Trong lãnh đạo, chỉ đạo, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Quảng Ninh luôn xác định quan điểm xuyên suốt là: Phát triển, ổn định phải đi đôi với đẩy mạnh phòng chống tham nhũng, tiêu cực. Trong đó lấy phòng ngừa là chủ đạo, chống sai phạm là quan trọng. Phòng ngừa bằng cả hệ thống đồng bộ các giải pháp, gắn liền phòng, chống tham nhũng (PCTN), lãng phí với các nhiệm vụ chính trị trọng tâm trong chỉnh thể thống nhất, đồng bộ; khi xảy ra sai phạm thì lấy việc làm rõ sự thật, khắc phục hậu quả, thay đổi nhận thức của cán bộ làm thước đo hiệu quả…
Đề cao vai trò, trách nhiệm của đảng viên và người đứng đầu
Tỉnh ủy Quảng Ninh luôn đề cao vai trò, trách nhiệm, tính tiên phong, gương mẫu của đảng viên và người đứng đầu trong PCTN, lãng phí, coi đây là quan điểm chiến lược trong chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm nói chung, PCTN, lãng phí nói riêng. Trong đó, đặc biệt luôn nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu, tạo cơ chế xác định rõ trách nhiệm. Tỉnh đã nghiêm túc, cầu thị trong kiểm điểm tự phê bình và phê bình theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI và khóa XII. Trong đó, đã tập trung kiểm điểm sâu về năng lực chỉ đạo, điều hành; phấm chất chính trị, đạo đức, lối sống, tác phong lề lối làm việc, kết quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ được phân công, việc thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ; bảo đảm dân chủ, thảo luận nghiêm túc, thẳng thắn về những hạn chế, khuyết điểm… Đồng thời, tỉnh chú trọng chỉ đạo giải quyết những vấn đề bức xúc, nổi cộm ở từng địa phương, cơ quan, đơn vị; tăng cường kiểm tra, giám sát, thanh tra, ngăn ngừa và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, trong đó thương xuyên và xuyên suốt là việc đề cao tính tiền phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý. Kết quả đã có chuyển biến rõ nét, các cấp, ngành mạnh dạn tập trung vào những việc mới, việc khó; cán bộ, đảng viên có ý thức trách nhiệm hơn, nâng cao bản lĩnh chính trị; chấn chỉnh tác phong, lối sống, tinh thần, thái độ phục vụ nhân dân.
Đặc biệt, tỉnh đã triển khai quyết liệt, sáng tạo Kết luận số 64-KL/TW, ngày 28/5/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI), đã ban hành Nghị quyết số 19- NQ/TU, ngày 05/12/2013 về “Đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng; thực hiện tinh giản bộ máy, biên chế”. Từ đó, quyết liệt rà soát loại bỏ những khâu trùng lắp; hợp nhất nhiều cơ quan có chức năng, nhiệm vụ tương đồng hoặc chồng chéo; tăng cường kiêm nhiệm và thực hiện nhất thế hóa một số chức danh; phát huy dân chủ trực tiếp... Đến nay, tỉnh đã thực hiện nhất thể hóa chức danh bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch HĐND 7/14 địa phương cấp huyện (50%); 75/186 địa phương cấp xã (40,3%); bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch UBND tại 2 địa phương cấp huyện (14,3%), 76 địa phương cấp xã (40,9%); nhất thể hóa chức danh người đứng đầu cơ quan tham mưu giúp việc của cấp ủy với cơ quan chuyên môn cấp huyện: UBKT - thanh tra: 10/14 (71,4%); ban tổ chức - nội vụ: 12/14 (85,7%); tuyên giáo - trung tâm bồi dưỡng chính trị: 14/14 (100%); ban dân vận – MTTQ: 13/14 (92,8%); chánh văn phòng 3 bên văn phòng cấp ủy, HĐND, UBND ở 2/14 (14,2%) địa phương. Đặc biệt, tính đến ngày 8/11/2017, toàn tỉnh có 1.517 bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn (96,93%). Đội ngũ cán bộ được tín nhiệm bầu, sắp xếp vào các chức danh nhất thể hóa đều nêu cao tinh thần gương mẫu, đi đầu trong thực hiện nhiệm vụ nói chung, trong công tác PCTN, lãng phí nói riêng. Anh Lý A Lò, Bí thư chi bộ kiêm Trưởng thôn Mó Túc, xã Húc Động, huyện Bình Liêu, cho biết: "Là cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ người đứng đầu ở cấp thôn, chúng tôi xác định luôn phải nêu cao tinh thần tiên phong, gương mẫu, thực sự sâu sát thực tế. Có như thế bà con trong thôn mới ủng hộ, mới nghe và làm theo các chỉ đạo của Chi bộ, tích cực thực hiện các phòng trào thi đua yêu nước, xây dựng địa phương... Ở thôn chúng tôi, đời sống còn nhiều khó khăn, bà con ghét tham nhũng, lãng phí như ghét quân thù, vì thế mọi việc trong thôn như huy động kinh phí làm đường, hỗ trợ hộ nghèo... đều được Chi bộ, cán bộ thôn thực hiện công khai, minh bạch, không để bà con nghi ngờ..."
Tỉnh Quảng Ninh cũng đã chủ động rà soát, sắp xếp, cơ bản thực hiện bố trí cán bộ không phải là người địa phương đối với 6/9 chức danh cấp tỉnh (Bí thư cấp ủy; Chủ tịch UBND; Trưởng Công an; Chánh thanh tra; Cục trưởng Hải quan, Thuế) đạt tỷ lệ 66,7% (cao hơn so với quy định); 12/14 bí thư cấp ủy cấp huyện (85,7%); 8/14 chủ tịch UBND cấp huyện (57,14%); 14/14 trưởng công an cấp huyện; 14/14 viện trưởng VKSND cấp huyện. Qua đó khắc phục được sự khép kín trong công tác cán bộ; chủ động phòng ngừa; phát huy vai trò trách nhiệm của người đứng đầu. Tỉnh đã đổi mới quy trình công tác cán bộ, tăng cường điều động, luân chuyển cán bộ Trong nhiệm kỳ 2010-2015 toàn tỉnh đã luân chuyển, điều động, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại 609 lượt cán bộ cấp huyện, cấp tỉnh quản lý; 100% các cơ quan, đơn vị đã xây dựng và ban hành danh mục các vị trí công tác cần phải chuyển đổi; đã thực hiện chuyển đổi vị trí công tác 7.226 lượt công chức, viên chức. Ngoài ra, các cấp, các ngành, các địa phương thường xuyên rà soát, điều chuyển thay thế những cán bộ lãnh đạo, quản lý có nhiều dư luận, biểu hiện tham nhũng, lãng phí, uy tín giảm sút, không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ... được dư luận cán bộ, nhân dân đồng tình.
Đẩy mạnh thực hiện công khai, minh bạch
Xác định công khai, minh bạch đóng vai trò quan trọng trong PCTN, lãng phí, Quảng Ninh đã triển khai nội dung này một cách quyết liệt. Đặc biệt, tỉnh đã tăng cường công khai, minh bạch trong việc kê khai tài sản của cán bộ công chức, qua đó góp phần kiểm soát quyền lực của người có chức vụ, quyền hạn trong các cơ quan của hệ thống chính trị, không để lạm quyền để trục lợi cá nhân, ngăn chặn tham nhũng trong quá trình thực thi công vụ. Các cơ quan, đơn vị đã thực hiện kê khai tài sản, thu nhập hàng năm theo đúng quy định; tổ chức cấp mã số thuế cá nhân phục vụ cho việc kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân. Qua rà soát trên 6.000 bản kê khai tài sản, thu nhập trong 2 năm 2014-2015 tại 98 đơn vị cho thấy tuyệt đại đa số đã thực hiện kê khai đầy đủ, rõ ràng, đúng thời hạn; tổ chức công khai tại cuộc họp cơ quan hoặc niêm yết tại trụ sở làm việc theo đúng quy định, chưa có trường hợp nào phải yêu cầu giải trình rõ về việc kê khai tài sản, thu nhập hoặc có khiếu nại, tố cáo, xác minh, xử lý vi phạm.
Song song với đó, tỉnh thực hiện quyền tự chủ về tài chính, biên chế và giao khoán kinh phí hoạt động và trả lương qua tài khoản. UBND tỉnh đã xây dựng định mức phân bố ngân sách và cơ chế điều hành ngân sách, trình HĐND tỉnh thông qua và triển khai thực hiện. Các cơ quan, đơn vị đã chủ động xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ, đề ra các giải pháp tiết kiệm chi, bổ sung tăng thu nhập chính đáng cho cán bộ công chức, viên chức. Việc công khai tài chính, quy chế chi tiêu nội bộ trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị đã đi vào nề nếp, giúp quản lý, kiểm soát chặt chẽ, nhất là mua sắm và đầu tư công. Qua thực hiện các cơ quan, đơn vị đã tiết kiệm 10% kinh phí chi thường xuyên hàng năm, mua sắm các trang thiết bị thực sự khi cần thiết; tiết kiệm điện nước, xăng xe, điện thoại, Internet, bố trí cán bộ đi công tác hoặc cử cán bộ đi nước ngoài trên tinh thần tiết kiệm. 100% các cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp nhà nước hưởng lương từ ngân sách thực hiện việc trả lương qua tài khoản tại các ngân hàng.
Đồng chí Đỗ Thị Hoàng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Quảng Ninh, cho biết: Tỉnh đã thực hiện minh bạch trong hoạt động của các cơ quan nhà nước, thông qua việc xây dựng hệ thống Trung tâm hành chính công gắn với Chính quyền điện tử. Quảng Ninh là địa phương đi đầu cả nước thành lập Trung tâm hành chính công cấp tỉnh và 14 huyện, thị xã, thành phố. Các Trung tâm đã đưa 100% TTHC vào thực hiện; tỷ lệ giải quyết đạt cao (cấp tỉnh đạt 99,52%, cấp huyện đạt 99,6%); tỷ lệ hài lòng của công dân về chất lượng cung ứng dịch vụ công đạt trên 98%. Mô hình Trung tâm phục vụ hành chính công đã tạo minh bạch trong giao dịch, có điều kiện giám sát chặt chẽ tránh tiêu cực, được nhân dân ghi nhận, được Trung ương đánh giá là có hiệu quả cần nhân rộng.
Cùng với đó, Quảng Ninh cũng minh bạch về chính sách, công khai các quy trình, thủ tục giải quyết công việc: Hoàn tất việc niêm yết công khai, minh bạch các chính sách, quy trình, thủ tục hành chính; công khai các thủ tục hành chính trên cổng thông tin điện tử; nhiều ngành, đơn vị công bố số điện thoại, thiết lập đường dây nóng, thu thập phản ánh ý kiến của nhân dân, doanh nghiệp về hoạt động của cơ quan, đơn vị... Đã ban hành và công khai bộ thủ tục hành chính của 3 cấp chính quyền, công khai hóa 26.000 văn bản quy phạm pháp luật và ý kiến chỉ đạo điều hành của lãnh đạo tỉnh trên Cổng thông tin điện tử tỉnh. Đồng thời, thường xuyên cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, năm 2015 chỉ số PCI đứng vị trí thứ 3, năm 2006 đứng thứ 2 toàn quốc. Tỉnh đã thành lập Ban Xúc tiến và Hỗ trợ đầu tư (IPA), theo mô hình chuẩn quốc tế, chuyển đổi căn bản quy trình giải quyết thủ tục đầu tư... qua đó giúp minh bạch tối đa quá trình xử lý công việc, hạn chế tiêu cực, nhũng nhiễu. Đặc biệt, trong quản lý đầu tư xây dựng cơ bản, tỉnh đã quyết liệt chỉ đạo theo hướng tập trung nguồn lực, có trọng tâm trọng điểm; kiên quyết khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, manh mún, lãng phí.
Việc công khai, minh bạch đã tạo điều kiện cho nhân dân tích cực vào cuộc PCTN, phát huy vai trò giám sát với phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm và dân kiểm tra”, đồng thời, phát huy tác dụng phòng ngừa tham nhũng. Từ đó, tạo sự thống nhất về cả ý chí và hành động, sự đồng sức đồng lòng của cả hệ thống chính trị để làm nên những chuyển biến mạnh mẽ trong cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí.
Hà Chi
