Theo báo cáo của Sở Công thương, giá trị sản xuất công nghiệp tháng 1-2009 đạt 1.640,2 tỷ đồng, bằng 6,12 so với kế hoạch năm và giảm 5,19% so cùng kỳ năm trước. Trong đó, khối công nghiệp Trung ương giảm 8% và khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài giảm 3,85%.
Hiện tại, tỉnh ta nằm trong 7 tỉnh, thành phố (gồm: Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Quảng Ninh, Hải Dương, Hà Nội, Đà Nẵng và Bình Dương) có giá trị sản xuất công nghiệp giảm mạnh. Mức độ sụt giảm về giá trị sản xuất công nghiệp trong tháng 1 này có nhiều điểm bất thường.
Thi công chân móng giá cán Nhà máy Cán nóng thép tấm công suất 500.000 tấn/năm ở khu công nghiệp Cái Lân.
Ảnh: T.C
Có thể thấy sự sụt giảm giá trị sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh giảm so với tháng 12-2008 và giảm so với cùng kỳ năm 2008 đã phản ánh xu hướng giảm xuống của công nghiệp là rõ ràng và khá sâu. Khu vực doanh nghiệp Nhà nước giảm mạnh nhất, tiếp đến khu vực có vốn đầu tư nước ngoài cũng bị sụt giảm. Mức giảm tương đối lớn, diễn ra ở các sản phẩm công nghiệp quan trọng như than sạch (37,14%), gạch nung (3,24%), thủy sản chế biến (39,72%)…, trừ một vài sản phẩm còn giữ mức tăng trưởng tương đối khá như đóng mới tàu thuyền, điện, dầu thực vật, dầu thông.
Sở dĩ giá trị sản xuất công nghiệp bị sụt giảm bởi đây là quãng thời gian các đơn vị sản xuất kinh doanh nghỉ Tết Nguyên đán, nên số ngày sản xuất ít hơn cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, nếu nhìn một cách tổng thể thì nguyên nhân quan trọng hơn cả chính là do khâu tiêu thụ gặp khó khăn. Ông Trần Đăng Niên, Giám đốc Sở Công thương cũng đã khẳng định, trong tháng 1 chỉ số kim ngạch xuất khẩu giảm mạnh so với cùng kỳ thể hiện đầu ra đối với các sản phẩm hàng hóa là không dễ dàng gì. Hàng loạt các mặt hàng chủ lực như: than sạch, dệt may, sản phẩm nhựa… đều giảm mạnh. Dù đã được khuyến khích trong bối cảnh gặp nhiều khó khăn về xuất khẩu, một trong những giải pháp quan trọng chính là việc các doanh nghiệp nên quay lại khai thác tại thị trường nội địa, nhưng ngay trong tháng Tết, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng sau khi loại trừ tác động của yếu tố giá cũng thấp hơn tốc độ so với cùng kỳ năm trước. Điều đó chứng tỏ sức hấp thụ hàng hóa của thị trường nội địa cũng không thuận lợi gì.
Cũng theo ông Niên, sản xuất công nghiệp giảm sút trong tháng 1 là do nhiều yếu tố tác động, song nhìn chung, sự sụt giảm mạnh về giá trị sản xuất công nghiệp ngay trong tháng đầu năm nay báo hiệu khả năng tăng trưởng trong những tháng tiếp theo là rất vất vả, thậm chí nếu không có những giải pháp cấp bách, kịp thời thì sản xuất công nghiệp còn tiếp tục gặp khó. Mặt khác, sản xuất công nghiệp chiếm tỷ trọng lớn trong GDP, trở thành động lực, đầu tàu của toàn bộ kinh tế tỉnh ta do đó nếu sản xuất bị ngưng trệ, sụt giảm sẽ kéo tốc độ tăng chung xuống theo. Hệ lụy tiếp nữa chính là sự tác động tiêu cực tới lao động việc làm, đến an sinh xã hội. Bên cạnh đó, tình hình nhập lậu các sản phẩm công nghiệp diễn biến trên địa bàn tỉnh cũng có nhiều dấu hiệu phức tạp, có khả năng tăng mạnh trong thời gian tới khi chính sách kích cầu của các nước có chung đường biên giới với Việt Nam được triển khai trong năm 2009. Hàng hoá là sản phẩm công nghiệp, linh kiện, vật tư sản xuất có giá rẻ được nhập mạnh hơn vào địa bàn nội địa gây khó khăn hơn nữa cho công nghiệp trên địa bàn tỉnh.
Như vậy, vấn đề lớn nhất của công nghiệp nói riêng và kinh tế toàn tỉnh nói chung hiện nay là tiêu thụ, nên việc tác động vào lĩnh vực tiêu thụ sản phẩm sẽ là mấu chốt để ngăn chặn suy giảm kinh tế. Kích cầu đầu tư và tiêu dùng cũng nhằm trước hết là tiêu thụ sản phẩm để giảm tồn kho, mới thúc đẩy sản xuất trở lại và mở rộng.
Trong thời gian gần nhất, Sở Công thương sẽ tham mưu cho tỉnh tập hợp các doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn nhằm tìm ra một số giải pháp kích cầu sản phẩm công nghiệp trên thị trường các nước khu vực và thế giới. Tuy nhiên, điều cần nhất hiện nay để hỗ trợ các ngành sản xuất công nghiệp là các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp dù không làm hàng xuất khẩu cũng được áp dụng các chính sách kích cầu đầu tư, tiêu dùng như các chính sách miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng… Các chính sách này cần kéo dài thời gian áp dụng từ quý III-2008 đến tháng 9-2009 chứ không chỉ từ quý IV-2008 đến hết tháng 6.2009.
