Bảo vệ người tiêu dùng trên môi trường số

Trước nguy cơ hàng giả, hàng nhập lậu len lỏi vào các giao dịch trực tuyến, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) Quảng Ninh đang tăng cường giám sát gian hàng, xác minh nguồn hàng và xử lý vi phạm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Theo thống kê từ Chi Cục QLTT TP Quảng Ninh, từ năm 2021 đến 2025, đơn vị đã phát hiện và xử lý 346 vụ vi phạm liên quan đến hoạt động thương mại điện tử (TMĐT). Lực lượng chức năng đã ra quyết định xử phạt hành chính với tổng số tiền trên 6 tỷ đồng. Đồng thời, trị giá hàng hóa vi phạm bị thu giữ ước tính lên tới hơn 11 tỷ đồng. Mặc dù đạt được những kết quả nhất định, công tác quản lý hoạt động kinh doanh trực tuyến hiện nay vẫn gặp phải rất nhiều khó khăn.

Đại diện Chi cục QLTT TP Quảng Ninh đánh giá, đặc thù giao dịch trên không gian mạng không bị giới hạn bởi địa bàn khiến việc phát hiện, kiểm tra và xử lý vi phạm gặp nhiều trở ngại. Các đối tượng sử dụng nhiều tài khoản mạng xã hội để bán hàng nhập lậu, phát trực tiếp giới thiệu sản phẩm, nhanh chóng thay đổi thông tin khi có dấu hiệu bị phát hiện.

bqn_tr_img-2026.jpg
Chi cục QLTT thành phố tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ của đơn vị.

Khâu vận chuyển hàng hóa cũng gây trở ngại cho việc kiểm soát. Có trường hợp hàng hóa được gửi trực tiếp từ nước ngoài tới người mua thông qua đơn vị vận chuyển, khiến việc truy vết giao dịch mất rất nhiều thời gian. Thêm vào đó, người bán liên tục chuyển đổi nền tảng bán hàng, khiến quá trình thu thập chứng cứ càng trở nên phức tạp…

Trong khi đó, lực lượng QLTT thành phố còn thiếu trang thiết bị chuyên dụng phục vụ việc theo dõi, trích xuất dữ liệu số. Kỹ năng công nghệ và kiến thức TMĐT của một bộ phận cán bộ còn hạn chế, chưa bắt nhịp được với sự thay đổi nhanh chóng của các hình thức kinh doanh trên mạng...

Để khắc phục những hạn chế này, hằng năm Chi Cục QLTT TP Quảng Ninh đều chủ động xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát chuyên đề về TMĐT. Các phòng chuyên môn và các đội trực thuộc được giao nhiệm vụ tăng cường bám sát địa bàn, thu thập và phân tích dữ liệu trên mạng internet. Cơ quan chức năng tập trung rà soát các gian hàng, website có dấu hiệu kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ để làm rõ nguồn hàng cũng như quá trình vận chuyển.

Bên cạnh hoạt động kiểm tra, công tác tuyên truyền pháp luật cho các cơ sở kinh doanh cũng được đẩy mạnh. Cơ quan chức năng liên tục thông tin để người dân nâng cao cảnh giác, tránh mua phải hàng kém chất lượng. Việc tiếp nhận và xử lý tin báo từ người tiêu dùng, doanh nghiệp được thực hiện nhanh chóng. Đồng thời, Chi cục thường xuyên phối hợp với các sàn thương mại điện tử, đơn vị vận chuyển để cập nhật dữ liệu người bán, từ đó ngăn chặn kịp thời các vi phạm.

Chi cục cũng chú trọng bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ cán bộ. Gần đây nhất, tháng 10/2026, đơn vị đã tổ chức hội nghị tập huấn nghiệp vụ cho hơn 100 đại biểu thuộc Sở Công Thương, Chi cục Hải quan khu vực VIII, Công an thành phố, cùng lãnh đạo các phòng, đội QLTT, kiểm soát viên và chuyên viên. Nội dung gồm cập nhật văn bản pháp luật về xử lý vi phạm hành chính; kỹ năng đấu tranh chống BLGLTM trên môi trường số; phân biệt hàng thật, hàng giả của các nhãn hiệu…

bqn_tr_37ca6b910f27fa0b7391a56c123ec27d.jpg
Cán bộ Đội QLTT số 5 kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật của hộ kinh doanh tại Chợ Hạ Long 1.

Với những giải pháp bám sát thực tiễn, trong 10 tháng năm 2026, lực lượng QLTT thành phố đã kiểm tra, phát hiện và xử lý 198 vụ với 213 hành vi vi phạm trên không gian mạng. Số tiền xử phạt vi phạm hành chính đạt 2,16 tỷ đồng. Trị giá hàng hóa phát mại dự kiến thu về 132 triệu đồng. Hàng hóa buộc phải tiêu hủy do không đảm bảo an toàn có giá trị lên đến 2,18 tỷ đồng…

Số hàng hóa vi phạm bị thu giữ cũng rất đa dạng. Cơ quan chức năng đã tịch thu 23.964 sản phẩm thực phẩm và 206kg hoa quả nhập lậu, không rõ nguồn gốc. Ngoài ra, có 1.214 sản phẩm quần áo, giày dép nữ và 2.214 sản phẩm mỹ phẩm trôi nổi bị thu giữ. Lực lượng cũng ngăn chặn thành công 5.439 sản phẩm giả mạo các thương hiệu lớn như Adidas, YSL, Gucci, Nike, Hermes, Uniqlo, Chanel và Dior…

Với những nỗ lực phối hợp đồng bộ, lực lượng chức năng thành phố Quảng Ninh đang từng bước chấn chỉnh hoạt động TMĐT, giữ gìn văn minh thương mại và bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người tiêu dùng trên địa bàn.

Nguyễn Chiến

Cùng chuyên mục