Nói đến ngành than, trong hình dung của nhiều người, đó là hình ảnh về những người thợ mỏ với sức vóc cường tráng, ngày đêm sản xuất ở những tầng than, hầm mỏ để khai thác ra từng tấn vàng đen cho Tổ quốc. Ít ai biết rằng, đằng sau mỗi tấn than, mét lò ấy còn có những “bóng hồng” thầm lặng, tận tụy trong nhiều công đoạn không kém phần quan trọng của dây chuyền sản xuất than. Dù làm việc ở nơi mà thế mạnh không thuộc về phụ nữ, nhưng họ đã nỗ lực tỏa sáng theo một cách của riêng mình.
Sau 8 tiếng làm việc ca 3, từng tốp thợ lò tập trung ở nhà ăn của Công ty Than Thống Nhất để ăn cơm cuối ca. Cao điểm sẽ có hàng trăm người thợ lò ăn cùng lúc. Đó cũng là thời điểm những người cấp dưỡng này bận rộn nhất. Nhiệm vụ của các chị em cấp dưỡng nhà ăn ca lúc này là phục vụ bữa ăn thật ngon miệng cho những người công nhân vừa tiêu hao rất nhiều sức lực sau một ca lao động.
Hiện nay, Than Thống Nhất là một trong số ít đơn vị bố trí ăn cơm giữa ca thay vì bánh mì và sữa như truyền thống. Sự khác biệt này xuất phát từ việc đáp ứng nguyện vọng của anh em thợ lò. Tuy nhiên, điều đó cũng đồng nghĩa với khối lượng công việc của đội ngũ cấp dưỡng sẽ tăng lên. Chưa phục vụ xong bữa ăn chính, các chị em đã phải phân công nhau chuẩn bị cơm giữa ca cho kịp giờ vận chuyển vào lò. Nhưng ai cũng nhanh chóng vào việc, không một lời phàn nàn hay than vãn.
"Hơn 25 năm làm nghề cấp dưỡng, tôi đã quá quen với khẩu vị của anh em thợ lò. Trong gia đình tôi, chồng và các anh, em của tôi cũng là công nhân mỏ; chính vì vậy, hơn ai hết, tôi thấu hiểu những nhọc nhằn của nghề. Càng hiểu tôi lại càng muốn làm tốt hơn công việc bình dị này, đó là chăm sóc dinh dưỡng và sức khỏe cho những người thợ mỏ" - chị Bùi Thị Hồng Cẩm, Phân xưởng Đời sống, Công ty Than Thống Nhất chia sẻ.
Vất vả không kém những nữ cấp dưỡng có lẽ phải kể đến công việc của một nữ công nhân làm nhiệm vụ giặt sấy bảo hộ lao động. Để kịp chuẩn bị sẵn sàng cho công đoạn cấp phát bảo hộ lao động đến tay từng công nhân, họ luôn phải có mặt ở Công ty sớm hơn cả những người thợ lò. Hàng nghìn bộ bảo hộ lao động cần phải được làm sạch và gấp gọn gàng mỗi ngày là khối lượng công việc không nhỏ với những công nhân nữ. Dù các đơn vị ngành Than đã trang bị nhiều máy móc hiện đại để giảm bớt nặng nhọc cho chị em ở khâu này, nhưng vào những ngày thời tiết nắng nóng cao điểm, làm việc ở đây vẫn rất vất vả.
Đảm bảo khâu ăn, mặc cho thợ lò là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam chỉ đạo các đơn vị ngành than phải làm thật tốt. Khâu này tác động rất lớn đến sức khỏe và sự an toàn cho công nhân, quyết định đến hiệu quả sản xuất. Đây cũng là những công đoạn đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ, cẩn thận và chu đáo của những người phụ nữ. Vì vậy, ở hầu hết các mỏ than hầm lò, biên chế chính trong các phân xưởng phục vụ và đời sống là những người phụ nữ.
Tuy không trực tiếp làm ra những tấn than, nhưng nhiệm vụ của chị em khối phục vụ, phụ trợ cũng rất vất vả, ca kíp thường xuyên và cường độ công việc thì luôn khẩn trương, liên tục. Trong suốt thời gian công nhân sản xuất dưới hầm lò, ở trên mặt bằng, hầu như không có lúc nào chị em được ngơi tay. Niềm vui công việc với họ chỉ là đôi khi nhận được lời khen ngợi, động viên từ anh em thợ lò.
Ở nhiều vị trí, những cán bộ, nhân viên nữ trong các đơn vị ngành Than ngày càng thể hiện trình độ chuyên môn cao. Không chỉ hoàn thành công việc, họ còn tích cực đổi mới, sáng tạo trong cách nghĩ, cách làm việc, sẵn sàng nhận việc khó.
Nhiều năm phụ trách công tác KCS, Công ty Than Thống Nhất, chị Vũ Thị Liên là một trong những điển hình của đơn vị. Nhiều năm liền chị đạt danh hiệu lao động tiên tiến, 3 năm là Chiến sĩ thi đua cơ sở, 2 năm là Chiến sĩ thi đua Tập đoàn, cùng nhiều sáng kiến cải tiến kỹ thuật giúp cải thiện điều kiện làm việc.
Giỏi việc nước, chị cũng đảm việc nhà. Gia đình chị được tuyên dương Gia đình Thợ mỏ tiêu biểu và năm học 2024-2025, con trai chị đạt giải Nhất cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên tỉnh Quảng Ninh.
"Tôi luôn cố gắng cân đối giữa việc công ty và việc nhà, để không việc nào bị xao nhãng. Nhiều khi cũng vất vả, nhưng đổi lại là thành tích, niềm vui trong công việc và đặc biệt là chứng kiến những đứa con của mình nên người" - chị Vũ Thị Liên tâm sự.
Trong dây chuyền sản xuất than, phụ nữ hiện diện ở nhiều vị trí, góp sức bằng trí tuệ, chuyên môn và tinh thần trách nhiệm. Nhưng hơn cả những giá trị công việc, họ còn mang đến sắc màu riêng cho nhịp sống ngành Than. Đó là nụ cười ấm áp giữa những giờ làm việc căng thẳng, là sự sẻ chia chân thành, là niềm vui lan tỏa từ những điều bình dị. Sự có mặt của họ giúp những nhọc nhằn vơi đi, áp lực được sẻ chia, để mỗi ca sản xuất không chỉ có tiếng máy, nhịp than mà còn có hơi ấm tình người và niềm tin vào những điều tốt đẹp.
Hằng ngày, hàng giờ, lấp lánh sau mỗi gương than là nét đẹp lao động của những nữ công nhân, những người được trân trọng ví như “hoa của mỏ”.
