Bám sát thực tiễn, hướng mạnh về cơ sở, MTTQ các cấp tỉnh Quảng Ninh đang từng bước đổi mới, nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội. Qua đó, góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân và nâng cao chất lượng các chủ trương, chính sách trước khi đi vào cuộc sống.
Ngay từ đầu năm 2026, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã chủ trì, phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội xây dựng Chương trình giám sát và phản biện xã hội năm 2026. Trên cơ sở đó, các hoạt động giám sát, phản biện xã hội được triển khai theo hướng có trọng tâm, trọng điểm; tập trung vào những lĩnh vực gắn trực tiếp với đời sống nhân dân và yêu cầu phát triển của tỉnh.
Trong 6 tháng đầu năm, MTTQ tỉnh đã triển khai 3 chuyên đề giám sát, tập trung vào công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031; việc triển khai một số dự án, hạng mục chỉnh trang, đầu tư, nâng cao chất lượng đô thị, khu dân cư; trách nhiệm giải quyết đơn thư của các cơ quan nhà nước, cơ quan chức năng có thẩm quyền.
Với công tác bầu cử, qua kiểm tra, giám sát cho thấy, các địa phương, đơn vị cơ bản thực hiện đúng tiến độ, quy định. MTTQ tỉnh cũng đã chỉ ra một số tồn tại, hạn chế và kiến nghị khắc phục kịp thời; góp phần bảo đảm công tác bầu cử được thực hiện chặt chẽ, đúng quy định.
Đáng chú ý, qua giám sát việc triển khai các dự án, hạng mục chỉnh trang, đầu tư, nâng cao chất lượng đô thị, khu dân cư tại 12 địa phương; cùng với việc theo dõi tiến độ, chất lượng công trình, Mặt trận cơ sở còn tích cực tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia, hiến đất để triển khai các công trình, dự án. Đã có 2.047 hộ dân tình nguyện hiến đất. Đồng thời, MTTQ kịp thời tập hợp ý kiến, kiến nghị của nhân dân và giám sát quá trình triển khai thi công. Nhiều hạn chế được nhận diện sớm, giúp cơ quan chức năng có thêm cơ sở điều chỉnh, khắc phục.
Bên cạnh đó, MTTQ tỉnh tiếp tục chú trọng theo dõi trách nhiệm giải quyết đơn thư, kiến nghị của công dân. Trong 6 tháng đầu năm, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã tổ chức giám sát 2 vụ việc, trong đó có việc nắm tình hình giải quyết đơn thư liên quan đến đất đai, triển khai dự án tại phường Cao Xanh; khảo sát, nắm tình hình nhân dân liên quan đến quản lý đất lâm nghiệp tại các xã Kỳ Thượng, Lương Minh... Qua khảo sát, MTTQ tỉnh đã kịp thời báo cáo Thường trực Tỉnh ủy và đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, địa phương liên quan giải quyết theo quy định.
Cùng với MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội tỉnh cũng chủ động lựa chọn những nội dung giám sát phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và lợi ích của đoàn viên, hội viên. Liên đoàn Lao động tỉnh tập trung vào việc thực hiện pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động; Hội Nông dân tỉnh giám sát việc thực hiện các nghị quyết của HĐND tỉnh trong lĩnh vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn; Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh giám sát chính sách hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế và khởi nghiệp; Tỉnh Đoàn giám sát việc thực hiện nghị quyết về phát triển thanh niên; Hội Cựu chiến binh tỉnh giám sát việc thực hiện chính sách đối với cựu chiến binh.
Tiêu biểu, Hội Nông dân tỉnh đã tham gia ý kiến vào 70 văn bản, trong đó có 42 văn bản trực tiếp về nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh tham mưu, đề xuất nhiệm vụ tư vấn, phản biện, giám định xã hội đối với 4 đề án, vấn đề lớn của tỉnh.
Bên cạnh giám sát, công tác phản biện xã hội cũng được MTTQ tỉnh tăng cường. Trong 6 tháng đầu năm, MTTQ tỉnh đã lựa chọn 3 dự thảo nghị quyết để tổ chức phản biện xã hội, liên quan đến chính sách hỗ trợ quân nhân hoàn thành nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân; hỗ trợ sản xuất sản phẩm, cung cấp dịch vụ công nghệ số, khởi nghiệp sáng tạo trong công nghiệp công nghệ số; hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện dự án thiết kế chip bán dẫn và doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng bán dẫn.
Để hoạt động phản biện sát thực tiễn, MTTQ tỉnh đã lấy ý kiến của các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức thành viên, các hội đồng tư vấn, MTTQ các xã, phường, đặc khu, chuyên gia và những người có chuyên môn liên quan. Riêng với dự thảo nghị quyết về chính sách hỗ trợ quân nhân hoàn thành nghĩa vụ, MTTQ tỉnh tổ chức khảo sát, tọa đàm tại xã Bình Liêu và xã Lục Hồn, trực tiếp lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của các gia đình có quân nhân đã hoàn thành hoặc đang thực hiện nghĩa vụ. Trên cơ sở đó, MTTQ tỉnh đã ban hành văn bản phản biện đối với các dự thảo nghị quyết về chính sách hỗ trợ quân nhân hoàn thành nghĩa vụ, qua đó đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, tiếp thu để hoàn thiện.
Ở cơ sở, hoạt động giám sát, phản biện xã hội cũng ngày càng đi vào những vấn đề thiết thực. 6 tháng đầu năm, MTTQ các xã, phường đã tổ chức 70 cuộc giám sát, tập trung vào công tác bầu cử, các dự án chỉnh trang, đầu tư, nâng cấp chất lượng đô thị, khu dân cư và nhiều chính sách liên quan trực tiếp đến đời sống người dân. Một số địa phương đã chủ động giám sát việc cấp thẻ bảo hiểm y tế cho người từ đủ 65 tuổi trở lên; chính sách hỗ trợ sữa uống tại trường cho trẻ em mẫu giáo, học sinh tiểu học; công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm tại các trường học.
Cùng với đó, MTTQ các xã, phường, đặc khu đã triển khai phản biện xã hội đối với 26 dự thảo văn bản, tập trung chủ yếu vào phương án, đề án sắp xếp thôn, khu phố. Việc lấy ý kiến các cơ quan, đơn vị, khu dân cư và những đối tượng chịu tác động đã góp phần phát huy dân chủ, tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai.
Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, tại một số địa phương, việc xác định đối tượng, nội dung, phương thức giám sát còn lúng túng; hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng còn hạn chế về kinh nghiệm, kỹ năng, nghiệp vụ. Một số nội dung phản biện xã hội chưa thật sự sâu, chưa sát thực tiễn…
Để nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động, MTTQ các cấp cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức giám sát, phản biện xã hội. Khi hoạt động giám sát, phản biện xã hội thực sự xuất phát từ những vấn đề nhân dân quan tâm, được thực hiện bằng tinh thần trách nhiệm và phương pháp phù hợp, tiếng nói của Mặt trận sẽ ngày càng có sức nặng hơn. Đó cũng là cách để chính sách sát thực tiễn, việc thực hiện chủ trương hiệu quả hơn và niềm tin, sự đồng thuận trong nhân dân ngày càng được củng cố.
