Từ đất đá thải trong khai thác than và chất thải rắn xây dựng, các đơn vị ngành Than và doanh nghiệp trên địa bàn Quảng Ninh đang đẩy mạnh thu hồi, chế biến thành vật liệu phục vụ xây dựng, san lấp mặt bằng. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, mà còn góp phần giảm áp lực xử lý chất thải, hạn chế tác động môi trường và mở ra hướng phát triển kinh tế tuần hoàn.
Tại khu vực Cẩm Phả, Công ty CP Kinh doanh Than Cẩm Phả đang được giao làm đầu mối thu hồi, tiêu thụ đất đá thải mỏ. Năm 2026, Công ty được cấp giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản tại bãi thải Nam Khe Tam - Đông Khe Sim, thuộc khu vực mỏ của Công ty CP Than Đèo Nai - Cọc Sáu, với khối lượng khoảng 2,365 triệu m³. Trên cơ sở đó, đơn vị đang hoàn thiện phương án khai thác, vận chuyển và tìm kiếm thị trường; dự kiến cung cấp khoảng 360.000m³ đất đá thải cho đối tác phục vụ san lấp, phấn đấu thực hiện những chuyến đầu tiên trong tháng 10/2026.
Ông Đinh Ngọc Anh, Phó Giám đốc Công ty CP Kinh doanh Than Cẩm Phả, cho biết: Cùng với triển khai thu hồi tại khu vực được cấp phép, Công ty đang xúc tiến tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường tiêu thụ, nhất là tại Hải Phòng, hướng tới hình thành các liên kết cung ứng lâu dài, bảo đảm đầu ra ổn định với khối lượng lớn.
Theo Phó Tổng Giám đốc TKV Nguyễn Huy Nam, quy hoạch được TKV phê duyệt, trên địa bàn TP Quảng Ninh có 16 địa điểm khai thác, thu hồi và sử dụng đất đá thải mỏ, với tổng khối lượng khoảng 633,46 triệu m³, bình quân 82 triệu m³/năm. Đây là nguồn vật liệu lớn phục vụ xây dựng, san lấp mặt bằng, đồng thời góp phần giảm áp lực tại các bãi thải, hạn chế tác động môi trường và thúc đẩy sử dụng tài nguyên theo hướng tiết kiệm, hiệu quả.
Cùng với thu hồi để san lấp, một số doanh nghiệp đang đầu tư công nghệ để chế biến đất đá thải mỏ và chất thải rắn xây dựng thành vật liệu xây dựng. Công ty CP Dịch vụ vệ sinh môi trường Đông Khê đã đưa vào vận hành dây chuyền chế biến với công suất khoảng 1.000m³/ngày đêm, qua các công đoạn sơ tuyển, nghiền, sàng và phối trộn để sản xuất vật liệu gia cố nền móng. Từ cuối năm 2025, doanh nghiệp còn triển khai phá dỡ công trình theo hình thức “0 đồng” để thu hồi, tái chế phế thải làm nguyên liệu sản xuất gạch không nung. Đến nay, Công ty đã thu gom, xử lý gần 40.000m³ chất thải rắn xây dựng, góp phần giảm lượng chất thải phải xử lý và tăng giá trị sử dụng của nguồn vật liệu này.
Việc thu hồi, tái chế đất đá thải mỏ và chất thải rắn xây dựng đang từng bước hình thành nguồn vật liệu thay thế cho khai thác tài nguyên tự nhiên, đồng thời mở rộng dư địa phát triển kinh tế tuần hoàn, gắn hoạt động sản xuất với mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.
Ông Nguyễn Đức Hiển, Trưởng Phòng Kế hoạch Công ty CP Dịch vụ vệ sinh môi trường Đông Khê, cho biết: Việc thu gom, tái sử dụng chất thải rắn xây dựng và tận dụng đất đá thải mỏ không chỉ tạo nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất, giảm chi phí mà còn góp phần hạn chế chất thải ra môi trường, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên theo hướng kinh tế tuần hoàn. Thời gian tới, Công ty tiếp tục mở rộng hoạt động thu gom, phá dỡ các công trình trên địa bàn, tăng nguồn nguyên liệu đầu vào, nâng cao hiệu quả vận hành dây chuyền và mở rộng thị trường tiêu thụ các sản phẩm vật liệu tái chế.
Việc đẩy mạnh thu hồi, chế biến, tiêu thụ đất đá thải mỏ và tái chế chất thải rắn xây dựng đang mở ra hướng sử dụng tài nguyên hiệu quả, bền vững. Hướng đi này đã tạo ra nguồn vật liệu phục vụ xây dựng, san lấp mặt bằng, góp phần giảm áp lực lên các bãi thải, hạn chế tác động đến môi trường, gia tăng giá trị kinh tế và thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn, tăng trưởng xanh tại Quảng Ninh.
