Trí tuệ Vùng mỏ trên nghị trường Quốc hội

Bài 4: Bản lĩnh và khát vọng Quảng Ninh

Hình ảnh đại biểu Quốc hội có mặt ở những địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, nắm bắt thấu hiểu những điều cử tri cần, cử tri mong muốn... tiếp tục góp phần lan tỏa tinh thần phụng sự, vì nước - vì dân trong hoạt động của Quốc hội. Tại Quảng Ninh, trí tuệ Vùng mỏ không chỉ “sáng” trên nghị trường, mà còn lan tỏa đến mỗi người dân, nơi niềm tin được vun đắp bằng trách nhiệm, đổi mới và khát vọng phát triển.

Đại biểu Trần Thị Kim Nhung, Ủy viên Thường trực Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh, phát biểu thảo luận tổ tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.
Đại biểu Trần Thị Kim Nhung, Ủy viên Thường trực Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh, phát biểu thảo luận tổ tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.

Đi tận nơi, nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin

Từ buổi đầu gian khó cho đến công cuộc đổi mới và hội nhập, Quốc hội Việt Nam luôn khẳng định vai trò cơ quan đại biểu cao nhất, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân Việt Nam. Chặng đường xây dựng và phát triển của Quốc hội Việt Nam để lại những dấu son chói lọi. Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh cũng luôn tự hào góp phần tích cực trong hành trình vẻ vang đó, từng bước phát triển và không ngừng lớn mạnh.

Bám sát Luật Tổ chức Quốc hội, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, Luật Tiếp công dân, Đoàn ĐBQH tỉnh nhiều năm qua duy trì nền nếp tiếp công dân định kỳ hằng tháng, sẵn sàng tổ chức tiếp công dân đột xuất khi xuất hiện vụ việc “nóng”, phức tạp hoặc có yêu cầu từ cơ sở. Mỗi đại biểu không chỉ tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật mà còn chủ động đổi mới cách làm, mở rộng hình thức, nâng cao hiệu quả, tạo dấu ấn riêng trong tiếp công dân, tiếp xúc cử tri và được cử tri trân trọng, tin tưởng.

Không giới hạn trong không gian của trụ sở tiếp công dân, nhiều buổi tiếp được tổ chức lưu động tại cơ sở, đặc biệt ở các xã miền núi, biên giới, hải đảo - nơi cử tri khó tiếp cận trung tâm hành chính. Cách làm này giúp đại biểu “đi tận nơi, nghe tận chỗ, chứng kiến tận mắt” để nắm trọn vẹn bối cảnh vụ việc và tâm tư, nguyện vọng của cử tri và nhân dân.

Không chỉ tiếp công dân, tiếp nhận đơn thư, ĐBQH tỉnh trực tiếp làm việc với cơ quan chức năng tại cơ sở, để sớm tháo gỡ khó khăn, giảm thiểu khiếu kiện kéo dài. Việc phân công đại biểu phụ trách từng nhóm lĩnh vực như đất đai, môi trường, an sinh xã hội, tổ chức bộ máy… giúp xử lý đơn thư có trọng tâm, rõ trách nhiệm và bảo đảm tính chuyên sâu. Trong nhiệm kỳ 2021-2026, đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh đã tiếp nhận 873 đơn, sau khi phân loại Đoàn chuyển đến cơ quan có thẩm quyền 308 đơn; hướng dẫn công dân 12 đơn; lưu, theo dõi 540 đơn. Đơn gửi đến Đoàn ĐBQH tỉnh chủ yếu liên quan đến lĩnh vực hành chính về đất đai, đền bù giải phóng mặt bằng…

Nếu tiếp công dân thường là “điểm đến” của những tâm tư, bức xúc cụ thể thì tiếp xúc cử tri là “kênh mở” để đại biểu nắm bắt toàn diện hơn về đời sống, chính sách và định hướng phát triển của tỉnh, đất nước. Phó trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Thị Thu Hà khẳng định: ĐBQH tỉnh nghiêm túc thực hiện việc tiếp xúc cử tri định kỳ trước và sau mỗi kỳ họp. Hoạt động tiếp xúc cử tri được Đoàn ĐBQH tỉnh xây dựng kế hoạch sớm, chuẩn bị đầy đủ, kỹ lưỡng nội dung. Các vị ĐBQH tiếp xúc cử tri độc lập hoặc theo nhóm và thực hiện tiếp xúc cử tri luân phiên tại các địa phương trên địa bàn tỉnh. Lãnh đạo các sở, ngành, địa phương mời tham dự tiếp xúc cử tri của ĐBQH đã làm tốt công tác phối hợp trả lời, giải đáp và tiếp thu ngay những kiến nghị liên quan thuộc thẩm quyền.

Trong nhiệm kỳ, ĐBQH tỉnh Quảng Ninh đã tham gia đầy đủ các hội nghị tiếp xúc cử tri theo quy định, tiếp nhận trên 436 ý kiến, kiến nghị và chuyển tới các cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Hàng chục cuộc tiếp xúc được tổ chức theo chuyên đề, theo nhóm đối tượng hoặc theo địa bàn, không bó hẹp vào khung thời gian trước và sau kỳ họp Quốc hội. Nhiều chủ đề tiếp xúc mang tính thời sự, thiết thực với đời sống nhân dân, như: Chính sách đất đai và bồi thường giải phóng mặt bằng, bảo vệ môi trường biển, phát triển nông nghiệp bền vững, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, phát triển du lịch xanh…

Đoàn ĐBQH tỉnh giám sát các chương trình mục tiêu quốc gia tại huyện Tiên Yên (trước đây) tháng 7/2023. Ảnh: Nguyễn Thanh
Đoàn ĐBQH tỉnh giám sát các chương trình mục tiêu quốc gia tại huyện Tiên Yên (trước đây) tháng 7/2023. Ảnh: Nguyễn Thanh

Đặc biệt, việc phân nhóm đối tượng là doanh nghiệp, nông dân, ngư dân, công nhân, trí thức đã giúp đối thoại, tiếp xúc được tập trung, sâu sát hơn. Hình thức trao đổi mở, trực tiếp đối thoại với đại biểu đã khuyến khích cử tri thẳng thắn bày tỏ ý kiến, góp phần nâng cao chất lượng phản biện xã hội. Đáng chú ý, một số đại biểu đã ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin để mở rộng kênh tương tác với cử tri như qua email, trang thông tin điện tử, mạng xã hội, đặc biệt là các nhóm trao đổi trực tuyến, ý kiến của cử tri - kể cả ở vùng sâu, vùng xa hay lao động ngoài tỉnh đều được tiếp nhận kịp thời. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian, chi phí, mà còn tăng tính minh bạch và kịp thời của thông tin phản hồi.

Hình ảnh ĐBQH trực tiếp đến vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo của tỉnh để tiếp xúc, nắm bắt nhu cầu, đời sống, kiến nghị của cử tri và nhân dân đã để lại ấn tượng tốt đẹp. Mỗi buổi tiếp xúc cử tri là cơ hội để đại biểu "nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin", đưa chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước đến gần hơn với người dân, đồng thời mang những tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân trở lại nghị trường Quốc hội, như: Cần sớm dự thảo và ban hành Luật Tiền lương tối thiểu để làm căn cứ triển khai đảm bảo quyền lợi của người lao động; tiếp tục có cơ chế hỗ trợ, tạo điều kiện cho doanh nghiệp vừa và nhỏ thuộc khu vực ngoài quốc doanh hoạt động có hiệu quả hơn; triển khai các gói cho vay vốn, hỗ trợ lãi suất, các gói kích cầu tiêu dùng, nhà ở xã hội để tăng trưởng kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội; đầu tư, cải tạo lưới điện trung, hạ áp để giải quyết tình trạng thiếu điện, thường xuyên mất điện trên địa bàn hiện nay; có hướng dẫn thống nhất về khung vị trí việc làm theo mô hình chính quyền 2 cấp; mức phụ cấp cho cán bộ công chức cấp xã; sớm hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật về phân cấp, phân quyền; hướng dẫn công tác bầu cử đại biểu HĐND xã, phường, đặc khu nhiệm kỳ mới; xây dựng chính sách hỗ trợ giáo viên khi thực hiện sáp nhập các trường học; tiếp tục quan tâm bố trí nguồn lực đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông cho các đơn vị hành chính tuyến đảo…

Càng trong bối cảnh khó khăn, ĐBQH càng mong muốn gần cử tri để hiểu những mong muốn của cử tri hơn nữa. Ngược dòng thời gian, năm 2020, Đoàn nữ ĐBQH khóa XIV đã tới thăm, tặng quà cán bộ CNLĐ Công ty CP Than Hà Lầm (Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam - TKV) và trực tiếp xuống đường lò mức -300 đã tạo nên hình ảnh đẹp của những người mang sứ mệnh đại diện cho ý chí, nguyện vọng của cử tri. Trực tiếp xuống lò và nghe báo cáo của Công ty, Đoàn nữ ĐBQH đã ghi nhận những nỗ lực, cố gắng khắc phục vượt khó, đổi mới sáng tạo của tập thể công nhân, cán bộ Tập đoàn nói chung và Công ty CP Than Hà Lầm nói riêng. Đây được coi là cuộc tiếp xúc cử tri đặc biệt, để qua đó các ĐBQH có những đánh giá, cảm nhận sự vất vả và lắng nghe những mong muốn, kiến nghị của công nhân dưới hầm lò nói riêng và ngành Than nói chung. Từ đó, các ĐBQH có những tham gia hiệu quả với Quốc hội các vấn đề về việc làm, chế độ chính sách cho người lao động, các vấn đề xã hội...

Là tỉnh công nghiệp, thu hút đông CNLĐ tới sinh sống và làm việc, để nắm bắt tốt tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị của CNLĐ, Đoàn ĐBQH quan tâm tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri chuyên đề giữa ĐBQH tỉnh với CNLĐ. Nổi bật, giữa năm 2024 cuộc tiếp xúc cử tri chuyên đề với quy mô lớn có sự tham gia của trên 300 CNLĐ trong tỉnh. Các cử tri rất phấn khởi khi được trao đổi với đại biểu dân cử và phản ánh rất nhiều vấn đề mang tầm vĩ mô về các quy định của Luật BHXH, Luật Công đoàn sửa đổi; các nhóm giải pháp đồng bộ để hỗ trợ người lao động trong giai đoạn mất việc làm; các chính sách hỗ trợ CNLĐ có thể mua nhà ở xã hội...

Bà Đặng Thị Kim Chung, Phó Chủ tịch LĐLĐ tỉnh, cho biết: Việc tiếp xúc cử tri giữa ĐBQH tỉnh với CNLĐ trên địa bàn tỉnh có ý nghĩa thiết thực, giúp cho NLĐ có cơ hội được gặp gỡ, đề xuất tâm tư, nguyện vọng với Quốc hội, Chính phủ thông qua các vị đại biểu dân cử. Rất vui mừng khi tại Kỳ họp thứ 7, thứ 8, Quốc hội khóa XV thông qua 2 dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội và Luật Công đoàn sửa đổi với rất nhiều chính sách mới có lợi cho người lao động và cán bộ, đoàn viên công đoàn. Từ đó, giúp người lao động thêm tin tưởng vào các vị ĐBQH và tổ chức công đoàn các cấp.

Nữ đại biểu Quốc hội lắng nghe ý kiến người lao động Công ty CP Than Hà Lầm, tháng 6/2020. Ảnh: Thành Công
Nữ đại biểu Quốc hội lắng nghe ý kiến người lao động Công ty CP Than Hà Lầm, tháng 6/2020. Ảnh: Thành Công

Không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận và chuyển kiến nghị, mỗi đại biểu luôn chủ động đôn đốc, giám sát quá trình giải quyết của cơ quan chức năng và thông tin lại kết quả cho cử tri. Quy trình khép kín này giúp đảm bảo mọi kiến nghị đều có phản hồi rõ ràng, tránh tình trạng “kiến nghị treo” hoặc bị bỏ quên. Nhiều kiến nghị sau khi được đại biểu theo sát đã được giải quyết dứt điểm, tạo sự đồng thuận trong nhân dân, góp phần ổn định xã hội.

Nhờ sự kết hợp hài hòa giữa tuân thủ pháp luật và phát huy tính chủ động cá nhân, hoạt động tiếp công dân và tiếp xúc cử tri của các ĐBQH tỉnh Quảng Ninh đã thực sự đổi mới về phương thức, sâu sát về nội dung và thực chất về kết quả. Đây là kênh cung cấp thông tin thực tiễn có giá trị cho đại biểu khi tham gia lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Tiếng nói của cử tri Quảng Ninh thông qua ĐBQH được phản ánh sinh động tại nghị trường, không chỉ ở các phiên thảo luận, chất vấn mà còn trong các hoạt động giám sát chuyên đề và kiến nghị sửa đổi, bổ sung chính sách. Việc gắn kết chặt chẽ giữa lắng nghe - theo dõi - phản hồi đã củng cố niềm tin của cử tri đối với cơ quan dân cử, từ đó khẳng định vị thế và vai trò đại diện của từng đại biểu.

“Vun đắp” niềm tin bằng trách nhiệm, đổi mới và khát vọng phát triển

Chặng đường 80 năm của Quốc hội Việt Nam để lại những dấu son chói lọi. Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh cũng có nhiều đóng góp tích cực trong hành trình vẻ vang của Quốc hội, tích cực tham gia xem xét, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước trên tinh thần trách nhiệm, xây dựng, thận trọng; đặt lợi ích quốc gia, lợi ích dân tộc, nhân dân lên trên hết.

Công tác lập pháp, xây dựng pháp luật, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh đã chủ động, trách nhiệm, tập trung đóng góp nhiều ý kiến sâu sắc đối với các dự án luật lớn, có phạm vi điều chỉnh rộng và tác động trực tiếp đến sự phát triển của địa phương cũng như cả nước. Các ý kiến, kiến nghị của Đoàn ĐBQH tỉnh xuất phát từ thực tiễn quản lý, phản ánh đúng đặc thù của Quảng Ninh - một tỉnh công nghiệp - dịch vụ - du lịch, giàu tài nguyên, có di sản thế giới, có vị trí chiến lược về biên giới và biển đảo.

Hoạt động của Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh không chỉ góp phần vào thành công chung của Quốc hội mà còn trực tiếp phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Ninh nói riêng. Nhiều kiến nghị của Đoàn đã được Quốc hội, Chính phủ tiếp thu, thể chế hóa, tạo điều kiện để tỉnh triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù về tài chính - ngân sách, phát triển khu kinh tế, quản lý tài nguyên, bảo vệ di sản. Đây là cơ sở quan trọng để Quảng Ninh phát triển nhanh, bền vững, giữ vững vị thế là cực tăng trưởng kinh tế phía Bắc, là địa phương nhiều năm liền dẫn đầu cả nước về năng lực cạnh tranh, cải cách hành chính, phát triển xanh, thu hút đầu tư.

Cử tri đề xuất kiến nghị tại buổi tiếp xúc cử tri chuyên đề của Đoàn ĐBQH tỉnh với CNLĐ, tháng 5/2024.
Cử tri đề xuất kiến nghị tại buổi tiếp xúc cử tri chuyên đề của Đoàn ĐBQH tỉnh với CNLĐ, tháng 5/2024. 

Kết quả đó có sự đóng góp bền bỉ của từng ĐBQH tỉnh Quảng Ninh - những người đã tận tâm, tận lực, gắn bó với cử tri, với địa phương, góp phần đưa Quảng Ninh trở thành hình mẫu về đổi mới, sáng tạo. Những thành tựu to lớn cùng với truyền thống quý báu của chặng đường vẻ vang 80 năm hình thành và phát triển của Quốc hội Việt Nam đã và tiếp tục tạo nền tảng quan trọng, vững chắc cho Quốc hội khóa XV và các khóa tiếp theo, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh tiếp tục kế thừa, phát huy, thực hiện tốt hơn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo hiến định, luật định. Đặc biệt là những bài học xuyên suốt, cốt lõi, còn nguyên giá trị, mang tính thời đại về: Sức mạnh đoàn kết; tư tưởng trọng dân, gần dân, thân dân, phát huy tối đa quyền làm chủ của nhân dân; bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng; không ngừng đổi mới, sáng tạo, nắm chắc lý luận, bám sát thực tiễn, “biến nguy thành cơ”...

Với những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của 80 năm ra đời, xây dựng và phát triển, 40 năm đổi mới, đất nước ta đang vững tin bước vào một giai đoạn phát triển mới. Đại hội XIV của Đảng tới đây sẽ thông qua nhiều nội dung quan trọng, có ý nghĩa chiến lược, đề ra những mục tiêu, nhiệm vụ gắn với từng dấu mốc quan trọng của đất nước. Cả dân tộc đang quyết tâm thực hiện thành công mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Thực tiễn đất nước đang đặt ra những vấn đề cấp bách cần giải quyết, nhân dân đang mong chờ và kỳ vọng vào những quyết sách của Đảng, Nhà nước, đòi hỏi Quốc hội tiếp tục đổi mới toàn diện, đổi mới cách nghĩ, cách làm, nâng cao năng lực lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước.

Trước những thời cơ, vận hội cũng như những khó khăn thách thức, tỉnh Quảng Ninh xác định mục tiêu xây dựng Quảng Ninh giàu mạnh, văn minh, hiện đại, hạnh phúc, trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, trở thành vùng đô thị lớn mang tầm khu vực và quốc tế vào năm 2045, là một trong những đầu tàu kinh tế quan trọng của quốc gia, tự tin, vững vàng, tiến mạnh trong kỷ nguyên phát triển mới... Đoàn ĐBQH tỉnh xác định tiếp tục được đổi mới, cải tiến để nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả, đóng góp nhiều hơn vào công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế, góp phần thực hiện thắng lợi nghị quyết đại hội Đảng các cấp, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và tổ chức thành công cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026- 2031.

Với quyết tâm cùng cả nước tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh đang tập trung nâng cao cho nâng cao chất lượng đại biểu. Trong đó, không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn, phương pháp nghiên cứu và kỹ năng nghị trường, năng lực công nghệ số, để thực sự xứng đáng là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân; đổi mới phương thức hoạt động theo hướng gắn bó chặt chẽ hơn nữa với cử tri và thực tiễn và chủ động lắng nghe, đối thoại có trách nhiệm; xây dựng các kênh tiếp nhận, phản hồi kiến nghị minh bạch; tích cực tham gia xây dựng pháp luật và tham gia quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước. Đồng thời, kiên trì đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù cho tỉnh Quảng Ninh; tăng cường giám sát, đồng hành cùng địa phương, lựa chọn vấn đề trọng tâm, trọng điểm, xác lập mục tiêu giám sát rõ ràng và gắn trách nhiệm người đứng đầu. Từ đó chuyển hóa thành động lực cải cách, tạo sức ép tích cực để chính sách, pháp luật thật sự đi vào cuộc sống.

Song song với đó, tiếp tục xây dựng nguồn nhân sự đại biểu, tập trung chuẩn bị nguồn đại biểu trẻ, nhiệt huyết, chất lượng cao phục vụ bầu cử ĐBQH khóa XVI với những yêu cầu cao hơn, đó là: Được đào tạo bài bản, chính quy, có bản lĩnh - tầm nhìn - năng lực nghiên cứu, kỹ năng phản biện - đối thoại - vận động chính sách, khả năng công nghệ số, và gắn bó mật thiết với nhân dân. Đây không chỉ là yêu cầu về nhân sự, mà còn là cam kết đáp ứng các yêu cầu mới trong thời gian tới.

“Dưới sự lãnh đạo của Đảng, với sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, với sự hợp tác, giúp đỡ của bạn bè quốc tế và sự ủng hộ, chia sẻ, giám sát của cử tri, nhân dân trong tỉnh; sự chỉ đạo trực tiếp của Quốc hội, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh tiếp tục phát huy truyền thống hào hùng, không ngừng lớn mạnh, đổi mới, thực sự là đại biểu đại diện cao nhất của cử tri và nhân dân trong tỉnh, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” như tâm nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu và khát vọng về một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng của toàn dân tộc”-  Đồng chí Vũ Đại Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh, khẳng định.

Cùng chuyên mục