Với nhu cầu sử dụng khoảng 55.000-60.000 tấn thuốc nổ công nghiệp mỗi năm phục vụ khai thác than, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) tập trung nâng cao năng lực sản xuất, hiện đại hóa dây chuyền công nghệ và phát triển các sản phẩm vật liệu nổ phù hợp với điều kiện khai thác mỏ.
Trung bình mỗi năm, TKV khai thác khoảng 40-42 triệu tấn than. Để duy trì sản lượng này, các đơn vị khai thác hầm lò và lộ thiên cần sử dụng khoảng 55.000-60.000 tấn thuốc nổ công nghiệp các loại. Việc chủ động sản xuất, cung ứng vật liệu nổ công nghiệp có ý nghĩa quan trọng đối với tiến độ khai thác, năng suất và hiệu quả sản xuất than.
Là đơn vị nòng cốt trong lĩnh vực này, Tổng Công ty Công nghiệp Hóa chất mỏ (MICCO) từ những năm 1996-1997 đã nghiên cứu, đưa vào sản xuất thành công thuốc nổ ANFO chịu nước trên dây chuyền công nghiệp, thay thế một số loại thuốc nổ trước đây sử dụng tại các mỏ lộ thiên. Sản phẩm có khả năng đáp ứng điều kiện lỗ khoan có nước, giảm tác động môi trường.
Đơn vị tiếp tục đầu tư các dây chuyền sản xuất thuốc nổ nhũ tương rời, ANFO, ANFO chịu nước, thuốc nổ nhũ tương an toàn hầm lò và các sản phẩm có tính năng phù hợp với từng điều kiện khai thác. Nhiều sản phẩm được nghiên cứu, phát triển như thuốc nổ nhũ tương an toàn hầm lò NTLT5, thuốc nổ nhũ tương năng lượng cao HPEX 01 phục vụ mỏ lộ thiên, các dòng thuốc nổ NTR07, NTR08. Đặc biệt, việc nghiên cứu, chế tạo thành công xe trộn nạp thuốc nổ di động, đưa vào sử dụng tại các khai trường khu vực Quảng Ninh đã góp phần cơ giới hóa khâu nạp nổ mìn, giảm thao tác thủ công, nâng cao hiệu quả và an toàn sản xuất.
Đến nay, TKV có 5 cơ sở sản xuất thuốc nổ với 18 dây chuyền tĩnh và thiết bị sản xuất, nạp thuốc nổ công nghiệp di động, tổng công suất thiết kế đạt 208.000 tấn/năm. Cùng với đó là 2 dây chuyền sản xuất tiền chất thuốc nổ và hóa chất, tổng công suất 202.000 tấn/năm.
Tại Quảng Ninh, Công ty Công nghiệp Hóa chất mỏ Việt Bắc (thuộc Tổng Công ty Công nghiệp Hóa chất mỏ) là một trong những đơn vị trực tiếp sản xuất, bảo quản, vận chuyển tiền chất thuốc nổ và cung ứng vật liệu nổ công nghiệp cho các đơn vị khai thác than. Giai đoạn 2025-2030, Công ty đặt mục tiêu sản xuất 410.000 tấn thuốc nổ các loại. Riêng năm 2026, đơn vị phấn đấu sản xuất trên 73.100 tấn; trong 9 tháng đã thực hiện hơn 52.000 tấn.
Ông Trần Trọng Thủy, Phó Giám đốc phụ trách Công ty Công nghiệp Hóa chất mỏ Việt Bắc, cho biết: Công ty duy trì hoạt động ổn định của các dây chuyền sản xuất, nhất là dây chuyền thuốc nổ nhũ tương hầm lò tại Phân xưởng sản xuất Đông Triều. Công ty đánh giá, hoàn thiện phương án tổ chức sản xuất 3 ca/ngày, 7 giờ/ca nhằm khai thác hiệu quả công suất thiết bị, bố trí hợp lý nhân lực và đáp ứng tiến độ cung ứng. Đồng thời, đầu tư máy đóng thỏi và hệ thống bao gói tự động tại dây chuyền sản xuất thuốc nổ nhũ tương hầm lò 1, hướng tới giảm lao động thủ công, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
Cùng với đó, Công ty tiếp tục xúc tiến các dự án đầu tư, hiện đại hóa thiết bị sản xuất. Trong đó, dự án đầu tư phương tiện, thiết bị duy trì sản xuất năm 2026 đang được thẩm tra báo cáo kinh tế - kỹ thuật để trình Tổng Công ty xem xét, thực hiện các bước tiếp theo. Đáng chú ý, Công ty triển khai các thủ tục đầu tư hệ thống giám sát vận hành dây chuyền sản xuất NTR08, NTR10, các dây chuyền ANFO tĩnh và xe sản xuất di động. Khi được đưa vào sử dụng, hệ thống sẽ hỗ trợ theo dõi tình trạng hoạt động của thiết bị, tăng cường kiểm soát các công đoạn sản xuất, góp phần hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả vận hành.
Cùng với đầu tư công nghệ, đơn vị còn chú trọng kiểm soát chất lượng nguyên liệu và sản phẩm; phối hợp với Trung tâm Vật liệu nổ công nghiệp kiểm tra chặt chẽ các chỉ tiêu kỹ thuật, bảo đảm nguyên liệu đầu vào và thuốc nổ thành phẩm đạt tiêu chuẩn quy định. Đồng thời, tăng cường quản lý kho chứa, vận chuyển và điều phối nguyên liệu, duy trì hoạt động ổn định của các dây chuyền sản xuất, bảo đảm cung ứng vật liệu nổ kịp thời cho các đơn vị khai thác than.
Các đơn vị trong Tổng Công ty Công nghiệp Hóa chất mỏ cũng từng bước phát triển đồng bộ các dịch vụ khoan, nổ mìn, cung ứng vật liệu nổ tại khai trường. Việc kết hợp sản xuất thuốc nổ với dịch vụ kỹ thuật giúp các đơn vị khai thác chủ động hơn trong tổ chức sản xuất, lựa chọn sản phẩm phù hợp với điều kiện địa chất, nâng cao hiệu quả sử dụng vật liệu nổ và kiểm soát chi phí. Hiện tổng doanh thu từ hoạt động sản xuất và dịch vụ của khối vật liệu nổ công nghiệp TKV đạt khoảng 7.000 tỷ đồng/năm.
Ông Nguyễn Huy Nam, Phó Tổng Giám đốc TKV, cho biết: Định hướng phát triển giai đoạn tới, TKV tiếp tục lấy vật liệu nổ công nghiệp làm trọng tâm, đẩy mạnh nghiên cứu sản phẩm mới, thân thiện với môi trường, phù hợp điều kiện khai thác mỏ ngày càng phức tạp. Trong đó, ưu tiên phát triển thuốc nổ nhũ tương sử dụng trong môi trường có nước, sản phẩm phục vụ công trình ngầm và các giải pháp cơ giới hóa khâu nạp nổ. Từng bước nâng cao trình độ tự động hóa, số hóa công tác quản lý, giám sát dây chuyền và phát triển dịch vụ khoan, nổ mìn, hướng tới đáp ứng toàn bộ nhu cầu của các đơn vị khai thác lộ thiên thuộc TKV.
Việc chủ động nguồn nguyên liệu, hiện đại hóa dây chuyền sản xuất và nâng cao chất lượng dịch vụ đang tạo nền tảng để lĩnh vực vật liệu nổ công nghiệp TKV phát triển ổn định, bền vững. Qua đó, bảo đảm cung ứng kịp thời, an toàn các sản phẩm vật liệu nổ phục vụ khai thác than.
