Chào mừng 70 năm Cách mạng Tháng Tám, Quốc khánh 2-9, Đại hội Đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội XII của Đảng, những ngày này, huyện Bình Liêu có rất nhiều hoạt động thiết thực. Trong đó, Đảng bộ huyện đang khẩn trương hoàn thiện để cho ra mắt cuốn Lịch sử huyện Bình Liêu 1945-2015 (tái bản và bổ sung). Có lẽ bất cứ ai khi lật từng trang sử đều tự hào, xúc động trước truyền thống và những thành tựu mà cán bộ, nhân dân các dân tộc huyện Bình Liêu đã hun đúc lên, đạt được, để từ đó vững tin vào một tương lai tươi sáng cho vùng quê này.
Bản thảo Lịch sử huyện Bình Liêu kể rằng: Dưới ách thống trị của thực dân - phong kiến, đồng bào các dân tộc nơi đây chịu nhiều tầng áp bức bóc lột, gồm: Bộ máy thống trị của chế độ thực dân - phong kiến; hành động cướp phá của bọn phỉ trong huyện câu kết với bọn phỉ và quân Tưởng bên Trung Quốc tràn sang. Sưu cao thuế nặng nên nhiều gia đình phải bán ruộng, bán trâu bò để nộp. Nhiều nhà trên núi cao, làm nương không đủ ăn, không đủ tiền nộp sưu, thuế, phải trốn vào rừng sâu ở. Với tinh thần yêu nước nồng nàn, nhân dân Bình Liêu đã nhiều lần vùng lên đấu tranh, nhưng do phong trào còn tự phát nên chưa thành công.
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời với đường lối đúng đắn đã lãnh đạo nhân dân ta đấu tranh giành nhiều thắng lợi to lớn, làm nên Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Quảng Yên, Hòn Gai, Tiên Yên... được giải phóng, những người tiến bộ ở Bình Liêu đã cử đoàn đại biểu gồm 7 thành viên do ông Tô Thiêm Thuận dẫn đầu, xuống gặp chính quyền Tiên Yên để bàn kế hoạch hợp tác đánh địch. Sau khi trở về Bình Liêu, đoàn đã tích cực xây dựng lực lượng tự vệ gồm 40 người, được trang bị vũ khí, chia thành hai phân đội, đóng chốt ở phố Bình Liêu và Hoành Mô, ngăn chặn phỉ khi chúng đến quấy nhiễu, bảo vệ cho dân gặt lúa mùa, tịch thu gần 3 tấn thóc của một tên địa chủ phản động để nuôi quân.
Ngày 29-9-1945, Hội đồng bảo an nhân dân huyện Đình Lập được thành lập với sự tham dự của đại biểu huyện Bình Liêu. Sau hội nghị, ông Tô Thiêm Thuận và ông Trần Tú Minh trở về Bình Liêu giác ngộ, tập hợp đồng bào, phát động nhân dân các dân tộc đoàn kết đánh phỉ. Giữa tháng 10-1945, đồng bào đánh địch ở phố Bình Liêu và Hoành Mô, bọn phỉ đã phải kéo nhau lên núi, ta tiếp tục truy kích, chúng phải bỏ chạy về Trung Quốc.
Ngày 20-11-1945, tại đình Lục Nà (xã Lục Hồn), đông đảo đồng bào các dân tộc trong huyện dự cuộc mít tinh lớn, tham gia lễ tuyên bố thành lập Uỷ ban lâm thời huyện Bình Liêu. Uỷ ban này do ông Tô Thiêm Thuận làm Chủ tịch, đã tuyên thệ: Đoàn kết, tập hợp tất cả các lực lượng yêu nước trong huyện đánh giặc bảo vệ nhân dân, nếu không làm đúng sẽ bị nhân dân xét xử. Ngay sau đó, Uỷ ban lâm thời các xã cũng ra đời.
Để bảo vệ thành quả đã đạt được, ngày 21-11-1945, đơn vị Vệ quốc đoàn huyện được thành lập. Cùng với bảo vệ trị an, phát triển dân quân, giữ đất, giữ làng, Vệ quốc đoàn đã giúp các xã Đồng Tâm, Lục Hồn xây dựng ở mỗi xã một đại đội dân quân.
Ngày 6-1-1946, Uỷ ban lâm thời huyện đã tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khoá I. Tiếp đó, ngày 18-1-1946, tại đình Lục Nà (xã Lục Hồn), nhân dân đã bầu ra Uỷ ban hành chính huyện (thay cho Uỷ ban lâm thời). Các cuộc bầu cử thành công rực rỡ đã tăng thêm sức mạnh của chế độ mới, nhân dân ngày càng tin tưởng vào bộ máy chính quyền cách mạng và Chính phủ Hồ Chí Minh. Từ đó, cán bộ và nhân dân các dân tộc nơi đây luôn đoàn kết, vượt qua mọi thử thách để trường kỳ kháng chiến, đánh đuổi quân Pháp, quân Tưởng xâm lược và tiễu phỉ...
Mùa thu tháng Tám này đến Bình Liêu, cảm xúc của chúng tôi thật đặc biệt khi tìm về những địa danh lịch sử như cửa khẩu Hoành Mô, đỉnh Cao Ba Lanh, đình Lục Nà... được nghe và chứng kiến những thành tựu, định hướng phát triển của huyện. Trên đường đến thăm các địa danh lịch sử, chúng tôi đã được ngắm mùa thu với những nắng vàng và sắc màu rực rỡ của đồng bào dân tộc thiểu số trong trang phục truyền thống đang chế biến miến dong, đang trong mùa thu hoạch hồi trên những đồi nương, hay đang bốc xếp hàng hoá cho những hàng xe container nối đuôi nhau trên khu vực cửa khẩu...
Bí thư Huyện uỷ Bình Liêu Cao Tường Huy cho biết: Đảng bộ huyện vừa tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2015-2020. Những ngày này, cả hệ thống chính trị và người dân, doanh nghiệp trong huyện đang tích cực triển khai, đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống. Tại đại hội vừa qua, Đảng bộ huyện đã đề ra nhiều giải pháp để phát triển KT-XH, trong đó quyết tâm thúc đẩy phát triển để dịch vụ - du lịch trở thành ngành mũi nhọn, nâng cao đời sống nhân dân trong huyện. Ngay sau Đại hội, Ban Chấp hành Đảng bộ huyện đang bàn để ban hành nghị quyết chuyên đề đầu tiên về phát triển dịch vụ - du lịch huyện.
Cũng trong chuyến công tác ở Bình Liêu những ngày đầu thu này, chúng tôi còn được tham dự hội nghị của tập thể lãnh đạo huyện với cơ quan xúc tiến đầu tư của tỉnh và các doanh nghiệp. Ở hội nghị này, các doanh nghiệp sau quá trình khảo sát, tìm hiểu và cả những doanh nghiệp đang sản xuất, kinh doanh thành công trên mảnh đất vùng cao này, đều đã trình bày những ý tưởng, đưa ra phương án đầu tư để phát triển sản xuất, kinh doanh, xây dựng Bình Liêu trở thành điểm sáng nơi biên giới. Tại hội nghị, lãnh đạo huyện và các đại biểu đã quyết định là sau Quốc khánh 2-9, Bình Liêu sẽ tổ chức hội nghị công bố các quy hoạch chiến lược của huyện gắn với xúc tiến đầu tư thương mại, dịch vụ - du lịch vào mảnh đất nhiều tiềm năng, lợi thế này. Trò chuyện với cán bộ và nhân dân nơi đây, ai cũng vững tin về những đường hướng phát triển mà lãnh đạo huyện đã đề ra, tin tưởng thành quả của Cách mạng Tháng Tám sẽ được phát huy trên mảnh đất biên cương này.
Ngọc Hà
