Những năm gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, hệ thống giao thông ở các vùng miền núi của Quảng Ninh được đầu tư, mở rộng, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương hàng hóa, phát triển đời sống. Tuy nhiên, nhận thức về pháp luật của một số người dân còn hạn chế, đặc biệt là luật giao thông đường bộ. Vì vậy, việc tăng cường tuyên truyền, phổ biến các quy định về trật tự ATGT đang được các cấp, các ngành và lực lượng chức năng tập trung thực hiện mạnh mẽ, góp phần giảm thiểu tai nạn, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và xây dựng văn hóa giao thông an toàn, văn minh trong cộng đồng ở vùng cao.
Tại nhiều xã miền núi của tỉnh, tình trạng người dân điều khiển xe máy không đội MBH, chở quá số người quy định, hay sử dụng xe tự chế vẫn còn diễn ra khá phổ biến. Một phần nguyên nhân xuất phát từ tập quán sinh hoạt, khoảng cách địa lý xa trung tâm, giao thông đi lại khó khăn, nên công tác tuyên truyền pháp luật của cơ quan chức năng chưa “phủ sóng” đến hết các thôn, bản.
Nhằm khắc phục thực trạng đó, lực lượng công an xã, các đoàn thể và chính quyền địa phương đã triển khai nhiều hình thức tuyên truyền sáng tạo, gần gũi, phù hợp với đặc thù miền núi.
Một trong những mô hình hiệu quả là việc tổ chức tuyên truyền lưu động kết hợp phát tờ rơi, hướng dẫn trực tiếp về các quy định khi tham gia giao thông cho người dân. Theo đó, cán bộ, chiến sĩ công an thường xuyên xuống tận thôn, bản, mang theo mô hình trực quan, hình ảnh thực tế về các vụ tai nạn để tuyên truyền, giúp người dân dễ hiểu, dễ nhớ. Các nội dung được truyền đạt bằng cả tiếng phổ thông và tiếng dân tộc, giúp người nghe nắm bắt rõ hơn về những quy định cơ bản, như bắt buộc phải đội MBH, không điều khiển xe khi đã uống rượu bia, đi đúng phần đường, làn đường, đặc biệt là không chở hàng cồng kềnh, vượt quá tải trọng.
Trung tá Nguyễn Phi Cường, Phó Trưởng Công an xã Đường Hoa, cho biết: “Song song với hoạt động tuyên truyền trực tiếp, chúng tôi còn phối hợp với các trường học lồng ghép nội dung giáo dục ATGT vào những buổi sinh hoạt ngoại khóa. Học sinh được xem những tiểu phẩm, chơi trò chơi tìm hiểu Luật Trật tự, ATGT, từ đó trở thành “tuyên truyền viên nhỏ tuổi” giúp nhắc nhở cha mẹ, người thân tuân thủ quy định khi tham gia giao thông. Nhiều trường học còn xây dựng mô hình “Cổng trường ATGT”, tạo chuyển biến tích cực trong ý thức của học sinh và phụ huynh”.
Ngoài ra, các trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng cũng được vận động trở thành “hạt nhân” tuyên truyền. Với uy tín của mình, họ là cầu nối quan trọng giúp đưa pháp luật đến gần hơn với người dân. Một lời nhắc nhở nhẹ nhàng của trưởng thôn đôi khi có sức thuyết phục hơn cả buổi tuyên truyền dài. Tại xã Lục Hồn, mô hình “Tổ tự quản ATGT” do các đoàn thể phát động đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Các tổ này thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở hộ dân chấp hành quy định về ATGT, đồng thời kịp thời báo cho chính quyền nếu phát hiện trường hợp vi phạm, từ đó giảm thiểu đáng kể TNGT trên địa bàn.
Công tác tuyên truyền Luật Trật tự, ATGT cho đồng bào DTTS không chỉ dừng ở việc phổ biến quy định, mà còn hướng đến thay đổi hành vi, hình thành thói quen ứng xử văn minh khi tham gia giao thông. Để đạt hiệu quả bền vững, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành, đoàn thể và nhân dân. Chính quyền địa phương phải chủ động rà soát những khu vực có nguy cơ cao về tai nạn để tăng cường tuyên truyền, kết hợp với cải thiện hạ tầng giao thông, lắp đặt biển báo, gờ giảm tốc, đèn chiếu sáng ở những đoạn đường nguy hiểm.
Thời gian tới, lực lượng chức năng xác định tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong tuyên truyền. Việc sử dụng hệ thống loa truyền thanh cơ sở, mạng xã hội, các nhóm zalo của thôn, khu để phát thông tin, video hướng dẫn ATGT được xem là cách làm phù hợp, tiết kiệm chi phí và có sức lan tỏa cao. Bên cạnh đó, cần tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm những hành vi vi phạm, đặc biệt là đối với người đã được tuyên truyền nhiều lần nhưng vẫn tái phạm.
Có thể thấy, những nỗ lực không ngừng trong công tác tuyên truyền Luật Trật tự, ATGT ở vùng DTTS, miền núi của các cấp chính quyền Quảng Ninh đã và đang mang lại những chuyển biến tích cực. Ý thức của người dân được nâng lên rõ rệt, số vụ TNGT giảm đáng kể. Hình ảnh người dân đội MBH, đi đúng làn đường, nhường nhịn nhau trên các tuyến đường miền núi đang dần trở thành thói quen đẹp, phản ánh sự thay đổi trong nhận thức và hành động của cộng đồng.
Đẩy mạnh tuyên truyền Luật Trật tự, ATGT cho đồng bào DTTS đã góp phần bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân sinh sống ở khu vực miền núi. Đồng thời cũng cho thấy, khi pháp luật được thấm sâu vào đời sống, thì mỗi người dân đều nhận thấy trách nhiệm của mình trong việc tham gia giao thông an toàn, đó cũng là nền tảng vững chắc để xây dựng vùng miền núi bình yên, văn minh và phát triển bền vững.
