Sau 5 năm thực hiện các Quyết định số 217, số 218-QĐ/TW (ngày 12/12/2013) của Bộ Chính trị về ban hành Quy chế giám sát và phản biện xã hội, Quy định tham gia góp ý xây dựng Đảng, chính quyền của MTTQ, các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân; các cấp, các ngành của tỉnh đã triển khai đồng bộ, ngày càng đi vào chiều sâu, phát huy hiệu quả.
Thực hiện các Quyết định số 217, số 218-QĐ/TW và các văn bản của Trung ương có liên quan, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã chỉ đạo các huyện ủy, thành ủy, đảng ủy, ban cán sự đảng, đảng đoàn trực thuộc Tỉnh ủy xây dựng văn bản cụ thể hóa để triển khai phù hợp với tình hình địa phương, đơn vị. Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh và các đoàn thể chính trị - xã hội tỉnh cũng xây dựng kế hoạch triển khai, quán triệt đến cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên từ tỉnh đến cơ sở và người dân, tổ chức thực hiện với phương châm “Vừa làm, vừa rút kinh nghiệm”. Trong đó, tăng cường công tác giám sát, phản biện xã hội theo hướng thống nhất quy trình kiểm tra, giám sát, phân công rõ trách nhiệm của từng tổ chức, đơn vị, tránh chồng chéo, bỏ sót.
MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội chủ động phối hợp với HĐND, UBND tỉnh xây dựng, ký kết chương trình phối hợp công tác, thực hiện Quy định tham gia góp ý đảm bảo rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, phù hợp với yêu cầu của địa phương và chức năng của từng tổ chức. Trong các hoạt động giám sát, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội chủ động thông tin kịp thời cho đối tượng được giám sát, phản biện và góp ý những nội dung liên quan. Cấp ủy, chính quyền, các cơ quan, đơn vị được giám sát, phản biện và góp ý, cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu, văn bản dự thảo liên quan thực hiện Quy chế giám sát, Quy định tham gia góp ý.
Đặc biệt, để thực hiện cơ chế cung cấp thông tin trong giám sát và phản biện xã hội có hiệu quả, UBND tỉnh chỉ đạo quy định rõ trách nhiệm cụ thể của sở, ban, ngành và UBND các huyện, thị xã, thành phố trong công tác phối hợp với MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội, triển khai Quy chế, Quy định. Các nội dung kiến nghị của MTTQ, tổ chức chính trị - xã hội sau giám sát và các nội dung góp ý xây dựng chính quyền được tiếp nhận, tiếp thu, nghiên cứu và trả lời kịp thời, đúng các quy định.
Theo đó, đối với việc triển khai Quy chế giám sát, từ năm 2014 đến nay, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp đã triển khai gần 4.000 cuộc giám sát; trong đó cấp tỉnh tổ chức 94 cuộc, cấp huyện tổ chức 445 cuộc, cấp xã trên 3.500 cuộc. Nội dung giám sát phong phú, phù hợp với yêu cầu, từng thời điểm cụ thể, tập trung giám sát giải quyết những bức xúc, vướng mắc, kiến nghị chính đáng của đông đảo nhân dân.
MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội đổi mới hình thức, phương pháp, quy trình, kết quả thực hiện hoạt động giám sát. Trong đó đã chủ động phối hợp và cử đại diện tham gia đoàn giám sát, kiểm tra, thanh tra của HĐND, các sở, ban, ngành về những lĩnh vực quản lý nhà nước, hoạt động tư pháp có liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của đoàn viên, hội viên và nhân dân, đến tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, những lĩnh vực kinh tế - xã hội quan trọng của tỉnh và các địa phương; gắn công tác giám sát của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội với hoạt động của các ban thanh tra nhân dân, ban giám sát đầu tư cộng đồng.
Hiện toàn tỉnh có 186 ban thanh tra nhân dân, 185 ban giám sát đầu tư cộng đồng tại 186 xã, phường, thị trấn. Thời gian qua, ban thanh tra nhân dân, ban giám sát đầu tư cộng đồng đã thực hiện giám sát hàng nghìn vụ việc; tham gia theo dõi, chấp hành các quy định và quy hoạch, quản lý thực hiện quy hoạch, quản lý đầu tư của cơ quan có thẩm quyền quyết định đầu tư, chủ đầu tư, ban quản lý dự án, các nhà thầu và đơn vị thi công dự án trong quá trình đầu tư... Hoạt động của ban thanh tra nhân dân, ban giám sát đầu tư cộng đồng đã góp phần nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ cấp xã, chất lượng các dự án, công trình, nhất là các công trình xã hội hoá trong nhân dân. Thông qua hoạt động giám sát đã phát hiện và kiến nghị hàng trăm vụ việc, khắc phục những thiếu sót trong công tác quản lý của các tổ chức và hoạt động của cán bộ cơ sở. Trên cơ sở đó, góp phần phát hiện, kiến nghị với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, ngăn chặn và xử lý kịp thời công tác quản lý, các hoạt động đầu tư không đúng quy hoạch, các việc làm sai quy định, gây thất thoát, lãng phí vốn và tài sản nhà nước, ảnh hưởng đến chất lượng công trình, xâm hại lợi ích của cộng đồng.
Đối với nội dung phản biện, Ủy ban MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội tập trung phản biện các văn bản dự thảo của cấp ủy, chính quyền; các dự án, đề án phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn có liên quan trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Nổi bật, MTTQ các cấp tổ chức lấy ý kiến tham gia góp ý vào 37 dự thảo luật và đề án của tỉnh. LĐLĐ tỉnh tổ chức 3 cuộc hội thảo về dự thảo sửa đổi, bổ sung quy chế thi đua - khen thưởng. Công đoàn các cấp tổ chức lấy ý kiến tham gia xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở và tài chính công đoàn; tham gia xây dựng kế hoạch cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh. Đoàn Thanh niên tham gia góp ý vào các dự thảo văn bản về chính sách, pháp luật của Nhà nước có liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của đoàn viên, thanh thiếu niên. Hội LHPN các cấp tham gia góp ý vào các văn bản dự thảo quy phạm pháp luật, nghị quyết, quy chế, quy định của cấp ủy, chính quyền...
Sau 5 năm thực hiện công tác giám sát, phản biện xã hội và tham gia góp ý theo tinh thần các Quyết định số 217, số 218-QĐ/TW đã đạt những kết quả quan trọng, tác động lớn đến công tác xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền. Để thực hiện tốt hơn Quy chế, Quy định thời gian tới, bên cạnh sự cố gắng, nỗ lực của hệ thống MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội các cấp, cần có sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa của cấp ủy và chính quyền các cấp trong lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý điều hành, phối hợp và tham gia tích cực của người dân.
Hoài Anh
[links()]
