016, tỉnh đã tiến hành rà soát một cách tổng thể hoạt động của các chi bộ; đánh giá quá trình hoạt động, triển khai thực hiện chức năng nhiệm vụ cũng như đội ngũ cán bộ, đảng viên của chi bộ. Với quan điểm “nhìn thẳng vào sự thật”, các cấp ủy đảng đã đánh giá đúng sự thật, khách quan về thực trạng hoạt động của các chi bộ, đặc biệt là những yếu kém, bất cập đã được đưa ra nhằm tìm giải pháp khắc phục, vươn lên.
Theo rà soát, đánh giá của tỉnh Quảng Ninh ở thời điểm đó, vai trò của chi bộ khu dân cư chưa rõ nét, việc ra nghị quyết lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh trật tự của chi bộ thiếu toàn diện, lúng túng trong cụ thể hóa nghị quyết của cấp ủy cấp trên vào điều kiện thực tế của thôn, khu phố. Cùng với đó, các chi bộ cũng chưa duy trì thường xuyên nền nếp giao ban giữa bí thư chi bộ với trưởng thôn, khu; chi bộ ban hành nghị quyết lãnh đạo chưa bao quát đầy đủ nhiệm vụ chính trị để trưởng thôn, khu tổ chức thực hiện. Một số chi bộ lúng túng về vai trò lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ, còn một số chi bộ đùn đẩy trách nhiệm lên cấp uỷ, chính quyền cấp trên…
Mặt khác, trình độ, năng lực thực tiễn của một số đồng chí bí thư chi bộ, chi ủy viên chưa đáp ứng yêu cầu. Thậm chí, toàn tỉnh còn 513/1.565 (33%) trưởng thôn, bản, khu phố chưa là đảng viên và chỉ có 336/1.566 (21,5%) bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn. Ở một số nơi phó, trưởng thôn, khu chưa là đảng viên thì việc tham gia học tập, quán triệt Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, nhất là việc cụ thể hóa thành nội dung công tác ở chi bộ còn có những bất cập, việc nắm bắt tình hình còn nhiều hạn chế, từ đó định hướng về tư tưởng, nhiệm vụ ở thôn, khu hiệu quả không cao… Thêm vào đó, bí thư chi bộ và trưởng thôn, khu là 2 cá nhân khác nhau nên có thể dẫn đến việc chi bộ ra nghị quyết lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chung không thống nhất được nên quá trình thực hiện có việc chưa sát, thiếu hiệu quả, nhất là việc phát hiện, xử lý, giải quyết những vấn đề nảy sinh ở khu dân cư…
Nói về những bất cập này, đồng chí Trần Văn Lâm, Bí thư Thành ủy Uông Bí, chia sẻ: Thực tế ở địa phương cho thấy, khi chưa nhất thể hóa chức danh bí thư chi bộ và trưởng thôn, khu thì vai trò lãnh đạo của chi bộ đối với nhiệm vụ chính trị của thôn, khu có lúc, có việc bị mờ nhạt; không phát huy được vai trò của người đứng đầu. Mặt khác, công tác phối hợp giữa một số chi ủy bí thư chi bộ với trưởng thôn, khu có nơi, có thời điểm chưa thống nhất cao, nên kết quả thực hiện nhiệm vụ của thôn, khu thấp. Chính vì thế, nhiều trưởng thôn, khu không phải đảng viên dù rất nhiệt huyết với việc chung, không muốn nghỉ đâu nhưng cũng ủng hộ chủ trương nhất thể hóa bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn và chấp nhận lui về “tuyến sau” hỗ trợ cho những người đủ điều kiện…
Trước thực trạng đó, ngày 28/12/2016, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh đã ban hành Chỉ thị số 12-CT/TU về “Thống nhất nhiệm kỳ đại hội chi bộ trực thuộc đảng bộ cơ sở với bầu trưởng thôn, bản, khu phố, nhiệm kỳ 2017-2020”. Trong đó, chỉ đạo các cấp ủy tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện mục tiêu nhất thể hóa chức danh bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn, khu tại 100% địa phương của tỉnh.
Xứng đáng cán bộ “dân tin, Đảng cử”
Việc triển khai Chỉ thị 12-CT/TU trên địa bàn tỉnh đến thời điểm này đã đạt nhiều kết quả quan trọng, tạo sự phấn khởi, tin tưởng của đảng viên và các tầng lớp nhân dân trong tỉnh vào một nhiệm kỳ mới với những đột phá trong nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị từ cơ sở. Đến nay, toàn tỉnh đã có 1.536/1.565 thôn, bản, khu phố thực hiện bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, bản, khu phố (chiếm 98,15%). Nhiều địa phương đạt tỷ lệ 100% như Đông Triều, Uông Bí, Quảng Yên, Hạ Long, Uông Bí, Cẩm Phả, Cô Tô, Ba Chẽ, Hải Hà, Móng Cái.
Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Văn Đọc, nhấn mạnh: Đội ngũ bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn, khu phố chính là đầu mối cuối cùng để truyền tải những chỉ đạo, cơ chế chính sách của Đảng, Nhà nước, của tỉnh, địa phương đến với nhân dân. Tất cả các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội có thực hiện được hay không đều phụ thuộc lớn vào nhân dân, do đó vai trò của bí thư, trưởng thôn, khu rất quan trọng. Các đồng chí có hoàn thành tốt các nhiệm vụ thì cấp xã, phường, các huyện, thị xã, cấp tỉnh mới hoàn thành được nhiệm vụ đề ra.
Chính vì thế, để không ngừng nâng cao trình độ, năng lực điều hành cho đội ngũ bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn, khu, từ tỉnh đến huyện đã tăng cường mở các lớp tập huấn nghiệp vụ công tác Đảng hằng năm. Đồng thời định kỳ tổ chức hội nghị gặp gỡ, đối thoại với lãnh đạo cấp huyện, cấp tỉnh để cập nhật những kỹ năng, kiến thức mới cho đội ngũ bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn, khu vận dụng linh hoạt trong công tác lãnh đạo, điều hành hiệu quả tại địa phương. Những hội nghị đối thoại cũng là cơ hội để đội ngũ bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn, khu thẳng thắn trao đổi về những suy nghĩ, quan điểm, thuận lợi, khó khăn, chia sẻ bài học kinh nghiệm, cách làm hay liên quan đến tình hình thực hiện nhiệm vụ. Qua đó, giúp đội ngũ bí thư chi bộ kiêm trưởng khu nâng cao chất lượng hoạt động đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới, ngày càng xứng đáng với sự tín nhiệm, tin yêu của nhân dân.
Đồng chí Hoàng Văn Sinh, Thủ trưởng Cơ quan Tổ chức - Nội vụ huyện Tiên Yên, cho biết: Nhìn chung, đội ngũ bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn, khu trên địa bàn huyện thời gian qua đã có nhiều nỗ lực, cố gắng, bắt nhịp nhanh với công việc. Họ đã thể hiện vai trò “gần dân, sát dân” của mình, khi mà nắm rất chắc tình hình thực tế địa bàn để phản ánh, thông tin thường xuyên, kịp thời những vấn đề nổi cộm địa phương trên mọi lĩnh vực. Đặc biệt, những chủ trương, chính sách của tỉnh, huyện được cán bộ thôn tiếp thu, lĩnh hội một cách đầy đủ, chính xác từ đó xây dựng kế hoạch triển khai rất sát hợp với thực tế. Cũng phải ghi nhận thêm, kiêm nhiệm thêm một vai trò, thu nhập thêm không đáng kể, nhưng những người được nhân dân và cấp ủy lựa chọn, giao nhiệm vụ đã rất nỗ lực để làm tròn "2 vai".
Anh Hoàng Văn Đảm, Bí thư chi bộ thôn Lò Vôi, xã Nam Sơn (Ba Chẽ), cho biết: Những ngày đầu nhận nhiệm vụ “2 vai” tôi rất lo lắng. Còn nhớ, ngày sinh hoạt chi bộ đầu tiên sau khi kiêm nhiệm, tôi đã dành mấy ngày liền chuẩn bị tài liệu. Nhưng đến bây giờ, mọi công tác đã đi vào nền nếp, có nội dung, chủ trương nào chưa rõ tôi gặp ngay Đảng ủy viên phụ trách thôn để trao đổi cặn kẽ trước khi quán triệt đến chi bộ, tuyên truyền đến nhân dân. Quan trọng nhất là, vì mình sâu sát, nên mình hiểu được cái thuận, cái khó của nhân dân để tìm cách tháo gỡ, giải quyết dứt điểm. Người dân tin tưởng, mọi việc trong thôn dù lớn, dù nhỏ đều hoàn thành được.
Thực tế cho thấy, bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, khu hoạt động hiệu quả hơn hẳn, sát thực tế, nắm chắc tình hình chính trị, tư tưởng, việc chấp hành chính sách, pháp luật của cán bộ, đảng viên và nhân dân. Từ đó, có những chỉ đạo, điều hành phù hợp, sát thực tiễn, bảo đảm tính khả thi cao. Với mô hình này cơ cấu bộ máy gọn nhẹ, tạo sự thống nhất, đồng thuận ngay từ việc ban hành nghị quyết đến chỉ đạo thực hiện. Do đó, từ chủ trương đến thực tiễn chứng minh, việc nhất thể hóa chức danh bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, khu ngày càng khẳng định hướng đi đúng, được nhân dân trong tỉnh ghi nhận, đánh giá cao.
Chủ trương nhất thể hóa chức danh bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn, khu phố đã và đang khẳng định hướng đi đúng đắn, cách làm sáng tạo của tỉnh Quảng Ninh trong thực hiện nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng. Đó không chỉ là giải pháp tinh gọn bộ máy mà hơn hết đã xây dựng đội ngũ cán bộ thôn, khu có năng lực, giàu lòng nhiệt huyết, phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu trong thực hiện nhiệm vụ chung. Từ đó, trở thành cây cầu vững chắc đưa Đảng đến gần với dân. Những cán bộ thôn, khu “2 vai” chính là những minh chứng sống động nhất, cụ thể nhất cho nguyện vọng, sự đồng thuận giữa “ý Đảng, lòng dân”, là những “viên gạch” đầu tiên xây dựng Đảng mạnh bắt đầu từ chi bộ mạnh.
Hoài Anh - Thùy Linh - Nguyễn Dung
Bài 3: Dựa vào dân để xây dựng Đảng
[links()]
