Nhìn lại 1 năm bước ngoặt
Từ ngày 1-12-2015, chức năng quản lý nhà nước đối với Vịnh Hạ Long được chuyển giao về TP Hạ Long theo Quyết định số 3736/QĐ-UBND ngày 25-11-2015 của UBND tỉnh. Sau 1 năm thay đổi mô hình quản lý, việc chuyển đổi này đã khẳng định hiệu quả rõ rệt trong công tác quản lý nhà nước, các hoạt động trên Vịnh Hạ Long ngày càng quy củ, chặt chẽ, bài bản, chuyên nghiệp hơn. Chính vì vậy, các giá trị của di sản tiếp tục được bảo tồn, phát huy tốt.
| Năm 2016, con số khách tham quan Vịnh Hạ Long đạt khoảng 3 triệu lượt, tăng 16,5% so với năm 2015 (trong đó có khoảng 2 triệu lượt khách nước ngoài) mang lại nguồn thu phí tham quan đạt 707 tỷ đồng... |
Trong nhiều cái “được” của năm qua, có thể nhận thấy rất rõ những chuyển biến tích cực ở lĩnh vực chấn chỉnh những cái “chưa được” trên Vịnh Hạ Long, đơn cử như các vi phạm của một bộ phận tàu chở khách tham quan... Theo ông Phạm Hồng Hà, Chủ tịch UBND TP Hạ Long, Trưởng Ban Quản lý Vịnh Hạ Long, để phát huy tốt nhất sức mạnh tổng hợp, thành phố tăng cường phối hợp với các ngành, đơn vị liên quan trong kiểm tra, giám sát xử lý vi phạm; trong đó, tổ chức ký kết quy chế phối hợp giữa Ban Quản lý Vịnh Hạ Long với Cảng vụ Đường thuỷ nội địa Quảng Ninh, Công ty TNHH Âu Lạc và Công ty TNHH MTV Cảng Hòn Gai Vinashin trong công tác quản lý các hoạt động tại các cảng, bến du lịch. Thành phố phối hợp với các ngành, đơn vị của tỉnh tổ chức các đoàn kiểm tra các hoạt động diễn ra trên Vịnh, như: Khai thác, bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản; việc bán, kiểm soát vé tham quan, vận chuyển khách du lịch bằng tàu du lịch, xuồng cao tốc; hoạt động của hướng dẫn viên; bên cạnh đó, tình trạng đeo bám tàu du lịch, chặt chém khách được thành phố quyết tâm xử lý triệt để, nghiêm minh... Trong năm qua, thành phố đã tổ chức hàng trăm lượt tuần tra, kiểm tra, giám sát và phát hiện, xử lý hàng trăm vụ vi phạm, xử phạt hành chính trên 100 triệu đồng. Đáng chú ý, trong năm qua, ở lĩnh vực hoạt động hướng dẫn viên đã xử phạt 4 trường hợp; 42 thuyền trưởng bị xử lý vi phạm, từ chối cấp phép rời bến đối với 94 tàu du lịch... Nếu như ở những năm trước, những cái khó như các tàu hoạt động tuyến Hòn Gai Vinashin - Hạ Long đến Bến Bèo - Cát Bà đón trả khách không đúng nơi quy định; giám sát việc di dời các xà lan, tàu bỏ hoang tại khu vực hòn Cặp Bè ra khỏi Vịnh Hạ Long của Công ty Vận tải Viễn dương Vinashin, xử lý các tàu xi măng neo đậu trái phép tại hòn Phơi Lưới, Vông Viêng cứ mãi lùng bùng thì trong năm qua, TP Hạ Long đã báo cáo tỉnh về phương án xử lý và tổ chức thực hiện hiệu quả. Bên cạnh đó, các cơ sở bán hải sản trái phép bị dẹp bỏ, chuyển các nhà bè nuôi trồng hải sản đến các điểm không nằm trong các tuyến du lịch; hướng dẫn các tổ chức, cá nhân hoàn thiện hồ sơ pháp lý đúng quy định về tổ chức các hoạt động dịch vụ du lịch như xuồng cao tốc, chèo đò, kayak...
Đối với công tác bảo vệ môi trường, một lĩnh vực luôn “nóng”, thành phố đã dành sự quan tâm đặc biệt. Căn cứ từ thực tế hoạt động, thành phố đã chuyển chức năng thu gom, vận chuyển rác trên Vịnh từ Ban Quản lý Vịnh Hạ Long về Ban Quản lý các dịch vụ công ích thành phố để tiết kiệm, hiệu quả hơn. Qua đó, giảm được 43 lao động để bố trí thực hiện các nhiệm vụ khác, tiết kiệm chi được 4,8 tỷ đồng. Thành phố cũng đã tập trung sửa chữa, cải tạo hạ tầng tại các điểm tham quan, lưu trú và các công trình phục vụ khách; đầu tư, tôn tạo cầu bến, đường đi trong và ngoài hành lang, khu vệ sinh tại các điểm Thiên Cung, Đầu Gỗ, Sửng Sốt, Trung tâm Văn hoá nổi Cửa Vạn với tổng kinh phí 174,2 tỷ đồng.
Những chuyển biến lớn
Có thể khẳng định rằng, sức hấp dẫn của Vịnh Hạ Long mỗi năm mỗi tăng. Những năm 90 con số khách tham quan Vịnh chỉ khoảng vài chục nghìn lượt, thì đến năm 2015 đã thu hút trên 2,5 triệu lượt khách. Năm 2016, con số khách tham quan Vịnh Hạ Long đạt khoảng 3 triệu lượt, tăng 16,5% so với năm 2015 (trong đó có khoảng 2 triệu lượt khách nước ngoài) mang lại nguồn thu phí tham quan đạt 707 tỷ đồng (nộp ngân sách gần 580 tỷ đồng), tăng 34% so với mức thu năm 2015 và tăng 28,5% so với kế hoạch năm 2016 đề ra.
Công tác rà soát các tuyến, điểm du lịch và xây dựng các sản phẩm du lịch được đẩy mạnh, bước đầu đã có thêm một số doanh nghiệp đề xuất phương án phát triển sản phẩm du lịch trên Vịnh Hạ Long. Thông tin về tuyến, điểm du lịch, giá tham quan cũng như các khuyến cáo cho khách du lịch được Ban Quản lý Vịnh Hạ Long cung cấp đầy đủ, thông qua nhiều hình thức. Các vi phạm gây ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh du lịch của vùng di sản và gây mất an toàn, an ninh trong hoạt động dịch vụ du lịch giảm rõ nét, nhất là tình trạng ăn xin, đeo bám, bán hàng rong. Chất lượng dịch vụ du lịch của một số doanh nghiệp được cải thiện, từng bước tạo tính đồng bộ, chuyên nghiệp... Điều đáng mừng là những chuyển biến tích cực này đã góp phần không nhỏ tạo nên ấn tượng đẹp về Vịnh Hạ Long cũng như Quảng Ninh với du khách.
Trong một lần tác nghiệp vào đợt cao điểm của du lịch hè ở Hạ Long, tôi tình cờ được gặp chị Đỗ Thu Trang (phường An Hải Tây, quận Sơn Trà, Đà Nẵng). Lựa chọn Hạ Long - Quảng Ninh là nơi nghỉ dưỡng trong dịp hè, chị Trang cho biết: Những năm 90, bố mình cũng đã từng đi tham quan Vịnh Hạ Long và có nhận xét đi Vịnh thật ra chỉ là đi ngắm cảnh, thuyền cứ từ từ lướt trên mặt biển. Nghe bố kể vậy, mình cứ hình dung như là du lịch dưỡng sinh vậy và trong đầu mặc định rằng thế thì chỉ thích hợp với người già. Nhưng bây giờ, đến Vịnh Hạ Long, mình thấy đây như một thiên đường vậy, nào là đi kayak, tắm các bãi biển trong xanh, thưởng thức các sản vật Hạ Long, giao lưu với dân chài... Dịch vụ du lịch ở đây khá phong phú, rất tiếc là đoàn chỉ có 3 ngày để vui chơi nên chưa có dịp được trải nghiệm hết. Mình chắc chắn sẽ quay lại Vịnh Hạ Long lần nữa.
Còn ông Peter Levels (du khách Hà Lan) chia sẻ: Tôi đã từng đến Vịnh Hạ Long một lần trong chuyến công tác tại Việt Nam cách đây nhiều năm trước. Lúc đấy, tôi thực sự bị thu hút bởi vẻ đẹp như bức tranh của Vịnh Hạ Long. Và tôi nghĩ rằng sẽ quay trở lại đây với vợ của mình. Đến năm nay, tôi đã thực hiện được ý tưởng đó. Hai vợ chồng chúng tôi đã có 1 đêm trên Vịnh rất tuyệt vời. Người dân ở đây rất thân thiện và dễ mến. Các dịch vụ ở Hạ Long hiện cũng đã nhiều, hấp dẫn hơn so với trước. Tôi thấy các bạn làm du lịch rất tốt.
Hẳn là mọi người chưa quên, khi tỉnh đưa ra ý tưởng về chuyển đổi mô hình quản lý Vịnh Hạ Long, đã có không ít ý kiến bày tỏ sự băn khoăn, lo lắng. Điều này cũng dễ hiểu, bởi, chúng ta đều ý thức về tầm quan trọng của công tác bảo tồn, phát huy giá trị Di sản - Kỳ quan mà thế giới cũng như cả nước gửi gắm cho Quảng Ninh. Và, từ nghiên cứu thực tiễn cùng bề dày kinh nghiệm của trên 20 năm gìn giữ “viên ngọc” Vịnh Hạ Long, một lần nữa, Quảng Ninh lại khẳng định sự tiên phong trong cách làm khi chuyển đổi mô hình quản lý. Theo đó, TP Hạ Long đã thực sự phát huy vai trò, đảm bảo tốt công tác bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị Di sản, để một Vịnh Hạ Long mãi toả sáng trong lòng du khách bốn phương.
Ngô Dịu
