Hòa trong không khí hân hoan của cả nước hướng về kỷ niệm 44 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30/4 (1975-2019), người dân Quảng Ninh càng thêm tự hào về một dấu ấn lịch sử quan trọng, đó là Ngày giải phóng Vùng mỏ 25/4 (1955-2019).
64 năm đã đi qua nhưng mốc son lịch sử chói lọi về tinh thần kiên cường, bất khuất, anh dũng của lớp lớp cha anh trong những ngày tháng đấu tranh giành lại độc lập, tự do vẫn còn vang vọng mãi. Để hôm nay, Quảng Ninh tiếp tục vững bước đi lên trên chặng đường xây dựng, phát triển quê hương giàu mạnh.
Dấu mốc lịch sử còn vang mãi
Năm 1954, Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết. Hiệp định có nêu rõ trong vòng 300 ngày sau khi ký kết, thực dân Pháp phải rút quân khỏi miền Bắc. Ở vùng quân đội Pháp còn tạm thời kiểm soát, địch tăng cường phá hoại, liên tiếp tổ chức tập trận, vây ráp để khủng bố nhân dân, cưỡng ép di cư, di chuyển máy móc trái phép, cài cắm lực lượng phản động... nhằm kéo dài thời gian chiếm đóng, làm suy yếu lực lượng ta về mọi mặt.
Trước tình hình đó, Trung ương Đảng, Đặc khu Hòn Gai đã chỉ thị cho các cơ sở của ta trong Khu mỏ bí mật thành lập các tổ tự vệ công nhân ở các công trường, xí nghiệp để bảo vệ máy móc thiết bị và các cơ sở công nghiệp, đồng thời tập trung xây dựng bộ máy chuyên chính vững chắc. Cuộc đấu tranh bền bỉ, kiên cường của công nhân và nhân dân Khu mỏ đã làm thất bại mọi âm mưu và hành động phá hoại của bọn thực dân Pháp, đế quốc Mỹ, làm tê liệt bộ máy tay sai của địch, buộc chúng phải rút khỏi Khu mỏ theo đúng thời gian quy định của Hiệp định Giơ-ne-vơ.
Xuất phát từ nhiệm vụ chính trị trước mắt và lâu dài của địa phương, ngày 22/2/1955, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh số 22/SL thành lập khu Hồng Quảng trên cơ sở hợp nhất Đặc khu Hòn Gai và tỉnh Quảng Yên. Các cơ quan chức năng về mặt nhà nước của khu Hồng Quảng đã nhanh chóng được thành lập, chỉ đạo các mặt công tác. Việc thành lập khu Hồng Quảng thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước ta đối với Khu mỏ, đồng thời cũng khẳng định vai trò, vị trí của Khu mỏ và đội ngũ công nhân mỏ đối với cả nước.
Trong những ngày tháng tư lịch sử, chúng tôi có dịp được ghé thăm ông Nguyễn Ngọc Đàm, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, nguyên Chủ tịch Uỷ ban Hành chính khu Hồng Quảng. Giới thiệu với chúng tôi bức ảnh lực lượng ta tiến quân vào tiếp quản Khu mỏ được treo tại vị trí trang trọng nhất trong căn phòng, ông Đàm bồi hồi xúc động: 8h30' sáng ngày 25/4/1955, tại TX Hòn Gai, quân và dân khu Hồng Quảng tổ chức lễ mít tinh trọng thể để chào mừng ngày giải phóng hoàn toàn Khu mỏ. Ủy ban quân chính Hồng Quảng gồm tôi và các đồng chí Hoàng Hữu Nhân, Trịnh Nguyên và Nông Công Dũng ra mắt trước toàn thể nhân dân; nghe đọc thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi nhân dân Hồng Quảng, nhận lệnh của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Sau hơn 72 năm đấu tranh bền bỉ và anh dũng, khu Hồng Quảng đã sạch bóng quân xâm lược và hoàn toàn được giải phóng. Từ đây, Đảng bộ và nhân dân khu Hồng Quảng bắt tay vào tiếp quản, phục hồi, ổn định sản xuất. Đó là không khí lao động sôi nổi, hăng hái, vượt mọi khó khăn, gian khổ của lớp lớp công nhân Vùng mỏ với tinh thần “Kỷ luật - đồng tâm”, với niềm tin tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ kính yêu.
Hiện thực hóa khát vọng đổi mới
Bước vào thời kỳ khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh, tiếp nối tinh thần cách mạng, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, sự quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc, Quảng Ninh đã nỗ lực không ngừng để xây dựng Đảng, chính quyền vững mạnh, khôi phục nền kinh tế - xã hội phát triển với những thành tựu đáng ghi nhận.
64 năm trôi qua, một chặng đường dài của Đảng bộ, chính quyền, quân và dân tỉnh Quảng Ninh cùng nhau đoàn kết, chung sức xây dựng lên Vùng mỏ trong hình hài hiện đại, quy mô, tầm vóc như hôm nay. Từ Đông Triều, Hạ Long cho đến Cẩm Phả, không còn nữa hình ảnh của những phố mỏ nghèo nàn, cũ kỹ, lầm than mà thay vào đó là những đô thị hiện đại, sầm uất, trở thành những điểm đến du lịch hấp dẫn, thu hút hàng triệu khách du lịch mỗi năm. Đặc biệt, trong 3 năm trở lại đây, ai ai cũng phải ngỡ ngàng trước sự thay đổi, vươn mình mạnh mẽ của thành phố thủ phủ Hạ Long với dáng dấp của thành phố dịch vụ, du lịch, thương mại tầm cỡ của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.
Hướng tới mục tiêu, định hướng đến năm 2020, Quảng Ninh trở thành tỉnh có cơ cấu kinh tế dịch vụ, công nghiệp, trung tâm du lịch quốc tế, một trong những đầu tàu kinh tế của miền Bắc và cả nước, với sự linh hoạt, sáng tạo, tỉnh đã mạnh dạn lựa chọn các giải pháp mang tính đột phá. Đặc biệt, tỉnh đã tập trung đổi mới phương thức, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng với nền tảng là Nghị quyết 19-NQ/TU, Đề án 25 nhằm tạo bước đột phá lớn trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh, bộ máy tinh gọn hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
Chỉ trong vài năm trở lại đây, hàng loạt các công trình trọng điểm được xây dựng, đưa vào hoạt động đã thay lời chứng minh cho sự đổi mới trong lãnh đạo, điều hành, huy động nguồn lực phát triển hạ tầng đồng bộ, góp phần thúc đẩy thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển kinh tế, tăng trưởng bền vững. Tiêu biểu phải kể đến các dự án, công trình: Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, đường cao tốc Hạ Long - Hải Phòng, Hạ Long - Vân Đồn, Bảo tàng - Thư viện tỉnh, Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm tỉnh, Công viên Đại Dương, Khu dịch vụ cao cấp Bến Đoan, Quần thể du lịch nghỉ dưỡng và Sân golf Cột 3 - Cột 8...
Với những nỗ lực ấy, tỉnh Quảng Ninh đã trở thành địa phương dẫn đầu cả nước, được xếp hạng trong Chỉ số Cải cách hành chính (PAR index năm 2017). Trong 2 năm liên tiếp, Quảng Ninh giữ vị trí quán quân PCI 2017, 2018. Đây chính là động lực, niềm tin thu hút các doanh nghiệp, nhà đầu tư chiến lược tìm đến với tỉnh mở rộng hợp tác đầu tư, như: Tập đoàn Thuỷ sản Việt - Úc, Tập đoàn Vingroup, Sun Group, FLC, My Way, Texhong, Amata...
Quá khứ đã lùi xa, nhưng những dấu mốc lịch sử vẫn sẽ mãi là niềm tự hào to lớn, động lực để Đảng bộ, chính quyền, quân và dân Quảng Ninh vững bước trên chặng đường tương lai. Và giữa những ngày tháng tư lịch sử này, chúng ta lại cùng gợi nhắc nhau về một thời lịch sử hào hùng để tự nhủ sống và cống hiến cho quê hương, xứng đáng tiếp nối truyền thống của Đất mỏ anh hùng.
Nguyễn Dung
